Tháng 8/2025, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Kế hoạch số 94/KH-UBND về triển khai Phong trào 'Bình dân học vụ số' trên địa bàn tỉnh năm 2026. Sau gần 3 tháng thực hiện, phong trào đã đạt được những kết quả bước đầu, góp phần giảm nghèo thông tin và thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm dân cư, đặc biệt là người cao tuổi, người dân nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số.
Phổ cập kỹ năng số cho toàn dân
Kế hoạch đề ra 5 chỉ tiêu trọng tâm: 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khu vực công có kỹ năng số; 100% học sinh được trang bị kiến thức và kỹ năng số; 100% người dân trưởng thành có hiểu biết cơ bản về chuyển đổi số; trên 80% người dân trưởng thành được xác nhận phổ cập kỹ năng số trên nền tảng VNeID; 100% người lao động trong doanh nghiệp có kỹ năng số phục vụ sản xuất, kinh doanh. Để đạt được các mục tiêu này, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn học tập trên nền tảng số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo; phổ cập kỹ năng số theo từng nhóm đối tượng; nhân rộng các mô hình 'Đại sứ số', 'Gia đình số', 'Chợ số - Nông thôn số', 'Mỗi công dân - Một danh tính số'.
Phong trào được triển khai thường xuyên, liên tục, gắn với hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng theo phương châm 'đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người', bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận và làm chủ công nghệ số. Sở Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện; định kỳ tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh để kịp thời chỉ đạo, điều hành.
Những kết quả bước đầu
Sau 3 tháng triển khai, nhiều mô hình tại Bắc Ninh đã phát huy hiệu quả. Các lớp tập huấn được tổ chức liên tục theo cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, tập trung vào những nội dung gắn với thực tiễn như sử dụng văn bản điện tử, ký số, số hóa hồ sơ, khai thác dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng AI trong công việc. Đội ngũ cán bộ, công chức sau khi được đào tạo tiếp tục trở thành những 'hạt nhân số' tại cơ sở. Tại các tổ dân phố, cán bộ trực tiếp đến từng hộ gia đình để hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt và khai thác các nền tảng số theo phương thức 'cầm tay chỉ việc'. Cách làm này giúp những người ít có điều kiện tiếp cận công nghệ từng bước vượt qua rào cản về kỹ năng, hạn chế tình trạng nghèo thông tin.
Theo đánh giá của các địa phương, việc cán bộ thành thạo kỹ năng số không chỉ nâng cao hiệu quả giải quyết công việc mà còn tạo sức lan tỏa khi mỗi cán bộ trở thành một 'người hướng dẫn' cho gia đình và cộng đồng. Phong trào 'Bình dân học vụ số' được kỳ vọng trở thành cuộc vận động xóa mù công nghệ, giảm nghèo thông tin trong thời đại số, tiếp nối tinh thần của phong trào Bình dân học vụ cách đây 80 năm.
Đưa dịch vụ công đến gần người dân
Hiệu quả của phong trào được thể hiện rõ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp, nơi cán bộ vừa thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán trực tuyến và định danh điện tử. Đặc biệt, mô hình đưa dịch vụ công trực tuyến về nơi cư trú đang trở thành một trong những điểm sáng, nhất là tại các khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Chương trình không chỉ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính mà còn giúp người dân hình thành các kỹ năng số cơ bản như nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng tài khoản định danh điện tử và tra cứu thông tin trên môi trường số.
Ông Nguyễn Văn Cẩn, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tự Lạn, tỉnh Bắc Ninh cho biết: 'Chúng tôi ở đây thường hướng dẫn công dân cách đăng nhập các thiết bị về định danh điện tử, nhập các thông tin khi ứng dụng dịch vụ công cho người dân. Dần dần tiến tới trình độ, mỗi người dân có thể tự nhập thông tin và thao tác dịch vụ tại nhà khi thực hiện các thủ tục hành chính.'
Theo các chuyên gia công nghệ, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, giảm nghèo thông tin không chỉ là giúp người dân có thiết bị hay kết nối Internet, mà quan trọng hơn là trang bị khả năng tiếp cận, khai thác và sử dụng hiệu quả thông tin số. Khi người dân có kỹ năng số, họ sẽ chủ động tiếp cận chính sách, học tập, tìm kiếm việc làm, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và sử dụng hiệu quả các dịch vụ công.
Sau 3 tháng đẩy mạnh triển khai diện rộng, Phong trào 'Bình dân học vụ số' bước đầu cho thấy hiệu quả trong việc đưa chuyển đổi số đến gần người dân hơn. Đây cũng là nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục xây dựng xã hội số, kinh tế số và công dân số, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo thông tin, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
