Chiều 4/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua Nghị quyết thành lập các phường của tỉnh Bắc Ninh; cho ý kiến về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành lập thành phố Bắc Ninh; và xem xét, quyết định chủ trương đối với việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu rõ, việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định. Thực tiễn phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng, phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển thành những địa phương có quy mô kinh tế lớn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.
"Việc thành lập thành phố và phường sẽ tạo tiền đề quan trọng để Quảng Ninh và Bắc Ninh tiếp tục phát triển theo định hướng tại các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, các quy hoạch có liên quan đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt", Bộ trưởng Nội vụ nhấn mạnh.
Quy mô diện tích, dân số và đơn vị hành chính sau khi thành lập
Chính phủ đề xuất thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 6.231,27 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.
Việc thành lập thành phố Bắc Ninh được thực hiện trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh (sau khi thành lập 12 phường). Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có 4.713,75 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 3.989.623 người và có 99 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 54 xã và 45 phường.
Thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh
Chính phủ cũng đề xuất thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 12 xã, gồm: Yên Phong, Tiên Du, Chi Lăng, Phù Lãng, Lương Tài, Gia Bình, Nhân Thắng, Hiệp Hòa, Bố Hạ, Lạng Giang, Kép và Lục Nam.
Phương án bố trí trụ sở, tài sản công và tổ chức bộ máy
Đối với phương án bố trí trụ sở, tài sản công, sắp xếp kiện toàn tổ chức bộ máy, tờ trình của Chính phủ nêu rõ tiếp tục sử dụng trụ sở, tài sản công hiện có của tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh và 12 xã hiện nay; cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị 2 tỉnh và 12 xã; thực hiện sắp xếp, thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và quy định của pháp luật.
Về sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt, giữ nguyên trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của 2 tỉnh và 12 xã thuộc tỉnh Bắc Ninh. Đồng thời, thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định bảo đảm phù hợp với chính quyền đô thị.
Đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo luật định
Việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường đã bảo đảm 5/5 điều kiện quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đã đạt đủ 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương và 5/5 tiêu chuẩn thành lập phường theo quy định.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành
Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, Ủy ban tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh, thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh với các lý do như đã nêu trong Tờ trình và các đề án của Chính phủ. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.
Cơ quan thẩm tra cũng tán thành với đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh.
Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với nội dung hồ sơ do Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trình; tán thành trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh ngay trong Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.
Trong đó, Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh dự kiến có hiệu lực từ 1/9/2026, Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh dự kiến có hiệu lực từ 20/9/2026.
Tại phiên họp, các đại biểu đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh; thông qua về nguyên tắc dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Ninh.
