Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ trích doanh nghiệp nhà nước thiếu hạch toán kinh tế, lấy ví dụ sân bay Long Thành
Sáng ngày 25/2, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã tổ chức Hội nghị toàn quốc nhằm nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện hai nghị quyết quan trọng: Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Tại sự kiện này, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu chỉ đạo sâu sắc, trong đó nêu bật vấn đề hạch toán kinh tế – một khía cạnh mà ông cho rằng các doanh nghiệp nhà nước đã lâu không quan tâm đúng mức.
Vấn đề hạch toán kinh tế và ví dụ điển hình từ sân bay Long Thành
Theo Tổng Bí thư, nhiều doanh nghiệp nhà nước hiện nay chỉ chú trọng đến việc giải ngân vốn đầu tư mà xem nhẹ việc tính toán hiệu quả kinh tế, dẫn đến tình trạng lãng phí và thất thoát. Ông đã minh họa rõ ràng bằng dự án sân bay quốc tế Long Thành, với tổng vốn đầu tư lên đến 16 tỷ USD (tương đương hơn 336.600 tỷ đồng). Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Thấy công bố con số của mình người ta rất ngại. Quy mô 16 tỷ USD thì kinh khủng. Tôi hỏi đã vượt trội hơn so với Malaysia, Singapore chưa thì không chứng minh được. Tôi hỏi bao lâu thu hồi được 16 tỷ USD trả lại cho nhà nước thì cũng không trả lời được. Tôi hỏi sân bay Long Thành mỗi năm đóng góp cho tăng trưởng kinh tế quốc gia là bao nhiêu cũng không tính toán được. Thành ra nảy sinh ra lãng phí, tiêu cực, thậm chí thất thoát nếu không có hạch toán”.
Sân bay quốc tế Long Thành, tọa lạc tại huyện Long Thành cũ, tỉnh Đồng Nai, có tổng diện tích gần 5.000ha và được thiết kế đạt tiêu chuẩn quốc tế 4F – cấp độ cao nhất theo hệ thống xếp hạng của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), cho phép đón các loại máy bay lớn nhất thế giới như Airbus A380 và Boeing 747-8. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) là chủ đầu tư giai đoạn 1 của dự án, với tổng mức đầu tư gần 110.000 tỷ đồng, công suất dự kiến 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Tiến độ và tình hình tài chính của dự án Long Thành
Hiện tại, dự án đang bước vào giai đoạn then chốt với mục tiêu đưa vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026. Ngày 19/12/2025, sân bay đã chính thức đón 3 chuyến bay chở khách đầu tiên, sau chuyến bay kỹ thuật thành công vào ngày 15/12/2025. Theo báo cáo tài chính quý 4/2025, chi phí xây dựng dở dang của ACV tại dự án này lên tới 34.190 tỷ đồng, tăng hơn 21.000 tỷ đồng so với đầu năm. Gần đây, Bộ Xây dựng đã giao ACV làm chủ đầu tư giai đoạn 2 của dự án (trừ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật bảo đảm hoạt động bay).
Bên cạnh Long Thành, ACV cũng đầu tư vào một số dự án khác với giá trị đáng kể, bao gồm Nhà ga hàng hóa tại Cảng hàng không quốc tế Cát Bi (294 tỷ đồng), hệ thống radar thời tiết Doppler tại sân bay Nội Bài (113 tỷ đồng) và Tân Sơn Nhất (111 tỷ đồng). Về tình hình tài chính, lũy kế cả năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất của ACV đạt 25.960 tỷ đồng, tăng 15% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt 12.071 tỷ đồng, tăng hơn 3% và là mức kỷ lục mới. Tại thời điểm 31/12/2025, tổng tài sản hợp nhất của ACV đạt hơn 90.900 tỷ đồng, tăng trên 13.600 tỷ đồng so với đầu năm, với tổng nợ phải trả gần 21.000 tỷ đồng (nợ vay chiếm hơn 9.700 tỷ đồng, chủ yếu là nợ dài hạn) và vốn chủ sở hữu đạt gần 70.000 tỷ đồng.
Thay đổi nhân sự tại ACV
Ngày 25/2, ACV đã thông báo thay đổi nhân sự quan trọng: ông Lê Văn Khiên, thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT), được bổ nhiệm làm thành viên HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của công ty kể từ ngày 25/2/2026, thay thế ông Vũ Thế Phiệt. Đầu tháng 2, ACV cũng điều chỉnh một số vị trí khác: Phó Tổng giám đốc Nguyễn Đức Hùng giữ chức Phó Tổng Giám đốc phụ trách Ban điều hành tạm thời, và bà Phạm Thị Phương, Trưởng phòng Kế toán Ban Tài chính - Kế toán ACV, được giao nhiệm vụ phụ trách kế toán. Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 22/1/2026, ACV đã miễn nhiệm ông Đào Việt Dũng khỏi chức danh Thành viên HĐQT, bầu bổ sung ông Nguyễn Tiến Việt – Giám đốc ban quản lý dự án Long Thành vào HĐQT, đồng thời miễn nhiệm ông Lương Quốc Bình khỏi Ban Kiểm soát và bầu bổ sung bà Phan Cẩm Tú vào vị trí này.
Những phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại hội nghị không chỉ làm nổi bật vấn đề hạch toán kinh tế trong các doanh nghiệp nhà nước mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao hiệu quả đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh các dự án lớn như sân bay Long Thành đang được triển khai. Sự kiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các nghị quyết của Bộ Chính trị nhằm thúc đẩy phát triển bền vững cho nền kinh tế và văn hóa Việt Nam.
