Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công khai Kết luận thanh tra số 318, chỉ ra nhiều sai phạm nghiêm trọng trong quá trình quản lý và thực hiện Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, đặc biệt là các hành vi có dấu hiệu chuyển nhượng thầu trái phép. Cơ quan này đã chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.
Phát hiện hàng loạt vi phạm tại các dự án thành phần
Theo TTCP, quá trình thanh tra cho thấy nhiều thiếu sót trong việc phê duyệt dự án, bố trí nhân sự, quản lý vốn và tổ chức thực hiện các gói thầu thuộc Dự án thành phần 2 và Dự án thành phần 3.
Đối với Dự án thành phần 2 do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư, TTCP xác định VATM đã phê duyệt dự án khi hồ sơ thiết kế cơ sở hạng mục văn phòng chưa hoàn thiện, chưa làm rõ các khuyến nghị của Hội đồng thẩm định Nhà nước. Đáng lưu ý, Trưởng Ban Quản lý dự án được giao quyền hạn của Giám đốc quản lý dự án nhưng chưa có chứng chỉ hành nghề, không đáp ứng điều kiện năng lực theo quy định.
Thanh tra các gói thầu XD01 và XD02 phát hiện sai sót từ khâu lập, thẩm định, phê duyệt dự toán; lập hồ sơ mời thầu; thương thảo, ký kết hợp đồng; quản lý chất lượng, vật tư, thiết bị; bảo hiểm bắt buộc; tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán cho đến lập hóa đơn và kê khai thuế giá trị gia tăng.
Vi phạm tại dự án do ACV quản lý
Tại Dự án thành phần 3, TTCP kết luận Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đã phê duyệt danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn trước khi phê duyệt dự án; phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi hai hạng mục không đúng trình tự; xác định tổng mức đầu tư chưa đúng quy định. Ngoài ra, ACV áp dụng hình thức chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án chưa phù hợp với quy mô công trình, và nhân sự Ban Quản lý dự án thiếu chứng chỉ hành nghề.
Kiểm tra Gói thầu 5.6 và 5.10, TTCP phát hiện vi phạm liên quan đến hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, thương thảo hợp đồng, quản lý chất lượng, tiến độ, vật liệu, thiết bị, nhà thầu phụ, điều chỉnh giá hợp đồng, bảo hiểm và thanh quyết toán.
Dấu hiệu chuyển nhượng thầu và sử dụng ngoại tệ trái quy định
Một trong những vi phạm nghiêm trọng nhất được TTCP chỉ ra là hành vi chuyển nhượng thầu trái phép. Tại Gói thầu XD02, Tổng công ty 36 - CTCP đã giao một phần công việc cho đơn vị khác khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận. Liên danh nhà thầu cũng ký hợp đồng với các đơn vị khác để thực hiện khối lượng công việc. Theo TTCP, các hành vi này có dấu hiệu vi phạm khoản 8, Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013 về cấm chuyển nhượng thầu.
Tương tự, tại Gói thầu 5.6 và 5.10, nhiều nhà thầu chính và phụ đã giao lại phần việc cho đơn vị khác. Đặc biệt, tại Gói thầu 5.10, hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur sử dụng đồng USD cho một phần giá trị, nhưng bên mời thầu không yêu cầu làm rõ. Hợp đồng sau đó được thanh toán bằng USD, vi phạm Luật Đấu thầu và tiềm ẩn rủi ro tỷ giá, có thể gây thiệt hại cho ACV.
Kiến nghị xử lý và chuyển hồ sơ sang Bộ Công an
Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các địa phương tăng cường quản lý nhà thầu phụ, siết chặt thanh tra, xử lý nghiêm vi phạm chuyển nhượng thầu tại các công trình trọng điểm quốc gia.
TTCP đã chuyển thông tin đến Bộ Công an để điều tra, xử lý theo quy định đối với các hành vi có dấu hiệu vi phạm của một số nhà thầu và ACV, liên quan đến khoản 8, Điều 89 Luật Đấu thầu 2013 cũng như các vi phạm về dự thầu và thanh toán ngoại tệ. Đồng thời, TTCP yêu cầu Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, UBND tỉnh Đồng Nai, VATM và ACV khẩn trương rà soát, khắc phục tồn tại, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân.
