Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo triển khai Nghị quyết 79 và 80 về kinh tế và văn hóa
Sáng ngày 25 tháng 2, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nhằm nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện hai nghị quyết quan trọng: Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Sự kiện có sự hiện diện của Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước.
Kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh cao điểm chiến lược
Trong bài phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng hai nghị quyết này bổ sung thêm những quyết sách lớn của Đảng, được xây dựng dựa trên tổng kết thực tiễn sâu sắc và phát triển tư duy lý luận. Mục tiêu là giải quyết đồng thời hai yêu cầu nền tảng: tăng cường nội lực vật chất và củng cố nội lực tinh thần, hướng tới xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ và nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Về Nghị quyết 79, Tổng Bí thư nêu rõ kinh tế nhà nước phải thực sự chiếm lĩnh những cao điểm chiến lược chỉ huy của nền kinh tế, đóng vai trò chủ đạo và trở thành điểm tựa quốc gia trong kỷ nguyên mới. Để đạt được điều này, khu vực kinh tế nhà nước cần được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào các ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu có tính chiến lược và sức lan tỏa cao.
Vai trò chủ đạo phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, hiệu quả và đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế, cũng như phát triển trung và dài hạn. Tổng Bí thư phân tích: "Lĩnh vực nào nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định thì phải nắm cho chắc, làm cho tinh, cho mạnh. Lĩnh vực nào Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng, mở đường thì phải thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cùng cạnh tranh và cùng phát triển."
Năm điểm tựa lớn cho kinh tế nhà nước
Tổng Bí thư Tô Lâm đề ra năm điểm tựa lớn mà kinh tế nhà nước phải cụ thể hóa trong giai đoạn mới:
- Điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế: Kinh tế nhà nước phải nắm giữ và làm chủ các huyết mạch quốc gia như năng lượng, hạ tầng chiến lược, tài chính, tín dụng, logistics then chốt, dữ liệu và nền tảng số thiết yếu.
- Điểm tựa về điều tiết ổn định và sức chống chịu: Đóng vai trò ổn định thị trường thiết yếu, đảm bảo cung ứng dịch vụ công và duy trì năng lực dự phòng để ứng phó với rủi ro hệ thống.
- Điểm tựa dẫn dắt cho khu vực tư nhân: Trở thành bệ đỡ, mở đường để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và phát triển công nghệ.
- Điểm tựa về dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi: Không chỉ mạnh về vốn mà còn phải làm chủ công nghệ, quản trị và nhân lực để giữ vai trò chủ đạo.
- Điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ: Doanh nghiệp nhà nước phải là nơi kỷ luật, minh bạch, với trách nhiệm giải trình cao nhất.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Năm 'điểm tựa' trên phải được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, thước đo, thời hạn, cơ chế kiểm tra và chế tài rõ ràng. Nếu không, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu."
Lập lại trật tự về hạch toán kinh tế
Tổng Bí thư chỉ ra những tồn tại, hạn chế của kinh tế nhà nước, đặc biệt là tính hiệu quả không cao, làm suy yếu vị thế của khu vực này. Ông tập trung vào ba vấn đề cần giải quyết: quy hoạch, tiêu chuẩn chất lượng và hạch toán kinh tế.
Về hạch toán kinh tế, Tổng Bí thư phân tích: "Các doanh nghiệp nhà nước lâu rồi không quan tâm vấn đề này, mà chỉ quan tâm đến việc giải ngân xong là hoàn thành nhiệm vụ. Chúng tôi hỏi, doanh nghiệp này nhận 10.000 tỷ đồng thì bao lâu sẽ hoàn lại vốn cho nhà nước? Nếu 10 năm chưa xây dựng thì vốn đó đã hết rồi, không còn ý nghĩa nữa. Đó chính là lãng phí."
Ông lấy ví dụ về dự án sân bay Long Thành với vốn đầu tư khoảng 16 tỷ USD, nhấn mạnh sự cần thiết của việc tính toán hiệu quả và thời gian thu hồi vốn. "Tư nhân người ta hạch toán rất nhanh. Có người nói, cùng xây 2 khách sạn, của nhà nước 5 năm chưa xong, trong khi tư nhân họ làm 1 năm đã xong, có 4 năm để thu hồi vốn. Lúc đó, công trình của nhà nước đã đội vốn gấp đôi rồi," Tổng Bí thư nêu rõ.
Văn hóa quyết định khả năng đi xa
Về Nghị quyết 80, Tổng Bí thư Tô Lâm trích dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi." Ông nhấn mạnh rằng văn hóa phải đứng ở vị trí dẫn đường, là nền tảng định hình chất lượng con người và quốc gia. "Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì văn hóa quyết định khả năng đi xa," Tổng Bí thư phân tích.
Thách thức lớn nhất đối với văn hóa hiện nay không chỉ là thiếu nguồn lực, mà còn là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, và sự tấn công của các yếu tố độc hại trong không gian mạng. Tổng Bí thư đề ra năm nhiệm vụ trọng tâm để chấn hưng văn hóa:
- Xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới.
- Coi xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh là nhiệm vụ nền tảng, đặc biệt trong kỷ nguyên số.
- Đặt trọng tâm vào giáo dục và phát triển con người, từ nhà trường, gia đình đến cộng đồng.
- Phát triển công nghiệp văn hóa để văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực kinh tế.
- Xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, coi đây là gốc của niềm tin xã hội.
Tổng Bí thư kết luận: "Nêu gương không phải nói cho hay, mà là làm cho đúng. Ở đâu cán bộ gương mẫu, ở đó kỷ cương mạnh. Ở đâu kỷ cương mạnh, ở đó niềm tin xã hội được củng cố."
