Sau khi thực hiện sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố theo chủ trương của Trung ương, tỉnh Nghệ An đã giảm từ 3.797 khối, xóm xuống còn 2.026 đơn vị, kéo theo số người hoạt động không chuyên trách giảm mạnh. Để động viên và bảo đảm chế độ cho lực lượng này, Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An khóa XIX tại kỳ họp thứ 4 đã thông qua Nghị quyết quy định mức phụ cấp, hỗ trợ hằng tháng cho người tham gia hoạt động ở khối, xóm, thôn, bản.
Thực tế sau sắp xếp thôn, bản
Xã Tam Quang là một trong những địa phương có diện tích tự nhiên lớn và dân số đông của tỉnh Nghệ An. Sau sắp xếp, số bản giảm từ 18 xuống còn 11, khiến phạm vi quản lý và khối lượng công việc tại nhiều bản tăng lên đáng kể. Ông Lô Văn Tình, Trưởng bản Quang Phúc, cho biết bản được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai bản Quang Yên và Quang Phúc, hiện có 496 hộ dân, trở thành bản đông dân nhất xã. Ông nhấn mạnh: "Mặc dù khối lượng công việc tăng lên nhưng anh em ở cơ sở luôn xác định phải gần dân, sát dân, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh. Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành nghị quyết quy định cụ thể mức phụ cấp, hỗ trợ theo quy mô dân cư và đặc thù từng địa bàn là cần thiết."
Tại xã Tân An, số thôn, xóm, bản giảm từ 21 xuống còn 8, tương đương giảm hơn 62%, đưa Tân An thành địa phương có tỷ lệ tinh gọn cao nhất tỉnh. Xóm Thống Nhất sau sáp nhập có 835 hộ với gần 4.000 nhân khẩu. Ông Đặng Văn Sơn, Trưởng xóm Thống Nhất, chia sẻ: "Để nắm bắt đầy đủ tình hình đời sống của nhân dân và triển khai kịp thời các nhiệm vụ, đội ngũ ở xóm phải dành nhiều thời gian, công sức hơn. Khó khăn hiện nay là địa phương chưa có nguồn kinh phí lắp đặt hệ thống loa truyền thanh để thông tin, tuyên truyền nhanh hơn."
Xã Bích Hào giảm số thôn từ 30 xuống còn 17. Ông Bùi Văn Tích, Trưởng thôn Trường Sơn, cho biết thôn có 371 hộ dân, địa bàn rộng, dân cư thưa và phân tán nên việc tuyên truyền, vận động và xử lý vấn đề phát sinh đòi hỏi nhiều công sức hơn. Ông mong nghị quyết sớm được triển khai kịp thời, đúng đối tượng, đồng thời đề xuất tỉnh nghiên cứu bố trí thêm một phó trưởng thôn cho những thôn có diện tích rộng, dân cư phân tán.
Chính sách phụ cấp mới
Theo nghị quyết, mức phụ cấp hằng tháng dành cho 3 chức danh người hoạt động không chuyên trách ở khối, xóm, thôn, bản gồm Bí thư Chi bộ, Trưởng khối/xóm/thôn/bản và Trưởng Ban Công tác Mặt trận. Mức phụ cấp bao gồm cả kinh phí hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội. Đối với địa bàn có quy mô lớn hoặc đặc thù (khối từ 1.000 hộ, xóm/thôn/bản từ 700 hộ, địa bàn thuộc xã trọng điểm quốc phòng, khu vực biên giới hoặc đặc biệt khó khăn), Bí thư Chi bộ và Trưởng khối/xóm/thôn/bản được hưởng phụ cấp bằng 3,1 lần mức lương cơ sở; Trưởng Ban Công tác Mặt trận hưởng 2,8 lần. Tại các địa bàn còn lại, mức phụ cấp tương ứng là 2,6 lần và 2,3 lần.
Nghị quyết cũng quy định 7 chức danh người tham gia hoạt động được hỗ trợ hằng tháng, gồm Phó Trưởng khối/xóm/thôn/bản, Thôn đội trưởng, Bí thư Chi đoàn Thanh niên, Chi hội trưởng Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Hội Người cao tuổi. Với nhóm địa bàn đặc thù, Phó Trưởng khối/xóm/thôn/bản được hỗ trợ 1,4 lần lương cơ sở; Thôn đội trưởng 1,1 lần; các chức danh còn lại 0,65 lần. Tại địa bàn còn lại, mức hỗ trợ lần lượt là 1,25 lần, 1 lần và 0,6 lần. Ngoài ra, kinh phí hoạt động của tổ dân vận được hỗ trợ 5 triệu đồng/tổ/năm cho địa bàn đặc thù và 4 triệu đồng/tổ/năm cho các địa bàn khác. Người kiêm nhiệm được hưởng 50% mức phụ cấp hoặc hỗ trợ của chức danh kiêm nhiệm, và mỗi người tối đa giữ 2 chức danh. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Sau sắp xếp, toàn tỉnh bố trí 6.078 người hoạt động không chuyên trách, giảm 4.454 người so với trước; số người trực tiếp tham gia hoạt động ở khối, xóm còn 22.286 người, giảm 12.860 người. Chính sách mới nhằm giải quyết chế độ cho đội ngũ này trong bối cảnh quy mô quản lý tăng lên.
Phản ứng của địa phương
Bà Kha Thị Hiền, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tam Quang, cho rằng đây là chính sách thiết thực, góp phần giải quyết chế độ, tạo động lực để đội ngũ cơ sở tiếp tục cống hiến. Ông Phạm Văn Bình, Bí thư Đảng ủy xã Mậu Thạch, cho biết cử tri đồng tình và phấn khởi với chủ trương của tỉnh. Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An, nhấn mạnh: "Ngoài các chế độ, chính sách theo quy định của Trung ương, tỉnh đã chủ động xây dựng, bổ sung chính sách hỗ trợ riêng của địa phương đối với người hoạt động không chuyên trách ở khối, xóm, thôn, bản. Đây là sự quan tâm và nỗ lực lớn của tỉnh nhằm chia sẻ, động viên lực lượng này tiếp tục phát huy vai trò, nâng cao hiệu quả hoạt động trong bối cảnh quy mô diện tích, dân số của nhiều khối, xóm, thôn, bản tăng lên sau sắp xếp."
