Đào Kênh Lấn Biển Mở Cơ Đồ: Hành Trình Đổi Mới Của Việt Nam Dưới Sự Dẫn Dắt Của Đoàn Duy Thành
Con đường đổi mới tại Việt Nam mang đậm dấu ấn của một quốc gia vừa thoát khỏi chiến tranh, nghèo nàn và lạc hậu. Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng, gần 100 cuộc "đột phá" kinh tế đã xuất hiện trên khắp cả nước ở nhiều cấp độ khác nhau. Trong số đó, nổi bật là những hành động táo bạo tại thành phố cảng Hải Phòng, gắn liền với tên tuổi đồng chí Đoàn Duy Thành - một trong những nhà lãnh đạo tiên phong về tư duy đổi mới trong giai đoạn chuyển mình đầy thử thách của nền kinh tế Việt Nam.
Khởi Đầu Từ Hải Phòng: Tầm Nhìn Vươn Ra Biển Lớn
Vào những năm 1980, câu thơ của nhà thơ cách mạng Tố Hữu - "Đào kênh lấn biển mở cơ đồ..." - vang lên như hồi chuông báo hiệu cho sự khởi đầu đổi mới tại vùng đất đầu sóng ngọn gió. Dưới sự lãnh đạo của Bí thư Thành ủy Đoàn Duy Thành (1982-1986), Hải Phòng đã triển khai các dự án đột phá, trong đó có việc đắp đê Đường 14 để lấn ra biển Đồ Sơn với diện tích tương đương huyện Tiên Lãng cũ. Để ghi nhớ công lao, các xã mới được đặt tên là Hải Thành và Tân Thành.
Bên cạnh đó, các dự án lớn như đắp đập Đình Vũ, đào kênh Cái Tráp, xây dựng đường xuyên đảo Cát Hải - Cát Bà đã tạo nên bước tiến vượt bậc về cơ sở hạ tầng, mở rộng cảng biển và hệ thống logistics. Thành phố còn mở rộng sân bay Cát Bi, thành lập đội tàu biển Hải Phòng Ship để vận chuyển lương thực và hàng hóa, phục vụ nông nghiệp và giao thương quốc tế, qua đó tạo nguồn thu lớn và giảm sự phụ thuộc vào cơ chế bao cấp của Trung ương.
Nền Tảng Cho Phát Triển Kinh Tế Biển Và Hội Nhập
Các dự án hạ tầng này không chỉ làm rạng rỡ sắc màu hoa phượng đỏ của thành phố, mà còn đặt nền móng cho sự phát triển hiệu quả của các khu công nghiệp-cảng biển-phi thuế quan Nam Đình Vũ rộng 1.329 ha và cảng Lạch Huyện lớn nhất cả nước. Đặc biệt, chúng tạo tiền đề cho sự hình thành khu thương mại tự do tại Hải Phòng, góp phần xây dựng các ngành kinh tế biển của đất nước.
Đồng chí Đoàn Duy Thành, cùng với Đại tướng Văn Tiến Dũng, đã trực tiếp tham gia khảo sát quai đê lấn biển để làm đường xuyên đảo, thể hiện sự gắn bó sâu sắc với nhân dân và công cuộc phát triển.
Đột Phá Trong Nông Nghiệp Và Thể Chế Hóa Chính Sách
Không chỉ có tầm nhìn vươn ra biển, từ khi còn là Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng (1979-1982), đồng chí Đoàn Duy Thành đã vận dụng các ý tưởng "xé rào" và thí điểm giao ruộng khoán từ Vĩnh Phúc (nay thuộc Phú Thọ) vào thực tiễn địa phương. Những cách làm này được thể chế hóa thông qua Nghị quyết số 24 năm 1980 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về khoán sản phẩm trong nông nghiệp.
Sự thành công của mô hình này tại Hải Phòng đã góp phần thúc đẩy Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 100 năm 1981, công nhận khoán sản phẩm và tạo tiền đề cho "Khoán 10", làm nền tảng pháp lý cho sự phát triển nền nông nghiệp cả nước. Nhờ đó, Việt Nam không chỉ thoát nghèo đói, đảm bảo an ninh lương thực, mà còn trở thành quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới.
Đóng Góp Ở Cấp Quốc Gia Và Di Sản Trí Tuệ
Ở các cương vị lãnh đạo như Bộ trưởng Ngoại thương và Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, đồng chí Đoàn Duy Thành đã đề ra nhiều chủ trương quan trọng, bao gồm nhập khẩu 160 tấn vàng để kiềm chế lạm phát, xóa bỏ dần cơ chế độc quyền ngoại thương, mở rộng quyền tự chủ cho doanh nghiệp, và thúc đẩy các chính sách cải cách kinh tế. Những đóng góp này đã đặt nền móng cho môi trường kinh doanh cởi mở hơn trong thời kỳ đổi mới.
Là Chủ tịch đầu tiên của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI (1993-2002), ông tập trung hỗ trợ doanh nghiệp, kiến nghị chính sách cải thiện môi trường kinh doanh, và thúc đẩy hợp tác quốc tế để doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn.
Sau khi nghỉ hưu năm 2003, đồng chí Đoàn Duy Thành tiếp tục đóng góp thông qua các tác phẩm giàu lý luận và thực tiễn, như Lý luận Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng tiền phong và Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Ông qua đời ngày 06/02/2026, hưởng thọ 97 tuổi, để lại di sản trí tuệ và nhân văn sâu sắc.
Kết Luận: Dấu Ấn Một Cuộc Đời Cách Mạng
Tầm nhìn và sự phát triển của Hải Phòng cũng như cả nước luôn gắn liền với tên tuổi đồng chí Đoàn Duy Thành. Cuộc đời ông là minh chứng cho sự hy sinh, trí tuệ và tình người trong hành trình đổi mới, được nhiều thế hệ người dân khắc ghi và trân trọng. Từ những dự án táo bạo đến các chính sách cải cách, ông đã góp phần định hình con đường phát triển thận trọng nhưng hiệu quả cho Việt Nam.
