Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh cho biết, việc xây dựng Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đang được triển khai trong điều kiện thời gian gấp, yêu cầu chất lượng cao, khối lượng công việc lớn và nội dung phức tạp. Đề án có phạm vi rộng, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, do đó cần sự tham gia tích cực, đóng góp trực tiếp của các thành viên Tổ biên tập.
Yêu cầu phát triển du lịch thích ứng bối cảnh mới
Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, Đề án cần làm rõ yêu cầu phát triển du lịch thích ứng với bối cảnh mới, bảo đảm đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế - xã hội, tạo nhiều việc làm, nâng cao đời sống nhân dân, đồng thời quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Về nhiệm vụ và giải pháp đột phá, Đề án cần tập trung vào các lĩnh vực then chốt như hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách; phát triển hạ tầng; nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển nguồn nhân lực và đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch Việt Nam.
Cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng
Đề án cũng cần làm rõ vai trò của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư trong việc tạo lập sự liên kết chặt chẽ, đồng bộ, bảo đảm hiệu quả tổ chức thực hiện. Các ý kiến đóng góp cho Đề án cần tập trung vào giải pháp có tính thực tiễn và khả thi cao, mục tiêu phải có tính phấn đấu nhưng phù hợp với nguồn lực và điều kiện thực tiễn.
Đánh giá tình hình phát triển du lịch giai đoạn 2017-2025
Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trình bày báo cáo tóm tắt Đề án, cho biết dự thảo gồm 5 phần: Đánh giá tình hình phát triển du lịch giai đoạn 2017-2025 từ khi có Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị; Quan điểm, mục tiêu phát triển du lịch trong kỷ nguyên mới; Nhiệm vụ, giải pháp đột phá; Tổ chức thực hiện; Kiến nghị, đề xuất. Theo ông Hà Văn Siêu, sau khi Nghị quyết 08 được ban hành, du lịch Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ. Giai đoạn 2017-2019 trước dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân 18,1%/năm. Khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt. Tổng thu từ du lịch tăng 39,6%, từ 541 nghìn tỷ đồng lên 755 nghìn tỷ đồng, đóng góp trực tiếp vào GDP năm 2019 đạt 9,2%.
Sau giai đoạn khó khăn 2020-2022 do dịch bệnh, ngành du lịch đã phục hồi mạnh mẽ từ năm 2023. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng 20,2% so với năm 2024, vượt mức trước dịch), phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa (tăng 24,5%), tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỷ đồng (tăng 19%). Những con số này khẳng định tốc độ tăng trưởng cao hàng đầu khu vực, đóng góp tích cực vào GDP, tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu tại chỗ và thu hút đầu tư nước ngoài vào hạ tầng du lịch. Năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế, 150 triệu lượt khách nội địa. Quý I/2026, ngành đã đạt 6,7 triệu lượt khách quốc tế và 37 triệu lượt khách nội địa.
Xác định 3 điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ
Bên cạnh kết quả đạt được, ông Hà Văn Siêu thẳng thắn nhìn nhận hạn chế: kết quả phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, mô hình tăng trưởng thiên về số lượng, hiệu quả và tính bền vững chưa cao. Nhiều sản phẩm du lịch trùng lặp, thiếu chiều sâu và giá trị thương hiệu. Thị trường khách chưa đa dạng, quản trị điểm đến còn bất cập, xúc tiến quảng bá chưa đủ mạnh, năng lực doanh nghiệp và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu.
Đề án xác định 3 điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ: thể chế chính sách và cơ chế điều phối liên ngành; hạ tầng phục vụ du lịch; nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao. Bước vào giai đoạn phát triển mới, chủ trương của Đảng đã mở rộng cả về chiều sâu nhận thức và chiều rộng không gian chính sách. Các nghị quyết mới của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội XIV yêu cầu phát triển du lịch gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, phát triển văn hóa và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Mục tiêu phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn không thể chỉ tiếp cận theo tư duy ngành đơn thuần, mà du lịch phải được đặt ở vị trí trung tâm trong tổng thể phát triển hệ sinh thái kinh tế dịch vụ - văn hóa - sáng tạo - số - xanh - hội nhập, có khả năng lan tỏa sâu rộng, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng nhanh và bền vững.
Bối cảnh mới đặt ra yêu cầu ngành du lịch phải chủ động hoàn thiện thể chế, đột phá hạ tầng, đổi mới sản phẩm, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, mở rộng thị trường quốc tế, tăng cường năng lực cạnh tranh, nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành và phát huy giá trị văn hóa, tài nguyên, con người Việt Nam. Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo điều kiện chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến. Chính sách phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí - văn hóa quy mô lớn.
Triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.
Mục tiêu đến năm 2030
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đón khoảng 45-50 triệu lượt khách quốc tế, 160 triệu lượt khách nội địa; du lịch đóng góp khoảng 14% GDP. Ông Hà Văn Siêu chia sẻ, đây là mục tiêu rất cao, đòi hỏi giải pháp đột phá. Để hiện thực hóa, Đề án đề xuất 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm: nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, tăng cường trách nhiệm; đổi mới thể chế, chính sách toàn diện; đột phá đầu tư, huy động nguồn lực và phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại; cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm chất lượng cao; quản lý chất lượng điểm đến, phát triển du lịch xanh, bền vững; ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh; đột phá xúc tiến, quảng bá nâng tầm thương hiệu; phát triển doanh nghiệp du lịch, nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đề án cũng đề xuất tổ chức thực hiện, phân công rõ trách nhiệm cho các bộ, ngành, địa phương, đồng thời kiến nghị Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết chuyên đề mới về du lịch cho giai đoạn phát triển trong kỷ nguyên mới.
