Bộ Tài chính đang trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định mới về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, thay thế Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg và Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg. Việc ban hành quyết định mới nhằm bảo đảm tính đồng bộ của chính sách và tạo thuận lợi trong triển khai.
Chương trình tín dụng phát huy hiệu quả nhưng đã bộc lộ bất cập
Sau gần 19 năm triển khai, chương trình tín dụng cho học sinh, sinh viên được đánh giá là chính sách an sinh quan trọng. Theo Ngân hàng Chính sách xã hội, đến ngày 31/5/2026, tổng doanh số cho vay đạt 92.532 tỷ đồng, bình quân khoảng 4.870 tỷ đồng/năm. Dư nợ hiện đạt 24.475 tỷ đồng với 355.805 hộ gia đình còn dư nợ. Nợ quá hạn ở mức 64,9 tỷ đồng (0,27% tổng dư nợ), nợ khoanh là 36,4 tỷ đồng (0,15%).
Chương trình đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận vốn ưu đãi, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Mức cho vay tối đa đã được điều chỉnh 7 lần vào các năm 2009, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019 và 2022. Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, mức vay 4 triệu đồng/tháng từ năm 2022 không còn đáp ứng nhu cầu do học phí và chi phí sinh hoạt tăng. Ngoài ra, một số trường hợp đặc biệt khó khăn như cha/mẹ mất năng lực hành vi dân sự chưa được tiếp cận chính sách.
Hoàn thiện chính sách để tăng cơ hội tiếp cận giáo dục
Bộ Tài chính đề xuất nâng mức vay tối đa lên 8 triệu đồng/tháng. Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ căn cứ mức thu học phí và chi phí sinh hoạt từng địa bàn để quyết định mức vay cụ thể, không vượt quá mức tối đa. Điều chỉnh này nhằm phù hợp với mặt bằng chi phí hiện nay, giúp sinh viên trang trải học phí và sinh hoạt phí.
Dự thảo mở rộng đối tượng vay: bổ sung học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ; cả cha và mẹ đều không có khả năng lao động hoặc mất năng lực hành vi dân sự; mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại không có khả năng lao động. Chính sách tiếp tục áp dụng cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ có mức sống trung bình và trường hợp khó khăn do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, có xác nhận của UBND cấp xã.
Lãi suất cho vay thay đổi từ cố định 0,5%/tháng sang bằng lãi suất cho vay hộ nghèo theo từng thời kỳ do Thủ tướng quy định. Lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất khi vay. Việc cho vay và thu nợ bằng đồng Việt Nam.
Dự thảo cũng sửa đổi hồ sơ, trình tự, thủ tục theo hướng chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho người vay. Về gia hạn nợ: nếu khách hàng gặp khó khăn và có văn bản đề nghị, Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét gia hạn tối đa bằng một nửa thời hạn trả nợ. Trường hợp sử dụng vốn sai mục đích hoặc không trả nợ đúng hạn mà không được điều chỉnh kỳ hạn hoặc gia hạn, khoản vay chuyển nợ quá hạn đối với phần dư nợ gốc.
Quyết định mới được kỳ vọng hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi, theo kịp biến động chi phí và mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho đối tượng khó khăn.
