Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã giai đoạn 2023-2025 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo sức bật mới cho chính quyền địa phương hai cấp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Mục tiêu của việc sắp xếp đơn vị hành chính
Theo Bộ Nội vụ, giai đoạn 2023-2025, cả nước dự kiến sắp xếp 46 đơn vị hành chính cấp huyện và 1.247 đơn vị hành chính cấp xã. Mục tiêu là tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối quản lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương. Việc sáp nhập các đơn vị hành chính nhỏ lẻ, manh mún sẽ giúp khắc phục tình trạng dàn trải nguồn lực, tăng cường khả năng tự cân đối ngân sách và thu hút đầu tư.
Tháo gỡ điểm nghẽn cho chính quyền hai cấp
Chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp huyện/xã) sau sắp xếp sẽ có nhiều thay đổi tích cực. Theo ông Nguyễn Duy Thăng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, việc sắp xếp giúp giảm số lượng đơn vị hành chính, từ đó tập trung nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng, dịch vụ công. “Chúng tôi kỳ vọng sau sắp xếp, chính quyền địa phương sẽ hoạt động hiệu quả hơn, gần dân hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp”, ông Thăng nhấn mạnh.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, sau sắp xếp, số lượng đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 10.603 xuống còn 9.356 đơn vị, giảm 1.247 đơn vị. Cấp huyện giảm từ 705 xuống còn 659 đơn vị, giảm 46 đơn vị. Nhờ đó, ngân sách nhà nước tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm từ việc giảm chi thường xuyên cho bộ máy.
Tác động đến phát triển kinh tế - xã hội
Việc sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn tạo không gian phát triển mới. Các địa phương sau sáp nhập có quy mô dân số, diện tích lớn hơn, tạo điều kiện thuận lợi để quy hoạch, đầu tư phát triển đồng bộ. Nhiều chuyên gia cho rằng, đây là cơ hội để các địa phương tái cơ cấu kinh tế, hình thành các vùng động lực, thúc đẩy liên kết vùng.
Bà Nguyễn Thị Hồng, chuyên gia kinh tế, nhận định: “Sắp xếp đơn vị hành chính là bước đi cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của các địa phương. Khi bộ máy tinh gọn, hiệu quả, nguồn lực sẽ được tập trung cho đầu tư phát triển, cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư trong và ngoài nước”.
Những thách thức trong quá trình thực hiện
Bên cạnh những kỳ vọng, quá trình sắp xếp cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc sáp nhập các đơn vị hành chính có thể gây xáo trộn tâm lý người dân, cán bộ, công chức. Ngoài ra, công tác bố trí cán bộ dôi dư, giải quyết chế độ chính sách, sắp xếp trụ sở làm việc, đảm bảo cung cấp dịch vụ hành chính liên tục là những vấn đề cần được quan tâm giải quyết thỏa đáng.
Theo ông Lê Văn Đức, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa, địa phương đang khẩn trương xây dựng phương án sắp xếp, đảm bảo tiến độ và chất lượng. “Chúng tôi đã tổ chức lấy ý kiến người dân, cán bộ, công chức về phương án sáp nhập. Đến nay, đa số đồng tình ủng hộ, tuy nhiên vẫn còn một số băn khoăn về việc thay đổi địa danh, thủ tục hành chính”, ông Đức cho biết.
Đẩy nhanh tiến độ thực hiện
Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu sắp xếp đơn vị hành chính giai đoạn 2023-2025, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao. Trong đó, tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức sau sắp xếp. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Bộ Nội vụ cho biết, tính đến tháng 6/2024, đã có 32 tỉnh, thành phố hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã giai đoạn 2023-2025. Các địa phương còn lại đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, dự kiến hoàn thành trong quý III/2024. Việc sắp xếp đơn vị hành chính được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá mới, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương.
