Hội thảo các bên liên quan Chương trình Đối tác Ba bên (TPP) năm 2026 do Việt Nam, Australia, Nhật Bản và Liên hợp quốc đồng tổ chức đã khai mạc tại Hà Nội với sự tham gia của 84 khách mời từ 27 quốc gia và tổ chức quốc tế. Sự kiện này truyền tải thông điệp rằng chỉ có hợp tác đa phương và nâng cao năng lực thực thi mới bảo vệ vững chắc hòa bình trong bối cảnh thế giới biến động khó lường.
Việt Nam - 12 năm tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc
Phát biểu khai mạc, Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng, Cục trưởng Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam, nhấn mạnh hội thảo năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam vừa kỷ niệm 12 năm tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (tháng 5/2026). Ông cho biết TPP được thành lập năm 2014, cùng năm Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam ra đời, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của Việt Nam trong hợp tác quốc tế.
Trong hơn một thập kỷ, Việt Nam đã triển khai 1.352 lượt quân nhân và cán bộ công an tham gia gìn giữ hòa bình, bao gồm 7 Bệnh viện dã chiến cấp 2, 4 Đội Công binh và nhiều sĩ quan tham mưu tại trụ sở Liên hợp quốc và các phái bộ thực địa. Cộng đồng quốc tế đánh giá cao lực lượng Việt Nam về tính chuyên nghiệp, kỷ luật và tinh thần nhân văn.
Hợp tác đào tạo và nâng cao năng lực
Kể từ khi tham gia TPP, Việt Nam nhận được hỗ trợ trong huấn luyện, nâng cao năng lực và triển khai hoạt động. Giai đoạn 2018-2020, với hỗ trợ của Nhật Bản, Việt Nam tổ chức ba khóa huấn luyện về vận hành trang bị công binh hạng nặng và huấn luyện giảng viên, đào tạo hàng trăm học viên trong nước và quốc tế. Các khóa học này góp phần chuẩn hóa phương pháp huấn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn và tăng cường khả năng sẵn sàng triển khai của Đội Công binh Việt Nam.
Việt Nam sẽ tiếp tục đăng cai hai khóa huấn luyện về trang bị công binh hạng nặng và nhận biết nguy cơ vật liệu nổ trong quý I năm 2027, phối hợp chặt chẽ với TPP. Thiếu tướng Phạm Mạnh Thắng nhấn mạnh: "Trong bối cảnh các quốc gia cần bảo đảm chất lượng huấn luyện bền vững và duy trì năng lực hỗ trợ sẵn sàng triển khai, vai trò của TPP càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết."
Thách thức mới và vai trò của đối tác
Đại tá Alana Gur, Tùy viên Quốc phòng Australia tại Việt Nam, cho rằng gìn giữ hòa bình là một trong những lĩnh vực quan trọng nhất thúc đẩy hòa bình và an ninh, nhưng lực lượng hiện phải hoạt động trong môi trường ngày càng phức tạp, rủi ro cao. Bà hy vọng Báo cáo rà soát của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về tương lai hoạt động hòa bình sẽ sớm được công bố và tin tưởng TPP sẽ đóng vai trò quan trọng trong cải cách.
TPP kết nối Ban Thư ký Liên hợp quốc với các quốc gia đóng góp quân và cảnh sát, tạo cơ chế hợp tác nâng cao phối hợp, huấn luyện và xây dựng năng lực trong các lĩnh vực then chốt như công binh, quân y, C4ISR, chống thiết bị nổ tự chế và y tế từ xa. Các quan hệ đối tác đa phương khẳng định không quốc gia nào đơn độc giải quyết thách thức an toàn và an ninh.
Nhật Bản - nhà tài trợ bền bỉ
Ông Sakawuchi Takuma, Vụ trưởng Vụ Hợp tác hòa bình quốc tế - Bộ Ngoại giao Nhật Bản, nhắc lại TPP bắt nguồn từ sáng kiến của cố Thủ tướng Shinzo Abe năm 2014. Nhật Bản là nhà tài trợ bền bỉ nhất, đóng góp khoảng 10 tỷ Yên và 420 lượt sĩ quan tự vệ làm giảng viên. Năm 2023, hoạt động huấn luyện mở rộng sang hỗ trợ hòa bình Liên minh châu Phi (AUPSO), cho thấy TPP thích ứng với yêu cầu mới.
Hội thảo lịch sử tại ASEAN
Bà Giovanna Ceglie, Giám đốc Vụ Hoạt động đặc biệt, Cục Hỗ trợ hoạt động (DOS) Liên hợp quốc, nhấn mạnh ba lý do hội thảo 2026 mang tính lịch sử. Thứ nhất, đây là lần thứ hai TPP trở lại Việt Nam - quốc gia Đông Nam Á đầu tiên đăng cai và khởi xướng chu kỳ đăng cai luân phiên trong ASEAN. Thứ hai, đây là Hội thảo các bên liên quan đầu tiên tại ASEAN, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của đối tác khu vực. Thứ ba, đây là lần đầu tiên hội thảo do ba đối tác lâu năm Australia, Nhật Bản và Việt Nam đồng chủ trì.
Bà Ceglie khẳng định: "Chỉ bằng sự chung tay của tất cả chúng ta, mới có thể tiếp tục củng cố các mối quan hệ đối tác, khắc phục những khoảng trống về năng lực và bảo đảm lực lượng gìn giữ hòa bình được trang bị tốt hơn để hoàn thành các nhiệm vụ ngày càng phức tạp."
Việt Nam - nhịp cầu hòa bình
Hội thảo TPP 2026 không chỉ chia sẻ kiến thức mà còn là diễn đàn chính trị khẳng định giá trị chủ nghĩa đa phương. Những con số về nhân sự đào tạo, kinh phí tài trợ và trang thiết bị cho thấy sự tin tưởng lẫn nhau giữa các quốc gia được bồi đắp suốt thời gian qua. Việc Việt Nam đăng cai khẳng định vị thế và uy tín trên trường quốc tế, trở thành nhịp cầu hòa bình, đối tác tin cậy trong cấu trúc an ninh toàn cầu, với lực lượng "mũ nồi xanh" đủ bản lĩnh và năng lực bảo vệ cuộc sống bình yên cho cộng đồng quốc tế.
