Tại hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 8/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công khai chỉ trích Tây Ban Nha và tuyên bố không muốn tiếp tục quan hệ thương mại với nước này. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc Madrid từ chối cam kết nâng ngân sách quốc phòng lên mức tương đương 5% GDP vào năm 2035, mục tiêu mới mà liên minh đặt ra.
Tây Ban Nha là thành viên NATO duy nhất từ chối mục tiêu 5% GDP
Theo CNN, Tây Ban Nha hiện là thành viên NATO duy nhất không chấp nhận mục tiêu này. Thay vào đó, nước này đã đạt được thỏa thuận miễn trừ, chỉ cam kết duy trì mức chi khoảng 2,1% GDP – một trong những tỷ lệ thấp nhất trong khối tính theo quy mô nền kinh tế.
Ông Trump phát biểu bên lề hội nghị: "Tây Ban Nha là một trường hợp vô vọng. Chúng tôi không còn muốn làm ăn với Tây Ban Nha nữa." Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục chỉ trích Madrid là "một đối tác tồi" trong NATO, cho rằng nước này không đóng góp tương xứng cho liên minh. "Họ không tham gia, họ không chi trả. Tôi không muốn dính dáng gì đến Tây Ban Nha," ông nói.
Mâu thuẫn leo thang từ chiến dịch quân sự tại Iran
Đây không phải lần đầu tiên ông Trump công khai công kích Tây Ban Nha. Thủ tướng Pedro Sánchez là một trong số ít lãnh đạo châu Âu lên tiếng phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Trước đó, quyết định của chính phủ Tây Ban Nha không cho phép sử dụng các căn cứ quân sự của Mỹ ở miền Nam nước này để hỗ trợ chiến dịch không kích Iran đã khiến Nhà Trắng không hài lòng.
Ông Trump cũng cảnh báo sẽ có biện pháp gây sức ép về thương mại đối với Madrid. "Họ kiếm được rất nhiều tiền từ chúng tôi, nhưng chúng tôi sẽ khiến họ kiếm được ít hơn rất nhiều. Tôi không muốn có bất kỳ hoạt động kinh doanh nào với họ," Tổng thống Mỹ tuyên bố.
Phản ứng từ Tây Ban Nha: Bình tĩnh và khẳng định lợi thế thương mại
Phản hồi trước những phát biểu của ông Trump, Văn phòng Thủ tướng Pedro Sánchez cho biết Madrid tiếp cận vấn đề một cách "bình tĩnh" và không có ý định thay đổi mối quan hệ kinh tế – xã hội vốn được đánh giá là rất tốt đẹp với Mỹ. Người phát ngôn của chính phủ Tây Ban Nha cũng nhấn mạnh Mỹ đang thặng dư thương mại với Tây Ban Nha, đồng nghĩa Washington thực tế là bên hưởng lợi nhiều hơn từ quan hệ thương mại song phương. Ngoài ra, với tư cách là thành viên Liên minh châu Âu (EU), Tây Ban Nha không thể bị áp dụng các biện pháp thương mại đơn phương tách biệt khỏi các quy định chung của khối.
Hậu trường: Mỹ từng xem xét đình chỉ tư cách NATO của Tây Ban Nha
Mỹ hiện duy trì hai căn cứ quân sự chiến lược tại Tây Ban Nha gồm Căn cứ Hải quân Rota và Căn cứ Không quân Morón. Một quan chức Mỹ cho biết với Reuters hồi tháng 4 rằng, một email nội bộ của Lầu Năm Góc đã nêu các phương án nhằm trừng phạt những đồng minh NATO bị cho là không ủng hộ các chiến dịch quân sự của Washington trong cuộc xung đột với Iran. Trong số các kịch bản được xem xét có cả việc đình chỉ tư cách thành viên NATO của Tây Ban Nha.
