Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Nghị định này đưa ra các mức hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh con và mở rộng dịch vụ khám sàng lọc bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh.
Hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng cho phụ nữ sinh con
Theo Nghị định, phụ nữ thuộc các trường hợp sau sẽ được hỗ trợ tối thiểu 2.000.000 đồng khi sinh con: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Nếu một phụ nữ đồng thời thuộc nhiều trường hợp, chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.
Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu sẽ căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông thủ tục đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, ứng dụng VNeID và các cơ sở dữ liệu khác để quyết định và chi trả hỗ trợ cùng thời điểm đăng ký khai sinh.
Hiệu lực thi hành và nguồn kinh phí
Các quy định về hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh con có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng hai trường hợp: phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm.
Khám sàng lọc bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh
Nghị định 168 quy định cụ thể phạm vi, đối tượng khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh. Phụ nữ mang thai được khám và thực hiện sàng lọc trước sinh đủ 4 bệnh cơ bản: Hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau, bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh). Trẻ sơ sinh được sàng lọc 5 bệnh cơ bản: Suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh, bất thường tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ và phương thức thực hiện sàng lọc
Mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh tối đa 900.000 đồng/trường hợp, sơ sinh tối đa 600.000 đồng/trường hợp, thanh toán theo thực tế. Trường hợp có giá gói dịch vụ được phê duyệt, mức hỗ trợ theo giá đó. Kinh phí được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thu thập mẫu và thực hiện kỹ thuật sàng lọc.
Phương thức thực hiện theo quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước. Cơ sở y tế chưa đủ năng lực có thể ký hợp đồng hỗ trợ chuyên môn với cơ sở khác.
Lộ trình ưu tiên và mở rộng đối tượng
Từ ngày 1/7/2026 đến 31/12/2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, bảo trợ xã hội; người dân tại thôn đặc biệt khó khăn, xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí gói sàng lọc từ ngân sách nhà nước.
Từ ngày 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh đều được hỗ trợ gói sàng lọc từ ngân sách nhà nước thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, cho đến khi các bệnh này được đưa vào danh mục bệnh được bảo hiểm y tế chi trả theo lộ trình tăng mức đóng và khả năng cân đối quỹ.
