Cục Hàng không Việt Nam (Bộ Xây dựng) vừa chính thức công bố kế hoạch đưa Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào vận hành thương mại từ ngày 1/12/2026, với lộ trình chuyển đổi linh hoạt theo 3 bước, bám sát chu kỳ lịch bay quốc tế, nhằm bảo đảm hoạt động thông suốt và giảm áp lực cho hệ thống cảng hàng không khu vực phía Nam.
Lộ trình chuyển đổi 3 bước
Theo báo cáo của Cục Hàng không Việt Nam, sau khi tham vấn các cơ quan chuyên trách và các hãng hàng không, cơ quan quản lý đã thống nhất với đề xuất của Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV). Lộ trình được chia làm 3 giai đoạn, tương ứng với các chu kỳ lịch bay quốc tế.
Bước 1 dự kiến triển khai từ ngày 1/12/2026 đến hết ngày 27/3/2027 (lịch bay mùa Đông 2026). Trong giai đoạn này, các hãng hàng không được khuyến khích chủ động chuyển các đường bay quốc tế, bao gồm cả vận tải hàng hóa, sang khai thác tại Long Thành tùy theo nhu cầu thực tế.
Bước 2 diễn ra từ ngày 28/3 đến ngày 29/10/2027 (lịch bay mùa Hè 2027). Ở giai đoạn này, toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài và vận tải hàng hóa sẽ được chuyển sang Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Bước 3 từ ngày 30/10/2027 đến ngày 25/3/2028 (lịch bay mùa Đông 2027), toàn bộ các chuyến bay quốc tế còn lại sẽ được khai thác tại Long Thành, ngoại trừ các chặng bay ngắn dưới 1.000km do các hãng hàng không Việt Nam đảm nhiệm.
Đánh giá tính khả thi và tác động
Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết phương án khai thác do ACV đề xuất được xây dựng trên nguyên tắc chuyển đổi từng bước, phù hợp với chu kỳ điều hành lịch bay quốc tế, tiến độ hoàn thành dự án và khả năng tiếp nhận của Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đồng thời, phương án này bảo đảm duy trì hoạt động ổn định của hệ thống cảng hàng không khu vực phía nam trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc triển khai lộ trình phân kỳ không chỉ góp phần giảm áp lực vận hành trong giai đoạn đầu mà còn phát huy hiệu quả khai thác song song của hai cảng hàng không trọng điểm là Long Thành và Tân Sơn Nhất.
Tuy nhiên, Cục Hàng không cũng nhận định rằng trong thời gian đầu, các hãng hàng không có thể phát sinh chi phí do phải duy trì nguồn lực và tổ chức mạng lưới khai thác tại hai cảng hàng không cùng lúc. Đối với hành khách, yếu tố then chốt bảo đảm thuận tiện là việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông kết nối và vận tải công cộng. Đồng thời, lĩnh vực logistics hàng không cần được đầu tư đồng bộ, tăng cường kết nối với hệ thống cảng biển và mạng lưới giao thông khu vực, góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa quốc gia.
Yêu cầu chuẩn bị và kiến nghị hạ tầng
Để bảo đảm triển khai hiệu quả lộ trình, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu ACV xây dựng kế hoạch chi tiết cho từng giai đoạn, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan nhằm sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Hiện nay, Cục đang nghiên cứu cơ chế bảo lưu slot (lượt cất, hạ cánh) lịch sử tại Tân Sơn Nhất cho các hãng hàng không thực hiện chuyển đổi sang Long Thành theo đúng thông lệ quốc tế.
Về hạ tầng kết nối, Cục kiến nghị Bộ Xây dựng đề nghị UBND Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông, đặc biệt là tổ chức 15 tuyến vận tải hành khách công cộng, gồm 5 tuyến nội tỉnh Đồng Nai và 10 tuyến liên tỉnh kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh, nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của hành khách và người lao động.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng chỉ đạo ACV sớm công bố các cơ chế ưu đãi về giá dịch vụ hàng không tại Long Thành, tạo điều kiện thu hút các hãng hàng không mở rộng mạng bay. Trong thời gian tới, ACV phối hợp với Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) và các doanh nghiệp liên quan tập trung chuẩn bị đầy đủ nhân lực, trang thiết bị, công nghệ. Các phương án vận hành thử nghiệm, diễn tập tình huống sẽ được triển khai nghiêm ngặt dưới sự giám sát của Cục trước khi chính thức đưa cảng hàng không vào khai thác, đánh dấu bước phát triển mới của ngành hàng không Việt Nam.
