Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đang nỗ lực thúc đẩy quan hệ song phương thông qua những hoạt động ngoại giao mang tính biểu tượng, được gọi là 'ngoại giao quê nhà'. Theo New York Times, giới quan sát từng cho rằng hai nhà lãnh đạo khó có thể hòa hợp do những vấn đề lịch sử. Tuy nhiên, khi ông Lee và bà Takaichi tham gia hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc - Nhật Bản tại thành phố Andong (Hàn Quốc) ngày 19/5, đây là cuộc gặp thứ ba của họ kể từ tháng 10/2025.
Ngoại giao quê nhà
Dù là đồng minh chủ chốt của Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản có những quan điểm khác biệt do lịch sử. Trong nhiều năm, Mỹ thúc giục hai nước gác lại bất đồng. Ông Lee giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Hàn Quốc tháng 6/2025; bốn tháng sau, bà Takaichi trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản. Giới quan sát từng lo ngại quan hệ sẽ lạnh nhạt, nhưng hai nhà lãnh đạo đã gây bất ngờ. Ông Lee theo đuổi ngoại giao thực dụng, không để bất đồng quá khứ cản trở quan hệ với Nhật Bản. Cuộc gặp chính thức đầu tiên diễn ra tại Gyeongju (Hàn Quốc) khi bà Takaichi dự hội nghị APEC. Đến tháng 1, ông Lee thăm quê hương bà ở Nara (Nhật Bản).
Trong chuyến thăm Nara, hai nhà lãnh đạo cùng chơi trống - bà Takaichi từng chơi trống trong ban nhạc rock, còn ông Lee chưa từng chơi. Họ biểu diễn các bản hit K-pop như Dynamite của BTS và Golden. Sau đó, ông Lee mời bà Takaichi tới thăm quê nhà Andong của ông. Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc nhấn mạnh ý nghĩa của việc gặp gỡ ngoài thủ đô, giúp quảng bá các địa phương. Người phát ngôn cấp cao Kang Yu-jung cho biết: 'Đây là cuộc trao đổi thăm quê hương đầu tiên giữa lãnh đạo hai nước'.
Hoạt động tại Andong
Tại Andong, ông Lee và bà Takaichi tham gia hội đàm riêng, hội đàm mở rộng, họp báo chung và tiệc chiêu đãi. Hai bên dùng bữa tối với gà om Andong, sườn bò Hàn Quốc, soju Andong và sake Nara. Họ cũng thăm làng Hahoe, di sản UNESCO, xem biểu diễn âm nhạc truyền thống và nghệ thuật với lửa.
Cố vấn an ninh quốc gia Wi Sung-lac nhận định: 'Điều quan trọng nhất là làm sâu sắc thêm tình bạn và sự tin cậy cá nhân giữa các nhà lãnh đạo'.
Chi tiết cho thấy căng thẳng quá khứ được gác lại
Tại Hàn Quốc, ngày càng có nhiều ý kiến kêu gọi tăng cường hợp tác với Tokyo để ứng phó với gián đoạn chuỗi cung ứng và bất ổn địa chính trị. Giáo sư Leif-Eric Easley (Đại học Nữ sinh Ewha) cho rằng: 'Hàn Quốc và Nhật Bản có nhiều lý do hợp tác duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ'. Hội nghị thượng đỉnh ngày 19-20/5 tập trung vào thách thức địa chính trị, như xung đột tại Iran, an ninh năng lượng, và khả năng hợp tác mua sắm dầu thô. Hai bên cũng thảo luận về giảm rào cản tập trận chung, lập kế hoạch ứng phó khẩn cấp và chia sẻ nguồn lực trong các nhiệm vụ chung. Đáng chú ý, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc không đưa tranh cãi lịch sử vào nội dung hội nghị.
Ông Chris Green (International Crisis Group) nói với Nikkei: 'Lãnh đạo hai nước nhận ra họ mạnh hơn khi duy trì quan hệ tốt đẹp'.
