Thủ tướng yêu cầu giải ngân 100% vốn chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026
Ngày 15/7, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện 4 chương trình mục tiêu quốc gia, chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Tham dự có các Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Phạm Thị Thanh Trà, Lê Tiến Châu cùng lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Đánh giá tiến độ thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia
Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo tập trung đánh giá kết quả thực hiện 4 chương trình mục tiêu quốc gia gồm: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phát triển văn hóa; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Ban Chỉ đạo đã làm rõ những tồn tại, khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân trách nhiệm của các cơ quan; xác định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm với mốc thời gian cụ thể để đẩy nhanh thực hiện và giải ngân nguồn vốn năm 2026, nhất là số vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài.
Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu giải ngân 100% vốn
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: “Trong bối cảnh ngân sách còn khó khăn, Quốc hội và Chính phủ đã bố trí ngân sách tương đối lớn cho các chương trình mục tiêu quốc gia. Với nguồn lực hạn chế, phạm vi rộng, yêu cầu cao, các cấp, các ngành, các cơ quan, địa phương phải tập trung phối hợp triển khai hiệu quả, đúng tiến độ, đạt được các mục tiêu đề ra.”
Thủ tướng yêu cầu tập trung tổ chức thực hiện quyết liệt, thực chất, hiệu quả hơn nữa, bảo đảm mục tiêu giải ngân và hiệu quả đầu tư. Cụ thể, phấn đấu giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách trung ương được giao trong năm 2026, bao gồm hơn 17.000 tỷ đồng vốn của 3 chương trình giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026. Đây được xác định là nội dung đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với lãnh đạo các cơ quan, địa phương.
Nguyên nhân triển khai chậm và trách nhiệm
Thủ tướng nêu rõ việc triển khai các chương trình rất chậm so với yêu cầu, nhiều công việc nguy cơ không thể hoàn thành nhiệm vụ và giải ngân vốn năm 2026. Văn bản hướng dẫn và phương án phân bổ vốn đối với một số chương trình chưa hoàn thành. Số vốn của 3 chương trình giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026 còn lớn, trong khi kết quả giải ngân đến hết tháng 6 còn thấp. Tình trạng quá nhiều văn bản hướng dẫn gây khó cho triển khai ở cơ sở (riêng chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có tới 54 văn bản hướng dẫn).
Thủ tướng khẳng định nguyên nhân chủ quan vẫn là chính: một số cơ quan chưa thật sự chủ động, quyết liệt, chuẩn bị hồ sơ, phối hợp và cung cấp thông tin chậm, chất lượng chưa đồng đều. Trách nhiệm cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp một số trường hợp chưa được thực hiện đầy đủ; sự phối hợp giữa bộ, ngành, địa phương chưa tốt, nhân lực tham gia còn hạn chế.
Nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành
Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường thường xuyên đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện chương trình; phối hợp với các bộ theo dõi, đôn đốc, kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để thực hiện, giải ngân hết 100% vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài trong năm 2026. Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương phối hợp Văn phòng Chính phủ ban hành Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo; phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan chủ chương trình theo dõi tình hình hoàn thiện thể chế, phân bổ, giao và giải ngân vốn; tổng hợp danh sách cơ quan chậm tiến độ, nguyên nhân và trách nhiệm để báo cáo lãnh đạo Ban Chỉ đạo.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030, gửi Bộ Tài chính rà soát, tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trước 25/7/2026. Đôn đốc các bộ, cơ quan hoàn thành các văn bản hướng dẫn còn thiếu trước 20/7/2026; xây dựng Sổ tay hướng dẫn thực hiện chương trình trong tháng 7/2026.
Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương phối hợp với Văn phòng Chính phủ trình lãnh đạo Chính phủ ban hành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách Trung ương và tỷ lệ đối ứng ngân sách địa phương trước 15/7/2026; hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và vốn ngân sách Trung ương năm 2026, gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026. Hoàn thành Thông tư hướng dẫn thực hiện chương trình trong tháng 7/2026.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong triển khai hợp phần của chương trình được giao; bảo đảm chính sách thực hiện đúng địa bàn, đúng đối tượng và đúng nhu cầu thiết yếu. Chủ trì, phối hợp với các bộ kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn Chương trình phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026.
Bộ Tài chính tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch vốn năm 2026 của từng chương trình, trình cấp có thẩm quyền giao vốn ngay khi đủ điều kiện, không để chậm (vốn 2026 của chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo phải giao trước 15/7/2026; các chương trình y tế, giáo dục chậm nhất trong tháng 7/2026). Hằng tháng tổng hợp rõ từng chương trình, từng cơ quan, từng nguồn vốn còn chậm, nguyên nhân và trách nhiệm, gửi cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo để báo cáo Trưởng Ban Chỉ đạo, thực hiện công khai số liệu tiến độ và đề xuất điều chuyển ngay các phần vốn nếu cần thiết.
Nghiên cứu tích hợp các chương trình, phân cấp mạnh cho địa phương
Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu tích hợp các chương trình một cách thực chất, không cơ học, cộng dồn; tinh thần là nếu thấy việc không hợp lý phải mạnh dạn đề xuất điều chỉnh. Ban Chỉ đạo thống nhất chủ trương tích hợp, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương thành lập Tổ công tác do Phó Thủ tướng trực tiếp chỉ đạo, lãnh đạo Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm Tổ trưởng và Tổ phó, chủ động làm việc với các địa phương, tiến hành tổng rà soát, đánh giá, xây dựng và hoàn thiện báo cáo về chương trình tích hợp tổng thể, báo cáo Chính phủ trước ngày 25/7 để trình cấp có thẩm quyền. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần phân cấp mạnh cho địa phương, đánh giá theo kết quả cuối cùng, các bộ kiểm tra, giám sát, những nội dung nào chưa rõ thì hướng dẫn cụ thể nếu cần thiết, bảo đảm đúng các mục tiêu Đảng, Nhà nước đã đề ra.
