Sáng 5.8, tại cuộc họp báo công bố phương án xử lý đối với thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng đã thẳng thắn chỉ rõ: trách nhiệm chính để xảy ra gian lận thi tại điểm thi này thuộc về địa phương, cụ thể là UBND tỉnh Tuyên Quang. Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT cũng nghiêm túc tiếp thu ý kiến dư luận và chuyên gia để tăng cường hơn nữa công tác quản trị kỳ thi và quản trị rủi ro.
Trách nhiệm chính thuộc về UBND tỉnh Tuyên Quang
Ông Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: "Sai phạm nghiêm trọng xảy ra là điều vô cùng đáng tiếc và đau xót. Trong kết luận chỉ đạo của Phó thủ tướng đã nêu rất rõ trách nhiệm: 'UBND tỉnh Tuyên Quang chịu trách nhiệm về việc để mất an toàn kỳ thi theo quy định, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn tỉnh, ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín của ngành giáo dục'.
Về phía Bộ GD-ĐT, ông Thưởng cho biết: "Chúng tôi nghiêm túc tiếp thu ý kiến của dư luận và các chuyên gia để tăng cường công tác quản trị kỳ thi và quản trị rủi ro tốt hơn nữa, chứ không chỉ đơn thuần là ban hành thêm quy chế". Điều này cho thấy Bộ không né tránh trách nhiệm nhưng cũng khẳng định vai trò chính của địa phương trong việc bảo đảm an toàn kỳ thi.
Giải pháp công nghệ và vai trò của con người
Trả lời câu hỏi về giải pháp công nghệ giám sát phòng thi trong tương lai, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết Bộ GD-ĐT đã phối hợp chặt chẽ với các cục nghiệp vụ của Bộ Công an để triển khai các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn việc sử dụng công nghệ cao để gian lận thi. Hiện nay, cơ quan an ninh đã khuyến khích các địa phương sử dụng máy quét an ninh cầm tay tại các điểm thi để kiểm soát thiết bị di động.
Về phương án lắp camera giám sát trực tiếp trong phòng thi cho các năm tới, ông Thưởng đánh giá đây là giải pháp khó và tiềm ẩn rủi ro lớn. Toàn quốc có tới hơn 2.500 điểm thi và hơn 54.000 phòng thi, nếu chỉ cần một phòng thi gặp sự cố đường truyền mạng hoặc không ngắt kết nối an toàn thì hậu quả pháp lý cực kỳ rắc rối. Vì thế, yếu tố con người vẫn đóng vai trò quyết định. Cán bộ coi thi phải được tập huấn nâng cao nhận thức pháp luật, ý thức trách nhiệm công vụ, có bản lĩnh chính trị vững vàng để nói không với tiêu cực và sự can thiệp từ bên ngoài.
"Tổ chức kỳ thi là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị từ trung ương đến địa phương theo đúng phân cấp rõ ràng", ông Thưởng nói.
Đánh giá về sai phạm và mô hình thi hiện tại
Ông Thưởng đánh giá sai phạm liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang là "đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng nề đến tính nghiêm minh, công bằng của kỳ thi tốt nghiệp, gây dư luận tiêu cực đến uy tín ngành giáo dục và làm suy giảm niềm tin của xã hội".
Mô hình thi tốt nghiệp THPT nhiều năm qua đã được xã hội ghi nhận, đánh giá cao vì thực hiện đúng tinh thần Nghị quyết 29: giảm áp lực học tập, giảm tốn kém tối đa cho học sinh, phụ huynh và xã hội nhưng vẫn bảo đảm độ tin cậy cao để xét công nhận tốt nghiệp, đánh giá chất lượng quản lý giáo dục và làm căn cứ xét tuyển đại học, cao đẳng. Hiện nay, 100% các trường đại học đều sử dụng kết quả thi này để xét tuyển với tỷ lệ chỉ tiêu chiếm từ 40 - 70%.
Nhưng một vụ việc tiêu cực xảy ra tại Tuyên Quang đã làm xuất hiện một số ý kiến đòi hỏi xem xét lại toàn bộ mô hình thi, đòi tách kỳ thi, gây ảnh hưởng cực kỳ lớn đến uy tín chung. "Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, dành mọi nguồn lực đột phá phát triển ngành, hành vi tiêu cực này là hoàn toàn không thể chấp nhận được và dư luận xã hội yêu cầu xử lý nghiêm minh là hết sức chính xác", ông Thưởng nói.
Chưa cần lắp camera ở kỳ thi lại
Trước ý kiến đề xuất lắp camera trực tiếp tại phòng thi của 328 học sinh (khoảng 15 phòng thi) trong đợt thi lại này, ông Thưởng nói: "Quan điểm cá nhân của tôi là chưa thật sự cần thiết. Chúng ta cần tạo cho các em một tâm lý làm bài thoải mái, bình thường như mọi kỳ thi khác, tránh gây thêm áp lực tâm lý không đáng có cho học sinh. Sự nghiêm minh, khách quan của kỳ thi lại này sẽ được bảo đảm bằng việc thay thế toàn bộ hội đồng coi thi bằng lực lượng mới, tăng cường cán bộ giám sát chặt chẽ và thực hiện công bố công khai phổ điểm".
Phương án xử lý thí sinh
Tại họp báo, Bộ GD-ĐT đã công bố phương án xử lý đối với thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Theo đó, toàn bộ thí sinh tại điểm thi này sẽ thi lại tất cả các môn. Kỳ thi lại dự kiến được tổ chức trong 2 ngày 14 - 15.8. Kết quả thi dự kiến được công bố vào ngày 19.8.
