Sáng 3/8, tại phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Đề xuất cấm kinh doanh khí N2O
Trong dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, trên cơ sở báo cáo của Bộ Công an, việc theo dõi, đánh giá cho thấy thời gian qua, lạm dụng khí N2O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt là hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản, đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy.
“Bên cạnh đó, tình trạng mua bán, sử dụng N2O (bóng cười) diễn biến rất phức tạp, thường gắn với việc sử dụng trái phép chất ma túy, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và trật tự, an toàn xã hội”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Mặc dù pháp luật hiện hành đã có quy định kiểm soát việc kinh doanh, sử dụng khí N2O trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm, song các biện pháp này chưa đủ hiệu quả. Vì vậy, dự thảo Luật quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N2O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, nhằm không ảnh hưởng đến mục đích hợp pháp.
Bổ sung ngành nghề có điều kiện trong dịch vụ thị thực
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đề xuất bổ sung ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện “Hoạt động của cơ sở kinh doanh được uỷ quyền cung cấp dịch vụ thị thực”. Mục tiêu là tăng cường kiểm soát hoạt động kinh doanh có nhiều nguy cơ phức tạp liên quan đến an ninh quốc gia, đồng thời giải quyết những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành.
Dự kiến các điều kiện kinh doanh gồm:
- Là doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam.
- Người đại diện doanh nghiệp là người nước ngoài phải được cơ quan có thẩm quyền Việt Nam cho phép cư trú từ 12 tháng trở lên.
- Hệ thống thu thập, lưu trữ thông tin khách hàng đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam về an ninh mạng và hệ thống thông tin.
- Hoàn thành báo cáo đánh giá tác động chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới theo quy định.
- Được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ xử lý dữ liệu cá nhân.
Cắt giảm hàng trăm điều kiện kinh doanh
Dự thảo Luật cũng rà soát, cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được quy định tại Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ, đồng thời sửa đổi 16 ngành, nghề. Trên cơ sở này, dự kiến cắt giảm 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính.
Đáng chú ý, chi phí tuân thủ dự kiến giảm khoảng 175 tỷ đồng mỗi năm, thời gian tuân thủ giảm khoảng 7.500 giờ/năm. Đây được xem là bước đi nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp.
Thẩm tra và hiệu lực thi hành
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế - Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Uỷ ban nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ, bảo đảm tên gọi và phạm vi thống nhất với thuật ngữ tại pháp luật chuyên ngành, không gây ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.
Với ngành nghề dịch vụ thị thực, Uỷ ban Kinh tế - Tài chính cho rằng việc bổ sung có cơ sở từ yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia và quản lý dữ liệu, song đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá đầy đủ tác động đối với môi trường đầu tư, kinh doanh, việc thực hiện các cam kết quốc tế và khả năng phát sinh rào cản gia nhập thị trường.
Dự kiến nếu được Quốc hội thông qua, Luật và Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O được Chính phủ đề xuất hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký ban hành Luật, do tính chất cấp bách cần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật và bảo vệ sức khỏe người dân.
