Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược. Phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ diễn ra chiều tối 6/5 tại New Delhi, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng.
Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ
Diễn đàn do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ tổ chức, với chủ đề: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tham dự và có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng.
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao các cơ quan hai nước đã phối hợp tổ chức diễn đàn với chủ đề rất trúng và đúng, phản ánh xu thế phát triển của thời đại và nhu cầu hợp tác ngày càng sâu sắc giữa Việt Nam và Ấn Độ. Ông nêu rõ những đột phá nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng sạch đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Xu thế phát triển mới
Các xu thế kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh công nghệ, an ninh dữ liệu và ổn định chuỗi cung ứng đang định hình kỷ nguyên phát triển mới: Kỷ nguyên đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào làm chủ được tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ bứt phá để tạo thành sức mạnh cho phát triển.
Nhận thức rõ xu thế đó, Việt Nam đã ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng với Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Trong đó, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.
Hợp tác công nghệ chiến lược
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu to lớn của Ấn Độ trong phát triển công nghệ thông tin, phần mềm, đào tạo kỹ sư, hạ tầng số công cộng, thanh toán số, công nghiệp dược phẩm, công nghệ vũ trụ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Ông cho rằng Ấn Độ không chỉ là một nền văn minh lớn, mà còn trở thành một trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò ngày càng quan trọng trên thế giới - một thung lũng Silicon của châu Á.
Việt Nam và Ấn Độ là hai dân tộc có quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, được hun đúc bởi chiều sâu lịch sử, văn hóa, tinh thần độc lập, tự cường và khát vọng phát triển. Nền tảng tin cậy chính trị vững chắc là cơ sở quan trọng để hai nước tiến xa hơn trong hợp tác, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ chiến lược.
Định hướng hợp tác mới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh hai nước chia sẻ nhiều điểm tương đồng về tầm nhìn phát triển dài hạn. Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045; Ấn Độ triển khai tầm nhìn Viksit Bharat 2047 trở thành quốc gia phát triển. Những định hướng này tạo ra động lực mạnh mẽ để hai nước tăng cường hợp tác trong giai đoạn mới.
Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao. Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, có thế mạnh vượt trội về công nghệ, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số. Việt Nam là một nền kinh tế năng động, có vị trí địa chiến lược quan trọng, tốc độ chuyển đổi số nhanh và hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ. Quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược.
Các lĩnh vực ưu tiên hợp tác
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Diễn đàn tập trung trao đổi xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, tập trung vào những công nghệ chiến lược định hình thế kỷ 21, bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh.
Xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam - Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình "đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất", hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt là mô hình "ba nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp; đồng thời thúc đẩy hợp tác công - tư, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hướng tới thiết lập các quỹ đồng đầu tư đổi mới sáng tạo song phương.
Doanh nghiệp hai nước cần đóng vai trò tiên phong, mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển, đồng thời tham gia xây dựng các dự án hợp tác mang tính biểu tượng, qua đó đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đi vào chiều sâu thông qua liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát triển nguồn nhân lực công nghệ
Sự giao thoa giữa sức mạnh công nghệ vượt trội của Ấn Độ và thế hệ thanh niên Việt Nam khao khát chinh phục công nghệ sẽ tạo nên một lực lượng lao động hùng hậu. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thúc đẩy kết nối thực chất giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, hướng tới hình thành một hành lang nhân lực công nghệ Việt Nam - Ấn Độ.
Trọng tâm là xây dựng các trung tâm R&D liên kết, các phòng thí nghiệm chung, cũng như triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu và an ninh mạng.
Phát triển bền vững và bao trùm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh gắn hợp tác khoa học công nghệ với mục tiêu phát triển bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm, bảo đảm các thành quả của đổi mới sáng tạo được lan tỏa rộng rãi, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thu hẹp khoảng cách phát triển và tăng cường khả năng ứng phó với các thách thức toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định với nền tảng chính trị tin cậy, sự bổ trợ giữa hai nền kinh tế và tiềm năng to lớn của nguồn nhân lực, hợp tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành một trụ cột quan trọng, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.
Lễ trao văn kiện hợp tác
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ đã chứng kiến Lễ trao văn kiện hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của hai nước.
Đây là bước khởi đầu để hình thành các chương trình hợp tác cụ thể về đào tạo nhân lực, đồng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường, kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ.
