Sáng 30.6, tại Hà Nội, Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã diễn ra. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và chỉ đạo hội nghị, cùng Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương và đại diện nhà đầu tư nước ngoài.
Không thu hút đầu tư bằng mọi giá
Phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Việt Nam không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà phải là một quốc gia có chiến lược, có lựa chọn, có năng lực sàng lọc và đồng hành với các nhà đầu tư tốt để cùng tạo ra các giá trị mới". Tinh thần Nghị quyết 10 là thu hút đầu tư nước ngoài không để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, nâng cao tự chủ; không chỉ tăng trưởng nhanh mà phát triển bền vững, bao trùm và chất lượng cao.
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước chỉ ra những hạn chế trong thu hút FDI thời gian qua: tỷ lệ nội địa hóa thấp, liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu phát triển và đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đạt kỳ vọng. Nhiều dự án FDI vẫn chủ yếu là gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều đất đai, lao động phổ thông, năng lượng giá rẻ, tiêu chuẩn môi trường thấp, dựa nhiều vào ưu đãi, chưa tạo năng lực mới cho nền kinh tế.
8 nhiệm vụ trọng tâm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương tập trung thực hiện 8 nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, thống nhất nhận thức, đổi mới tư duy về đầu tư nước ngoài, coi kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là bộ phận quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư có năng lực, công nghệ, trách nhiệm và cam kết lâu dài. Yêu cầu sàng lọc chặt chẽ, không tiếp nhận dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao năng lượng, sử dụng đất kém hiệu quả, gây ô nhiễm, chuyển giá, trốn thuế, lẩn tránh xuất xứ hoặc gây rủi ro quốc phòng, an ninh, dữ liệu và hạ tầng trọng yếu.
Thứ hai, hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và phù hợp thông lệ quốc tế. "Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất quá nhiều thời gian và chi phí để triển khai một dự án hợp pháp", Tổng Bí thư nhấn mạnh. Các cơ quan nhà nước phải chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và phục vụ doanh nghiệp, giúp nhà đầu tư dự báo chính sách, nhìn rõ triển vọng và yên tâm đầu tư dài hạn.
Thứ ba, bỏ tư duy ưu đãi đầu vào, thay bằng hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra, gắn với mức độ thực hiện cam kết. Thứ tư, phát triển mạnh hệ sinh thái công nghiệp trong nước và liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam – đây là nhiệm vụ trung tâm của nghị quyết. Thứ năm, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quyết định, tạo điều kiện để người Việt từng bước đảm nhận vị trí kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế và vận hành chuỗi cung ứng trong doanh nghiệp FDI.
Đầu tư hạ tầng và xúc tiến có mục tiêu
Thứ sáu, đầu tư mạnh cho hạ tầng chiến lược và hạ tầng phục vụ nền kinh tế mới, không phát triển khu công nghiệp manh mún, dàn trải, thiếu kết nối, thiếu nhà ở công nhân, dịch vụ xã hội, đào tạo nghề và liên kết doanh nghiệp trong nước. Thứ bảy, đổi mới căn bản công tác xúc tiến đầu tư, tiếp cận có mục tiêu, chuẩn bị kỹ làm việc với từng tập đoàn, quỹ đầu tư, đối tác chiến lược; đồng hành từ tìm hiểu đến triển khai, vận hành và mở rộng; hỗ trợ sau cấp phép, tháo gỡ vướng mắc cho dự án hiện hữu, khuyến khích nhà đầu tư mở rộng đầu tư, giữ lại lợi nhuận tái đầu tư. Thứ tám, phát triển thị trường vốn hiện đại để thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp dài hạn, ổn định và có trách nhiệm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh không để địa phương nào cũng chạy theo cùng một loại dự án, nơi nào cũng muốn làm cảng biển, sân bay, trung tâm dữ liệu hay khu công nghệ cao mà không dựa trên quy hoạch, nguồn lực, hạ tầng và lợi thế so sánh. "Phải quy hoạch tổng thể, phân công, phân cấp rõ ràng, gắn với điều phối hiệu quả. Trung ương định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế, điều phối liên vùng, sàng lọc dự án lớn và giám sát thực hiện. Địa phương phải chủ động, sáng tạo, nhưng không được cạnh tranh bằng cách phá vỡ quy hoạch, hạ thấp tiêu chuẩn hoặc đánh đổi lợi ích lâu dài", Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Thể chế hóa kịp thời Nghị quyết 10
Tại hội nghị, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc trình bày những nội dung trọng tâm của nghị quyết, nhấn mạnh 6 chuyển đổi lớn về tư duy phát triển và 7 nhóm nhiệm vụ đột phá. Nghị quyết yêu cầu đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức; đột phá về thể chế, hoàn thiện môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, cạnh tranh quốc tế; đổi mới chính sách ưu đãi gắn với hiệu quả và kết quả thực hiện cam kết; phát triển đồng bộ nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng; định hướng thu hút đầu tư thế hệ mới; nâng cao hiệu quả lan tỏa của khu vực FDI; phát triển đồng bộ đầu tư gián tiếp nước ngoài và thị trường tài chính; nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý nhà nước.
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc cho biết Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu, đề xuất trình Quốc hội ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa kịp thời các giải pháp, chính sách tại Nghị quyết 10.
Cũng tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được chia sẻ về đẩy mạnh triển khai trung tâm tài chính quốc tế, tạo không gian phát triển mới thu hút dòng vốn chất lượng cao. Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng cam kết tiên phong thực hiện nghị quyết, trở thành trung tâm hội tụ nhân tài, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo. Phó chủ tịch thường trực UBND TP.Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh đề nghị Trung ương cho phép thí điểm cơ chế vượt trội về đổi mới sáng tạo, tài chính số, công nghệ mới, quản trị hiện đại. Đại diện doanh nghiệp, nhà đầu tư tiêu biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống.
