Trong một động thái hiếm hoi, lãnh đạo Thượng viện Mỹ hôm qua (giờ VN) đã đạt được thỏa thuận ngân sách ngắn hạn, chặn đứng nguy cơ chính phủ liên bang phải đóng cửa lần thứ ba chỉ trong vòng 10 tháng, ngay giữa giai đoạn cao điểm của chiến dịch tranh cử giữa kỳ.
Thỏa thuận lưỡng đảng đạt được
Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện đã công bố dự luật chi tiêu ngắn hạn, cho phép chính phủ tiếp tục hoạt động đến đầu tháng 12, theo AP đưa tin. Động thái này diễn ra chỉ hai tháng trước khi ngân sách hiện tại hết hiệu lực vào cuối tháng 9, và là kết quả của nỗ lực chung giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa nhằm tránh một cuộc khủng hoảng chính phủ đóng cửa.
Theo dự luật tại Thượng viện, chính quyền liên bang sẽ được cấp ngân sách ở mức hiện tại đến ngày 11.12. Trước đó, Hạ viện đã thông qua một dự luật tương tự nhưng chưa bao gồm các ngoại lệ theo đề xuất của Nhà Trắng. Các thượng nghị sĩ đã tất bật đàm phán trong những ngày gần đây để xác định ngoại lệ nào sẽ được đưa vào dự luật cuối cùng.
Loại trừ yêu cầu của Nhà Trắng
Phe Dân chủ cho hay đã loại trừ yêu cầu của Nhà Trắng về khoản chi 1 tỉ USD để đóng các tàu chiến "lớp Trump". Dự luật ở Thượng viện cũng bổ sung điều khoản nhằm đảm bảo chính quyền Tổng thống Donald Trump không thể chuyển ngân sách chi cho các chương trình khác sang lực lượng Tuần tra Biên giới.
Dự luật chi tiêu còn được lồng ghép thêm điều khoản tạm thời ngăn cản Tổng thống Trump thực thi quy định mới vốn trao thêm quyền cho các quan chức chính phủ trong việc kiểm soát hàng trăm tỉ USD tiền tài trợ liên bang.
Quy định gây tranh cãi
Theo báo The Washington Post, quy định được Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng (OMB) công bố hồi tháng 5 yêu cầu các quan chức phải rà soát mọi khoản tài trợ của chính phủ. Hành động này nhằm bảo đảm các khoản tài trợ phù hợp với các ưu tiên chính sách của Tổng thống và không hỗ trợ những dự án mà chính quyền phản đối.
Sự thay đổi trên đã làm suy giảm cơ chế được xây dựng từ sau thế chiến thứ hai, theo đó các chuyên gia độc lập trong từng lĩnh vực sẽ thực hiện việc thẩm định giá trị khoa học của các đề xuất nghiên cứu trước khi đưa ra quyết định cấp ngân sách liên bang.
Chủ tịch Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện Susan Collins của đảng Cộng hòa, người chủ trì đàm phán, đã bày tỏ sự hài lòng khi điều khoản trên được đưa vào thỏa thuận chi tiêu. Đây được xem là một động thái đáng chú ý khi các thượng nghị sĩ cùng đảng tiếp tục thể hiện quan điểm trái chiều với Tổng thống Trump.
Kế hoạch bỏ phiếu
Theo tờ The Hill, nhiều khả năng Thượng viện sẽ bỏ phiếu thông qua dự luật trên trước khi các nghị sĩ rời Washington D.C hôm 7.8 (giờ địa phương) để bước vào kỳ nghỉ tháng 8. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune cho hay dân Mỹ đã trải qua 2 lần chính phủ đóng cửa trong 10 tháng qua. "Chúng ta cần đảm bảo rằng họ sẽ không phải đối mặt đợt đóng cửa thứ ba", AP dẫn lời ông Thune.
Sự ủng hộ giảm sút
Kết quả khảo sát do AP-NORC công bố hôm 2.8 cho thấy khoảng phân nửa số người Mỹ được hỏi cho rằng Tổng thống Donald Trump đã đi quá xa trong việc hạn chế nhập cư hợp pháp. Và theo 47% số người tham gia khảo sát, ông Trump vượt quá thẩm quyền khi tiến hành trục xuất những người nhập cư đang cư trú bất hợp pháp tại Mỹ.
Cuộc khảo sát cũng phản ánh sự ủng hộ của người dân cho Tổng thống Trump tiếp tục giảm trong lĩnh vực kinh tế. Chỉ 32% số người trưởng thành tại Mỹ đồng ý cách ông điều hành nền kinh tế.
