Hôm nay 31.7, T.Ư Đoàn tổ chức Hội nghị học tập quán triệt Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII. Khác với nhiều kỳ đại hội trước, nghị quyết lần này không chỉ bổ sung chỉ tiêu hay điều chỉnh nhiệm vụ mà thể hiện sự chuyển đổi trong tư duy tổ chức hoạt động. Theo tài liệu học tập nghị quyết, những điểm mới nổi bật nhất sẽ định hình hoạt động của tổ chức Đoàn trong suốt nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Một phong trào thống nhất thay cho nhiều phong trào
Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt là việc chỉ xác định một phong trào hành động cách mạng và một chương trình đồng hành với thanh niên. Toàn Đoàn sẽ triển khai thống nhất phong trào "Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới" và chương trình "Phát triển toàn diện thanh niên Việt Nam". Đây là lần đầu tiên đại hội lựa chọn mô hình này thay cho hệ thống nhiều phong trào, nhiều chương trình từng được triển khai trong các nhiệm kỳ trước.
Theo Tài liệu hỏi - đáp Đại hội Đoàn lần thứ XIII, việc xác định một phong trào và một chương trình xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Mục tiêu là tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, tập trung nguồn lực, tránh chồng chéo nội dung và giúp các cấp bộ Đoàn dễ tổ chức thực hiện.
Đồng hành toàn diện với thanh niên
Theo chị Dương Minh Nguyệt (Ủy viên Ban Thường vụ T.Ư Đoàn, Bí thư Tỉnh đoàn Tuyên Quang), nghị quyết đã đổi mới chương trình đồng hành với thanh niên. Thay vì duy trì 3 chương trình đồng hành như nhiệm kỳ XII, nhiệm kỳ XIII thống nhất thành một chương trình "Phát triển toàn diện thanh niên Việt Nam".
Chương trình được thiết kế với 3 nội dung lớn: đồng hành trong học tập; đồng hành trong rèn luyện, phát triển thể chất; đồng hành trong nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần. Đồng thời, từng nội dung đều được triển khai theo 3 nhóm trách nhiệm của tổ chức Đoàn: nâng cao nhận thức, kỹ năng và tạo động lực; tạo môi trường hỗ trợ; tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách.
"Cách thiết kế này khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, giúp các hoạt động đồng hành trở nên thống nhất hơn, đồng thời thể hiện rõ vai trò của Đoàn không chỉ là đơn vị tổ chức hoạt động mà còn là tổ chức tham gia kiến tạo môi trường phát triển cho thanh niên. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy đồng hành theo lĩnh vực, sang đồng hành theo quá trình phát triển toàn diện của thanh niên", chị Nguyệt chia sẻ.
Từ truyền đạt sang truyền cảm hứng
Anh Nguyễn Hoài Đảm (Ủy viên BCH T.Ư Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Đài truyền hình Việt Nam) cho rằng công tác tuyên truyền, giáo dục có nhiều đổi mới cả về tư duy, nội dung lẫn phương thức. Nếu trước đây giáo dục chủ yếu tập trung vào tuyên truyền nghị quyết, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống qua các hình thức sinh hoạt truyền thống thì nhiệm kỳ 2026 - 2031 đặt ra yêu cầu cao hơn: giáo dục phải chạm đến nhận thức, cảm xúc và hành động của thanh niên.
Điểm mới đầu tiên là tư duy giáo dục không dừng ở việc "nói cho thanh niên nghe", mà phải giúp thanh niên hiểu, tin và tự giác hành động. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với công tác Đoàn, khi nhấn mạnh giáo dục phải bằng lý lẽ đúng, bằng sự thật thuyết phục, bằng tấm gương gần gũi, bằng đối thoại chân thành và bằng môi trường rèn luyện thực tiễn.
Nghị quyết bổ sung nhiều giải pháp mới, đáng chú ý là xác định không gian số trở thành môi trường quan trọng của công tác giáo dục thanh niên. Thay vì coi nền tảng số chỉ là công cụ truyền thông, nghị quyết hướng tới xây dựng hệ sinh thái truyền thông số của Đoàn với nhiều trang cộng đồng, nhiều sản phẩm truyền thông hiện đại, phát triển mạnh ứng dụng "Thanh niên Việt Nam", tăng cường kết nối với những nền tảng số có đông thanh niên tham gia, đồng thời phát huy vai trò của người nổi tiếng, người có uy tín để lan tỏa những giá trị tích cực.
Theo anh Đảm, một điểm mới khác là nhấn mạnh yếu tố con người trong công tác giáo dục. Thông điệp được xác định rõ: mỗi cán bộ Đoàn là người truyền cảm hứng; mỗi cơ sở Đoàn là điểm tựa niềm tin; mỗi đoàn viên là hạt nhân tích cực trong cộng đồng. Nghị quyết cũng tiếp tục phát huy hệ thống thiết chế của Đoàn phục vụ công tác giáo dục toàn diện thanh niên, kết hợp giữa giáo dục lý tưởng, đạo đức với xây dựng môi trường văn hóa, môi trường rèn luyện và trải nghiệm thực tiễn.
Năm nhiệm vụ đột phá cho kỷ nguyên mới
Anh Nguyễn Chí Đông (Phó trưởng phòng Giải pháp quản trị dữ liệu, Trung tâm CNTT tại Viettel - Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025) cho rằng bên cạnh đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục và thiết kế lại hệ thống phong trào, chương trình, nghị quyết còn xác định nhiều chủ trương công tác lớn nhằm định hướng toàn diện hoạt động của Đoàn trong nhiệm kỳ 2026 - 2031. Điểm nổi bật là mọi chủ trương đều được xây dựng trên tinh thần bám sát các chủ trương chiến lược của Đảng về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng thời lấy thanh niên làm trung tâm của quá trình đổi mới.
Theo đó, đại hội xác định 5 nhiệm vụ đột phá, thay cho 3 nhiệm vụ đột phá của nhiệm kỳ trước. Các nhiệm vụ không chỉ kế thừa những kết quả đã đạt được mà còn mở rộng nội hàm theo yêu cầu mới của đất nước. Trong đó, nội dung về nâng cao năng lực số được phát triển thành yêu cầu làm chủ khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ chiến lược; nhiệm vụ hỗ trợ khởi nghiệp được gắn với đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân và mục tiêu tăng trưởng quốc gia.
