Nghị quyết 79 định hướng phát triển kinh tế nhà nước với vai trò chủ đạo
Sáng 25-2, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị đã truyền đạt nội dung trọng tâm của Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Ông nhấn mạnh rằng kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt và mở đường cho nền kinh tế quốc gia.
Nội hàm và vai trò của kinh tế nhà nước được xác định rõ ràng
Ông Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ đây là lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định một cách đầy đủ và có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề. Kinh tế nhà nước được định nghĩa là thành phần đặc biệt quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bao gồm toàn bộ các nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối.
Các nguồn lực này bao gồm:
- Đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm
- Hệ thống kết cấu hạ tầng
- Ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách
- Doanh nghiệp nhà nước, tổ chức tín dụng nhà nước
- Phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp công lập
Nghị quyết khẳng định kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo, vừa trực tiếp sản xuất kinh doanh, vừa là nền tảng vật chất quan trọng và công cụ chiến lược để Nhà nước thực hiện vai trò định hướng, dẫn dắt và điều tiết các hoạt động kinh tế.
Những hạn chế và giải pháp được đề cập
Nghị quyết 79 cũng chỉ rõ những hạn chế, tồn tại của kinh tế nhà nước, bao gồm tư duy và nhận thức chưa đầy đủ về vị trí, vai trò, phạm vi; thể chế chưa đồng bộ, còn bất cập; và việc quản lý, khai thác nguồn lực thiếu hiệu quả.
Để khắc phục, nghị quyết đề ra 5 nhóm quan điểm chỉ đạo mang tính hệ thống:
- Đổi mới và cụ thể hóa quan điểm về nội hàm "vai trò chủ đạo" của kinh tế nhà nước.
- Xác định rõ mối quan hệ giữa kinh tế nhà nước và các khu vực kinh tế khác.
- Nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực của kinh tế nhà nước theo nguyên tắc thị trường.
- Nâng tầm nhiệm vụ của kinh tế nhà nước gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
- Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước.
Mục tiêu và giải pháp cụ thể đến năm 2030 và tầm nhìn 2045
Nghị quyết đề ra các mục tiêu tổng quát và cụ thể về phát triển kinh tế nhà nước đến năm 2030, với tầm nhìn đến năm 2045. Các mục tiêu cụ thể tập trung vào 6 thành tố: đất đai, tài nguyên; tài sản kết cấu hạ tầng; ngân sách, dự trữ quốc gia; doanh nghiệp nhà nước; tổ chức tín dụng nhà nước; và đơn vị sự nghiệp công lập.
Để đạt được các mục tiêu này, nghị quyết đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp liên quan đến các lĩnh vực như đất đai, tài nguyên nước, kinh tế biển, và tài nguyên số. Ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm hoàn thiện công tác đo đạc, thống kê, số hóa dữ liệu đất đai vào năm 2026 và xây dựng Luật Đất đai sửa đổi.
Định hướng mới về cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước
Về cổ phần hóa, ông Nguyễn Thanh Nghị lưu ý rằng cần quán triệt định hướng mới: cổ phần hóa không được ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong các lĩnh vực then chốt, chiến lược và không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín.
Đối với thoái vốn nhà nước, nghị quyết 79 đề ra quan điểm mới: với doanh nghiệp mà Nhà nước không cần nắm giữ cổ phần chi phối, cần có cơ chế và lộ trình phù hợp để sáp nhập hoặc chuyển giao cho các đơn vị quản lý vốn nhà nước.
Ngoài ra, ông cũng nêu nhiệm vụ về việc tổ chức, sắp xếp lại mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập để đảm bảo tinh gọn và hiệu quả.
Trong phần liên quan, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh rằng việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết 80 về văn hóa sẽ tạo ra vị thế và tầm vóc mới cho nền văn hóa Việt Nam, với việc dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách cho văn hóa được coi là một đột phá lớn và chưa từng có.
