Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên khẳng định mục tiêu cải cách bộ máy hiện không dừng ở việc tinh gọn tổ chức mà là kiến tạo cực tăng trưởng, không gian phát triển mới cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị trách nhiệm
Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và mở rộng không gian phát triển khi sáp nhập với Sóc Trăng, Hậu Giang, Cần Thơ không chỉ có quy mô lớn hơn nhiều lần mà đang thay đổi toàn bộ phương thức quản trị. Ông Trương Cảnh Tuyên cho biết thay đổi căn bản nhất là chuyển từ tư duy quản lý theo tầng nấc hành chính sang điều hành dựa trên trách nhiệm, hiệu quả và phục vụ người dân.
Trước đây, nhiều công việc phải qua nhiều cấp trung gian. Khi thực hiện mô hình 2 cấp, cùng với sắp xếp đơn vị hành chính và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trách nhiệm của từng cấp chính quyền được xác định rõ hơn, quyền chủ động của cơ sở cũng được mở rộng. Đến nay, thành phố đã tiếp nhận 949 nhiệm vụ được phân cấp từ Trung ương; đồng thời ban hành 22 quyết định phân cấp và 42 quyết định ủy quyền để các địa phương chủ động xử lý công việc thuộc thẩm quyền.
Giá trị cốt lõi không nằm ở con số tinh gọn
Ông Tuyên nhấn mạnh: “Tinh gọn bộ máy là kết quả có thể nhìn thấy ngay. Nhưng theo tôi, đó chưa phải ý nghĩa lớn nhất của cuộc cải cách này. Điều quan trọng hơn là chúng ta đang từng bước xây dựng một mô hình quản trị mới, phù hợp với yêu cầu phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập.”
Thành phố đã xây dựng hệ thống điều hành dựa trên dữ liệu số kết nối từ thành phố đến cơ sở; triển khai hơn 14.600 tài khoản quản lý văn bản điện tử, 100% hồ sơ được xử lý trên môi trường số và đưa Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) vào vận hành với 16 phân hệ chuyên ngành.
Phân cấp gắn với trách nhiệm và điều kiện hành động
Việc trao quyền tạo ra khác biệt lớn trong điều hành. Ông Tuyên cho biết: “Điểm thay đổi lớn nhất không chỉ là địa phương được giao thêm quyền hạn, mà là quyền đó gắn với trách nhiệm và điều kiện để hành động nhanh hơn.” Hiệu quả phân cấp thể hiện rõ ở các lĩnh vực đầu tư công, đất đai, xây dựng và quản lý tài sản công. Nhiều thủ tục được rút ngắn, tiến độ chuẩn bị đầu tư được đẩy nhanh.
Sau hợp nhất, Cần Thơ có quy mô hơn 4,19 triệu dân với 103 xã, phường. Thành phố đã tiến hành rà soát hơn 5.800 cơ sở nhà, đất; xây dựng phương án xử lý 684 cơ sở dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Áp lực tích cực và thách thức vận hành
Khi quyền quyết định được trao nhiều hơn, trách nhiệm cũng lớn hơn. Ông Tuyên thừa nhận: “Kỳ vọng của người dân và doanh nghiệp ngày càng cao. Chính quyền không chỉ giải quyết đúng quy định mà còn phải nhanh hơn, minh bạch hơn, hiệu quả hơn.” Đây là áp lực tích cực, buộc đội ngũ cán bộ đổi mới tư duy, nâng cao năng lực.
Thách thức lớn nhất hiện nay là giúp bộ máy vận hành hiệu quả hơn. Khi nhiều nhiệm vụ chuyển xuống cấp xã, khối lượng công việc tăng lên đáng kể, đặc biệt ở các lĩnh vực như thủ tục hành chính, đất đai, xây dựng, tài chính - ngân sách, quản lý tài sản công, hộ tịch, chứng thực, an sinh xã hội.
Nâng cao năng lực cán bộ và hoàn thiện thể chế
Ông Tuyên cho rằng năng lực quan trọng nhất cần nâng cao là giải quyết vấn đề trên cơ sở dữ liệu và thực tiễn. Trong bối cảnh chuyển đổi số, cán bộ phải biết khai thác dữ liệu, phân tích thông tin và ra quyết định nhanh, chính xác. Kỹ năng số đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Thành phố xác định đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung vào chuyển đổi số, công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị hiện đại.
Để phân cấp phát huy hiệu quả cao hơn, cần hoàn thiện thể chế đồng bộ giữa phân cấp, phân quyền với các điều kiện bảo đảm thực hiện. Khi giao thêm nhiệm vụ cho địa phương, phải bảo đảm nguồn nhân lực, tài chính, hạ tầng số tương xứng. Cần làm rõ phạm vi trách nhiệm giữa cấp thành phố và cấp xã; hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung; tăng cường chuyển đổi số; nâng cao cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Tầm nhìn đến cuối nhiệm kỳ 2025-2030
Ông Tuyên kỳ vọng: “Một năm tới và đến cuối nhiệm kỳ 2025-2030, Cần Thơ sẽ không chỉ có quy mô lớn hơn sau hợp nhất mà quan trọng hơn là được quản trị hiệu quả hơn, vận hành hiện đại hơn và có năng lực cạnh tranh cao hơn.” Việc hợp nhất không gian phát triển tạo điều kiện hình thành chuỗi giá trị mới, cực tăng trưởng mới và không gian phát triển mới trên phạm vi toàn vùng ĐBSCL.
Mục tiêu cuối cùng của cuộc cải cách, theo ông, là để người dân cảm nhận chính quyền gần mình hơn, phục vụ tốt hơn; doanh nghiệp cảm nhận môi trường đầu tư thông thoáng hơn, khả năng tiếp cận cơ hội phát triển thuận lợi hơn. Đó mới là thước đo đầy đủ nhất cho thành công.
