Hội Nghị Toàn Quốc Triển Khai Nghị Quyết 79-80: Đột Phá Phát Triển Kinh Tế Nhà Nước
Sáng ngày 25/2, Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 và 80 của Bộ Chính trị đã được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Điểm cầu chính đặt tại phòng họp Diên Hồng, Nhà Quốc hội, kết nối với các điểm cầu tại tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, cùng các ban, bộ, ngành và cơ quan Trung ương khác.
Nghị Quyết 79: Chuyên Đề Đầu Tiên Về Kinh Tế Nhà Nước Từ Năm 1986
Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách và chiến lược Trung ương - đã trình bày chuyên đề "Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước". Ông nhấn mạnh rằng Nghị quyết 79 là nghị quyết chuyên đề đầu tiên của Đảng về kinh tế Nhà nước kể từ năm 1986, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển.
Hiện nay, cả nước có 671 doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), chiếm chỉ 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản khổng lồ lên tới trên 4 triệu tỷ đồng, chưa tính đến các ngân hàng thương mại Nhà nước. Hiệu quả hoạt động của DNNN đang được cải thiện đáng kể, với tỉ lệ sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 13,1% trong năm 2023, cao hơn nhiều so với mức 2,4% của khu vực tư nhân. Năng suất lao động đạt 4,5 tỷ đồng/người, và DNNN đóng góp tới 27,2% tổng thu ngân sách nhà nước toàn quốc trong năm 2024.
Hạn Chế Và Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Nhà Nước
Bên cạnh những kết quả tích cực, Nghị quyết 79 cũng chỉ rõ 6 hạn chế và tồn tại của kinh tế Nhà nước. Đáng chú ý, hiệu quả chưa tương xứng với nguồn lực khi vẫn còn 20% DNNN (134 đơn vị) bị lỗ lũy kế với tổng số lỗ lên tới 115.270 tỷ đồng. Một số dự án lớn chậm tiến độ và kém hiệu quả kéo dài chưa được xử lý dứt điểm.
Kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, với hạ tầng giao thông vẫn là "điểm nghẽn", đường sắt và đường thủy chưa phát huy hết lợi thế. Hạ tầng đô thị quá tải, tỉ lệ xử lý nước thải chỉ đạt 15%. Cải cách DNNN còn chậm, tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn gần như "đóng băng" trong giai đoạn 2023-2025 do vướng mắc về đất đai và tâm lý sợ sai.
Tỉ lệ đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ hoàn toàn mới chỉ đạt 7,1%, chất lượng dịch vụ chậm cải thiện, và nhiều tồn tại kéo dài chưa được xử lý kịp thời.
Hai Điểm Mới Đột Phá Trong Nghị Quyết 79
Ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Bộ Chính trị nhận định bối cảnh quốc tế và trong nước đang đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy về phát triển kinh tế Nhà nước. Nghị quyết 79 đề ra hai điểm mới mang tính đột phá:
- Cơ chế phân bổ các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải vận hành bằng cơ chế thị trường.
- Các nguồn lực kinh tế Nhà nước phải được rà soát, thống kê, đánh giá, hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường, với đánh giá tác động và phân tích lợi ích - chi phí xã hội theo thông lệ quốc tế.
Nghị quyết đặt ra các mục tiêu tổng quát và cụ thể về phát triển kinh tế Nhà nước đến năm 2030, với tầm nhìn hướng đến năm 2045, tập trung vào 6 thành tố chính.
Mục Tiêu Cụ Thể Đến Năm 2030
Nghị quyết 79 nêu rõ các mục tiêu cụ thể cần đạt được đối với 6 thành tố của kinh tế Nhà nước:
- Về đất đai và tài nguyên: Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
- Về tài sản kết cấu hạ tầng: Phát triển đồng bộ, hiện đại, tập trung hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, kết nối liên vùng và quốc tế.
- Về ngân sách và dự trữ quốc gia: Thực hiện các chỉ tiêu như tỉ lệ huy động ngân sách khoảng 18% GDP, bội chi ngân sách khoảng 5% GDP, nợ công không quá 60% GDP.
- Về DNNN: Phấn đấu đưa 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số, và 100% tập đoàn kinh tế áp dụng nguyên tắc quản trị của OECD.
- Về tổ chức tín dụng Nhà nước: Ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất Châu Á về tổng tài sản, và 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị.
- Về đơn vị sự nghiệp công lập: Xã hội hóa mạnh mẽ cung cấp dịch vụ công, giảm đầu mối, chỉ giữ lại các đơn vị phục vụ nhiệm vụ chính trị và dịch vụ cơ bản.
Giải Pháp Và Định Hướng Triển Khai
Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Bộ Chính trị đã đề ra các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể để triển khai hiệu quả Nghị quyết. Đối với đất đai và tài nguyên, cần ban hành Luật Đất đai sửa đổi vào năm 2026 để tháo gỡ vướng mắc và khơi thông nguồn lực.
Về cổ phần hóa DNNN, Nghị quyết nhấn mạnh định hướng không làm mất đi các thương hiệu quốc gia có uy tín và đảm bảo kiểm soát của Nhà nước trong các lĩnh vực then chốt. Đối với thoái vốn, cần có cơ chế và lộ trình phù hợp để sáp nhập hoặc chuyển giao cho các doanh nghiệp đầu tư vốn Nhà nước khi không cần nắm giữ chi phối.
Hội nghị này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế Nhà nước, hướng tới một nền kinh tế hiệu quả, bền vững và cạnh tranh trên trường quốc tế.
