Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo thực hiện hai nghị quyết quan trọng về kinh tế và văn hóa
Sáng ngày 25 tháng 2, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nhằm quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Sự kiện này được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, thu hút sự tham gia của hơn 2 triệu đại biểu trên khắp cả nước, phản ánh tầm quan trọng và quy mô lớn của hội nghị.
Kinh tế nhà nước phải đóng vai trò chủ đạo và đột phá
Trong bài phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng hai nghị quyết này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bổ sung cho nhau trong cấu trúc phát triển mới của đất nước. Chúng nhằm giải quyết đồng thời hai yêu cầu nền tảng: tăng cường nội lực vật chất và củng cố nội lực tinh thần. Cụ thể, Nghị quyết 79 hướng tới xây dựng một nền kinh tế độc lập, tự chủ, năng động và hiệu quả, gắn liền với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong khi đó, Nghị quyết 80 tập trung vào việc xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm nền tảng tinh thần vững chắc cho sự phát triển.
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, để trở thành "điểm tựa quốc gia", kinh tế nhà nước cần được cơ cấu lại một cách mạnh mẽ, tập trung vào các ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao. Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước phải được chứng minh thông qua năng lực dẫn dắt, hiệu quả hoạt động và đóng góp thực chất vào việc ổn định vĩ mô, đảm bảo an ninh kinh tế, cũng như thúc đẩy phát triển trung và dài hạn.
Ông chỉ rõ, trong các lĩnh vực mà Nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định, phải thực hiện một cách chắc chắn, tinh gọn và mạnh mẽ. Đối với những lĩnh vực mà Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng và mở đường, cần thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cạnh tranh và phát triển. Còn đối với các lĩnh vực mà Nhà nước không cần thiết hoặc làm không hiệu quả, phải kiên quyết sắp xếp lại theo nguyên tắc thị trường, đảm bảo minh bạch, chống lại các hiện tượng tiêu cực như "lợi ích nhóm", "sân sau", "thao túng" và "trục lợi" chính sách.
Năm điểm tựa lớn cho kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới
Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị, trong giai đoạn phát triển mới, kinh tế nhà nước phải cụ thể hóa được năm điểm tựa quan trọng, bao gồm:
- Điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế: Kinh tế nhà nước cần nắm giữ và làm chủ các "huyết mạch" và "xương sống" quốc gia, nhằm bảo đảm chủ quyền, tránh lệ thuộc, chủ động ứng phó trước các biến động và bảo vệ lợi ích quốc gia trong mọi tình huống.
- Điểm tựa về điều tiết, ổn định và sức chống chịu: Đặc biệt trong bối cảnh nhiều cú sốc đan xen như đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động lãi suất và tỷ giá, chiến tranh thương mại, thiên tai và dịch bệnh, kinh tế nhà nước phải đóng vai trò là điểm tựa điều tiết, giữ ổn định các thị trường thiết yếu và duy trì năng lực dự phòng trước rủi ro hệ thống.
- Điểm tựa dẫn dắt cho khu vực tư nhân: Kinh tế nhà nước cần trở thành "bệ đỡ", "mở đường" và "tiếp sức" để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, từ đó hình thành các cụm liên kết ngành với những "đầu tàu" đủ sức cạnh tranh trên trường quốc tế.
- Điểm tựa về dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi: Vai trò chủ đạo ngày nay không chỉ được đo bằng quy mô, mà còn phải thể hiện qua khả năng làm chủ công nghệ, chuẩn hóa theo chuẩn mực quốc tế, vận hành dữ liệu như một nguồn lực chiến lược, đảm bảo an ninh mạng và quản trị rủi ro hiện đại.
- Điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ trong kinh tế: Doanh nghiệp nhà nước phải là nơi thể hiện kỷ luật, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao nhất, đồng thời là nơi xây dựng chuẩn mực quản trị quốc gia, đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý có năng lực cạnh tranh và tinh thần phụng sự.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Năm điểm tựa trên phải được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, thước đo, thời hạn, cơ chế kiểm tra và chế tài rõ ràng. Nếu không, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu, còn đất nước thì phải trả giá bằng lãng phí nguồn lực, suy giảm sức cạnh tranh và sự xói mòn niềm tin xã hội."
Văn hóa quyết định khả năng phát triển bền vững của quốc gia
Tổng Bí thư Tô Lâm cũng nêu bật tầm quan trọng của văn hóa, cho rằng nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì "văn hóa quyết định khả năng đi xa". Ông chỉ ra rằng thách thức lớn nhất đối với văn hóa hiện nay không chỉ là thiếu nguồn lực, mà còn là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả, tin thất thiệt và sự tấn công của các yếu tố độc hại trong không gian mạng. Nếu không kịp thời chấn hưng văn hóa, đất nước có thể đạt tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhưng sẽ thiếu điểm tựa dài hạn, dẫn đến tình trạng con người giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về chuẩn mực, lòng tự trọng, trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến.
Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư đề xuất một số giải pháp then chốt:
- Xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới, như một "la bàn" định hướng hành vi xã hội, đủ mạnh để phân biệt đúng - sai, thật - giả và đủ bền để chống lại lệch chuẩn, lai căng trong môi trường số.
- Coi việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh là nhiệm vụ nền tảng, nâng cao năng lực "miễn dịch xã hội" trước tin giả và thông tin xấu độc, đồng thời xây dựng văn hóa tranh luận văn minh và ứng xử có trách nhiệm.
- Đặt trọng tâm vào giáo dục và phát triển con người, coi đây là trục xuyên suốt của chấn hưng văn hóa, bắt đầu từ những điều gần gũi như tôn trọng pháp luật, tôn trọng người khác, trung thực, tử tế và tinh thần phụng sự cộng đồng.
- Phát triển công nghiệp văn hóa để văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực kinh tế và sức mạnh mềm của quốc gia, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ bản quyền.
- Xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị, coi đây là gốc rễ của niềm tin xã hội, được tạo ra từ thái độ phục vụ, kỷ luật hành động và sự nêu gương của đội ngũ cán bộ.
Kết thúc phát biểu, Tổng Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, bộ, ngành và địa phương khẩn trương xây dựng chương trình hành động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu, để đưa nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống và tạo ra sự chuyển biến tích cực mà người dân có thể cảm nhận được trong đời sống hàng ngày.
