Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa Ấn Độ, chiều ngày 6 tháng 5 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu chính sách quan trọng tại Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ. Bài phát biểu có chủ đề: Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường Việt Nam-Ấn Độ trong kỷ nguyên mới: Chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược, hợp tác thực chất.
Bối cảnh lịch sử và ý nghĩa của chuyến thăm
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vinh dự khi được đến thăm Hội đồng các vấn đề thế giới của Ấn Độ, một cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu với bề dày hơn 80 năm. Ông nhấn mạnh vai trò tiên phong của Hội đồng trong việc định hình chính sách đối ngoại của Ấn Độ. Ngôi nhà Sapru lịch sử, nơi diễn ra sự kiện, đã chứng kiến nhiều sự kiện trọng đại trong quan hệ đối ngoại của Ấn Độ, châu Á và thế giới, bao gồm cả Việt Nam.
Năm 1947, Hội nghị Quan hệ châu Á lần thứ nhất được tổ chức tại đây, đặt nền móng cho Phong trào Không liên kết, kết nối Ấn Độ, Việt Nam và các quốc gia có chung khát vọng độc lập, hòa bình và phát triển. Thông điệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tới Hội nghị: "Đoàn kết, chúng ta sẽ là một trong những người bảo toàn mạnh nhất của nền hòa bình và dân chủ thế giới" đã được bạn bè quốc tế đón nhận nồng nhiệt, đánh dấu một trong những sự kiện đối ngoại đa phương đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.
Những điểm tương đồng trong lịch sử và phát triển
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mối quan hệ gắn bó lâu đời giữa hai nước, không chỉ qua các tuyến đường giao thương biển mà còn qua các giá trị văn hóa, tôn giáo. Các di tích như Trung tâm Phật giáo Luy Lâu, Thánh địa Mỹ Sơn, Tháp Chăm, Tháp Bà Ponagar là minh chứng cho sự lan tỏa của Ấn Độ giáo và Phật giáo tại Việt Nam. Yoga, khởi nguồn từ Ấn Độ, ngày càng phổ biến tại Việt Nam với hơn 4.000 câu lạc bộ và khoảng 500.000 người luyện tập thường xuyên.
Hai nước cũng chia sẻ nhiều điểm tương đồng trong hành trình phát triển. Ấn Độ hiện là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất, với tốc độ 7,6% trong năm qua, vươn lên vị trí thứ tư thế giới về quy mô. Việt Nam, sau 40 năm đổi mới, đạt quy mô kinh tế 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới và thứ 4 trong ASEAN. Cả hai nước đều hướng tới các mục tiêu phát triển vào dịp kỷ niệm 100 năm độc lập: Ấn Độ với Tầm nhìn Viksit Bharat 2047, Việt Nam với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định quan hệ Việt Nam-Ấn Độ đã phát triển từ thiết lập ngoại giao năm 1972, lên Đối tác chiến lược năm 2007, Đối tác chiến lược toàn diện năm 2016, và không ngừng được mở rộng. Kim ngạch thương mại song phương tăng hơn ba lần trong một thập kỷ, đạt gần 16,5 tỷ USD năm 2025. Ấn Độ có hơn 400 dự án đầu tư tại Việt Nam, trong khi Vinfast đầu tư 2 tỷ USD vào Ấn Độ. Hợp tác quốc phòng-an ninh là trụ cột chiến lược, với các chương trình hỗ trợ tín dụng và chuyển giao kỹ thuật.
Để đưa quan hệ lên tầm cao mới, ông đề xuất năm định hướng lớn:
- Củng cố tin cậy chiến lược: Tăng cường trao đổi toàn diện giữa các kênh Nhà nước, Quốc hội, chính đảng và nhân dân; mở rộng hợp tác an ninh-quốc phòng và phối hợp lập trường tại các diễn đàn đa phương.
- Mở rộng kết nối phát triển: Phát triển hạ tầng, logistics, số hóa và chuỗi giá trị; thúc đẩy hợp tác trong dược phẩm, công nghệ thông tin, nông nghiệp công nghệ cao và năng lượng sạch.
- Nâng tầm hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo: Đưa công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số thành trụ cột hợp tác trọng yếu.
- Lan tỏa giá trị văn hóa-xã hội: Tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục-đào tạo, du lịch, đặc biệt giữa thế hệ trẻ.
- Kiến tạo không gian hòa bình, ổn định: Phát huy đối thoại, thượng tôn pháp luật, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, góp phần duy trì trật tự khu vực mở, minh bạch, dựa trên luật lệ.
Kết luận
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, với nền tảng lịch sử hàng nghìn năm và hơn 50 năm quan hệ ngoại giao, quan hệ Việt Nam-Ấn Độ sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa theo phương châm "chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất", mang lại lợi ích thiết thực cho mỗi nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
