Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu kiên quyết loại trừ tình trạng sân sau, thua lỗ kéo dài trong doanh nghiệp nhà nước, đồng thời chuyển hướng thu hút FDI theo hướng chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao và bảo vệ môi trường. Đây là nội dung chính trong thông báo kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật (Ban Chỉ đạo) do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm Trưởng ban, tại phiên họp thứ nhất vừa qua.
Yêu cầu mạnh mẽ về quản trị doanh nghiệp nhà nước
Ban Chỉ đạo nhấn mạnh kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, nhưng không phải bằng khẩu hiệu, bao cấp hay độc quyền. Vai trò này phải thể hiện qua năng lực dẫn dắt, điều tiết vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và chi phối lĩnh vực then chốt, đồng thời tuân thủ kỷ luật thị trường, tài chính, quản trị và trách nhiệm giải trình. Theo định hướng, cần chuyển từ quản lý nguồn lực phân tán sang quản trị thống nhất vòng đời, lấy hiệu quả, giá trị gia tăng và đóng góp phát triển bền vững làm thước đo chủ yếu.
Kết luận nêu rõ: “Doanh nghiệp nhà nước cần đột phá trong quản trị theo chuẩn mực hiện đại, minh bạch, cạnh tranh và có cơ chế đánh giá rõ ràng; đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Kiên quyết không để tồn tại lợi ích nhóm, sân sau, đầu tư theo nhiệm kỳ, thua lỗ kéo dài mà không rõ chủ thể chịu trách nhiệm.”
Chuyển hướng thu hút FDI: Chọn lọc, không chạy theo số lượng
Về thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), Ban Chỉ đạo thống nhất chuyển mạnh theo hướng chọn lọc, ưu tiên công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, liên kết nội địa, đóng góp vào chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế. Ưu đãi đầu tư phải gắn với kết quả thực hiện và cam kết cụ thể về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo lao động Việt Nam, tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa, bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật.
Ban Chỉ đạo yêu cầu không ưu đãi dàn trải, không chạy theo số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, không đánh đổi môi trường, an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu, quốc phòng, an ninh và lợi ích lâu dài để lấy dự án ngắn hạn có tính lan tỏa thấp. Đồng thời, thiết lập cơ chế hậu kiểm, thu hồi ưu đãi nếu nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết; tăng cường kiểm soát chuyển giá, gian lận thương mại và các rủi ro về môi trường, dữ liệu, tài chính, quốc phòng, an ninh. Mục tiêu là để FDI không chỉ đến Việt Nam mà phải gắn bó, đóng góp thực chất vào năng lực sản xuất, công nghệ, quản trị và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Xử lý ô nhiễm không khí: Không để dân sống chung với ô nhiễm
Ban Chỉ đạo thống nhất nhận định ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, nhất là Hà Nội, TP.HCM và vùng phụ cận là vấn đề nghiêm trọng, cấp bách, tác động trực tiếp đến sức khỏe nhân dân, chất lượng sống, năng suất lao động, sức hấp dẫn đầu tư và uy tín quản trị quốc gia. Do đó, phải chuyển từ kiểm soát nguồn thải rời rạc sang quản trị chất lượng không khí theo mục tiêu. Các trụ cột gồm: thiết lập cơ chế điều phối liên vùng đủ mạnh; kiểm kê phát thải toàn diện, xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải thống nhất; phát triển hệ thống quan trắc, giám sát, dự báo, cảnh báo chất lượng không khí hiện đại, công khai, minh bạch. Đồng thời, đẩy mạnh các giải pháp chiến lược như giao thông xanh, chuyển đổi năng lượng, công nghệ sạch, đô thị phát thải thấp, kinh tế tuần hoàn và hoàn thiện chế tài đủ sức răn đe.
Kết luận nêu rõ: “Quan điểm xuyên suốt là không để người dân sống trong tình trạng ô nhiễm kéo dài mà không xác định rõ trách nhiệm, thời hạn khắc phục và tiêu chí đánh giá kết quả.” Ban Chỉ đạo yêu cầu xử lý ô nhiễm không khí phải gắn với các giải pháp tổng thể về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, đặc biệt chú trọng kiểm soát ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm đất, nhất là đất nông nghiệp.
Cải cách thủ tục hành chính và sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự
Ban Chỉ đạo đề nghị các bộ, ngành, địa phương xác định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Kiểm soát chặt việc ban hành mới, chỉ ban hành khi thật sự cần thiết, hợp pháp, hợp lý, chi phí tuân thủ thấp hơn lợi ích quản lý mang lại. Kiên quyết không để tình trạng thủ tục hành chính cắt giảm ở văn bản này nhưng phát sinh điều kiện, giấy phép, yêu cầu mới ở văn bản khác.
Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với sự cần thiết nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự và các luật quan trọng khác. Việc sửa đổi cần thực hiện đồng bộ với Bộ luật Hình sự và các luật liên quan, đặt trong tổng thể yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách tư pháp, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và khơi thông nguồn lực phát triển. Ban Chỉ đạo lưu ý không tiếp cận sửa đổi chỉ như sửa đổi một số thủ tục kỹ thuật, mà phải hoàn thiện dựa trên các nguyên tắc nền tảng: công bằng, công khai, minh bạch, hiệu quả, nhân văn.
Ban Chỉ đạo giao Đảng ủy VKSND Tối cao, Đảng ủy Công an Trung ương và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Bộ luật Hình sự (sửa đổi); trình Quốc hội cho ý kiến bước đầu về các chính sách lớn tại Kỳ họp chuyên đề trong tháng 8. Những vấn đề khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền của Bộ Chính trị thì báo cáo Bộ Chính trị xem xét, cho ý kiến; những nội dung đã thống nhất thì khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội đảm bảo đúng tiến độ.
