Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo phát triển kinh tế nhà nước và văn hóa tại hội nghị toàn quốc
Sáng 25-2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và thực hiện hai nghị quyết 79 về phát triển kinh tế nhà nước và nghị quyết 80 về phát triển văn hóa Việt Nam. Sự kiện này thu hút sự chú ý của nhiều cơ quan, đơn vị trên cả nước.
Kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh cao điểm chiến lược
Với nghị quyết 79, Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng kinh tế nhà nước cần thực sự chiếm lĩnh những "cao điểm chiến lược chỉ huy" của nền kinh tế, đóng vai trò chủ đạo và trở thành "điểm tựa quốc gia" trong kỷ nguyên mới. Để đạt được mục tiêu này, khu vực kinh tế nhà nước phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào các ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu có tính chiến lược và sức lan tỏa cao.
Theo Tổng Bí thư, vai trò chủ đạo phải được chứng minh thông qua năng lực dẫn dắt, hiệu quả và đóng góp thực chất vào ổn định vĩ mô, an ninh kinh tế, cũng như phát triển trung và dài hạn. Đây là nhiệm vụ rất quan trọng đối với kinh tế nhà nước.
Phân định rõ vai trò và lĩnh vực nắm giữ
Tổng Bí thư chỉ rõ, những lĩnh vực Nhà nước cần nắm giữ để đảm bảo chủ quyền và ổn định phải được thực hiện một cách chắc chắn, tinh gọn và mạnh mẽ. Trong khi đó, các lĩnh vực Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng và mở đường cần có cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cạnh tranh và phát triển.
Đối với những lĩnh vực Nhà nước không cần thiết hoặc làm không hiệu quả, phải kiên quyết sắp xếp lại theo nguyên tắc thị trường, đảm bảo minh bạch, chống lợi ích nhóm, sân sau, thao túng và trục lợi chính sách.
Năm điểm tựa chính cho kinh tế nhà nước
Trong giai đoạn tới, kinh tế nhà nước được định hướng phát triển dựa trên năm điểm tựa chính. Cụ thể, kinh tế nhà nước phải nắm giữ và làm chủ các "huyết mạch" và "xương sống" quốc gia, bao gồm năng lượng, hạ tầng chiến lược, tài chính-tín dụng, logistics then chốt, dữ liệu và nền tảng số thiết yếu.
Tổng Bí thư cho biết, việc nắm giữ không nhằm mục đích độc quyền, mà để bảo đảm chủ quyền, tránh lệ thuộc, chủ động trước biến động và bảo vệ lợi ích quốc gia trong mọi tình huống, đồng thời có sức lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.
Kinh tế nhà nước cũng phải là điểm tựa về điều tiết, ổn định và sức chống chịu. Trong thời kỳ nhiều cú sốc đan xen, kinh tế nhà nước cần đóng vai trò giữ ổn định các thị trường thiết yếu và đảm bảo cung ứng dịch vụ công ích thiết yếu.
Những hạn chế và yêu cầu cải thiện
Tổng Bí thư chỉ ra rằng, một trong những hạn chế của kinh tế nhà nước là tính hiệu quả không cao, làm suy yếu vị thế của khu vực này. Ông nhấn mạnh ba vấn đề Nhà nước phải chịu trách nhiệm:
- Quy hoạch phải đồng bộ, tránh dàn trải để định hướng phát triển hiệu quả.
- Tiêu chuẩn và chất lượng cần được đảm bảo, tránh tình trạng doanh nghiệp chỉ tập trung vào mục tiêu lợi nhuận mà bỏ qua môi trường, hạ tầng xã hội.
- Yếu tố hạch toán kinh tế phải được coi trọng, tránh lãng phí và thất thoát.
Tổng Bí thư dẫn ví dụ về sân bay Long Thành với chi phí 16 tỉ USD, trong khi các nước khác chỉ đầu tư khoảng chục tỉ USD, và việc không tính toán rõ thời gian thu hồi vốn có thể dẫn đến lãng phí, tiêu cực.
Văn hóa là la bàn dẫn dắt đất nước đi xa
Với nghị quyết 80 về văn hóa, Tổng Bí thư khẳng định, nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì văn hóa quyết định khả năng đi xa. Văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin và sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách.
Thách thức lớn nhất đối với văn hóa không chỉ là thiếu nguồn lực, mà còn là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả và sự tấn công của các yếu tố độc hại trong không gian mạng.
Tổng Bí thư đề nghị tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới. Ông nhấn mạnh: "Một đất nước muốn đi xa phải có 'la bàn' về giá trị. Giá trị ấy phải kết tinh được truyền thống và khát vọng hiện đại."
Ngoài ra, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và đặt trọng tâm vào giáo dục, phát triển con người cũng được coi là nhiệm vụ nền tảng trong chấn hưng văn hóa.
