Sáng 24/4, với 494/494 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030. Nghị quyết đặt ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, bao gồm hoàn thiện thể chế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Gỡ vướng các dự án năng lượng tái tạo trong quý II
Trong nhóm nhiệm vụ về hoàn thiện thể chế, Quốc hội yêu cầu tổng rà soát hệ thống pháp luật trong năm nay, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới, sửa đổi Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn, cũng như thể chế hóa các cơ chế đặc thù. Đáng chú ý, Quốc hội yêu cầu hoàn thành phương án xử lý vướng mắc cho các dự án năng lượng tái tạo ngay trong quý II năm nay.
Trước đó, các hiệp hội và doanh nghiệp đã phản ánh về tranh chấp thanh toán tiền điện ảnh hưởng đến các dự án điện gió và điện mặt trời với tổng công suất khoảng 12 GW đang hưởng cơ chế giá FIT. Các vấn đề này dẫn đến giảm thanh toán theo hợp đồng mua bán điện, gây tác động đến tài chính của nhà đầu tư. Các hiệp hội cho rằng tình trạng này có thể buộc doanh nghiệp xem xét lại tiến độ ghi nhận doanh thu, kiểm tra suy giảm tài sản và công bố thông tin. Nếu nghĩa vụ thanh toán không được thực hiện, bên bán điện có thể khởi kiện hoặc giải quyết tranh chấp, dẫn đến vi phạm nghĩa vụ tài chính trong các khoản vay dự án và ảnh hưởng đến báo cáo tài chính cuối năm.
Các nhà đầu tư quốc tế đang theo dõi sát diễn biến. Tháng 11 năm ngoái, 23 nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực điện gió và điện mặt trời đã gửi văn bản tới các bộ liên quan phản ánh vấn đề thanh toán cho 173 dự án. Đầu tháng 4, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Thường trực Chính phủ đã họp để cho chủ trương xử lý các dự án vướng mắc liên quan đến đất đai và năng lượng.
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng
Quốc hội đưa ra 20 nhiệm vụ cụ thể trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng, bao gồm hoàn thiện cơ chế cho điện gió ngoài khơi và LNG; xây dựng giải pháp thu hút khách du lịch quốc tế (hoàn thành quý II); triển khai Đề án xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ; phát triển hạ tầng cho năng lượng nguyên tử, không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp; rà soát quy định giá than, giá khí; xây dựng chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia (hoàn thành quý III).
Ngoài ra, Quốc hội yêu cầu xây dựng đề án tái cấu trúc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phù hợp với thị trường điện cạnh tranh; triển khai cơ chế đặc thù cho các Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia; rà soát, bổ sung cơ chế cho kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các mô hình kinh tế mới. Các nội dung này cũng phải hoàn thành trong quý III.
Về thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, Nghị quyết yêu cầu hoàn thành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam và đề án hiện đại hóa hệ thống ngân hàng trong quý II. Đến quý III, cần hoàn thiện cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI sử dụng nguồn vốn chưa chuyển về nước để đầu tư tại Việt Nam, thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.
