Quảng Trị Quyết Liệt Chống Khai Thác IUU, Niêm Phong Hàng Trăm Tàu Cá
Với đường bờ biển dài hơn 191 km và hơn 8.000 tàu cá hoạt động, tỉnh Quảng Trị đã xác định công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ xuyên suốt, không có bất kỳ "vùng trống" nào. Trước thềm đợt kiểm tra IUU lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC), địa phương này đã thực hiện biện pháp mạnh mẽ bằng cách niêm phong 164 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, kiên quyết không để các tàu "3 không" rời bến ra khơi.
Chủ Trương Rõ Ràng: Không Đủ Điều Kiện, Không Được Ra Khơi
Chủ trương của tỉnh Quảng Trị được đưa ra rất cụ thể: những tàu cá chưa đầy đủ hồ sơ, chưa lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), chưa hoàn tất thủ tục đăng kiểm và đăng ký sẽ không được phép xuất bến. Tại các xã ven biển, cán bộ cơ sở đã trực tiếp xuống các âu tàu, theo dõi sát sao từng vị trí neo đậu, tiến hành khóa và niêm phong theo đúng quy định. Danh sách và tình trạng của từng tàu được công khai minh bạch để cộng đồng cùng tham gia giám sát.
Theo ông Hoàng Văn Thoại, công chức phụ trách lĩnh vực nông nghiệp và môi trường tại xã Đông Trạch, công tác quản lý được thực hiện một cách thường xuyên và liên tục. Quy trình bao gồm từ khâu xác minh vị trí tàu thông qua chủ tàu, thành lập đoàn niêm phong tại chỗ, đến việc kiểm tra các di chuyển neo đậu đều được cập nhật đầy đủ. Hàng tuần, địa phương phải báo cáo bằng văn bản lên Sở Nông nghiệp và Môi trường để nắm bắt kịp thời những biến động về số lượng tàu không đủ điều kiện.
Nỗ Lực Vượt Khó: Đi Hàng Trăm Cây Số Chỉ Để Niêm Phong Một Tàu
Quyết liệt hơn nữa, trong nhiều trường hợp khi tàu cá không neo đậu tại địa phương, cán bộ xã phải thuê xe di chuyển đến các tỉnh khác, tìm kiếm từng âu tàu để thực hiện niêm phong và lắp đặt thiết bị định vị. Có những chuyến đi kéo dài hàng trăm cây số chỉ với mục đích "khóa" một con tàu chưa đủ điều kiện hoạt động. Ông Lưu Đức Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Đông Trạch, nhấn mạnh rằng trách nhiệm của người đứng đầu được đặt ra rất rõ ràng, không cho phép bất kỳ hình thức làm việc qua loa hay báo cáo thiếu trung thực. Mỗi tàu và mỗi chủ tàu phải được nắm bắt một cách chắc chắn.
Việc giám sát được thực hiện theo thời gian thực: vị trí tàu, hồ sơ đăng kiểm, giấy phép hoạt động và kết nối VMS đều phải có đầy đủ hình ảnh và tọa độ đi kèm. Cán bộ được phân công theo dõi cụ thể; bất kỳ sự chậm trễ hay lơ là nào đều sẽ bị nhắc nhở và đánh giá trách nhiệm vào cuối năm. Cách làm này đã giúp Quảng Trị chặn đứng hiệu quả nguy cơ tàu cá lén lút ra khơi, đặc biệt là nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài.
Kết Hợp Biện Pháp Cứng Rắn và Tuyên Truyền Mềm Mỏng
Song song với các biện pháp quản lý "cứng", tỉnh Quảng Trị cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền "mềm". Khi nghị định mới về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thủy sản có hiệu lực với nhiều mức phạt được tăng nặng, lực lượng chức năng đã đến từng nhà dân để phổ biến thông tin và nhắc nhở. Thông điệp xuyên suốt được truyền tải là: việc giữ kỷ luật chính là bảo vệ biển cả; tuân thủ các quy định quốc tế đồng nghĩa với việc bảo vệ sinh kế lâu dài của ngư dân.
Nhận Thức Của Ngư Dân Đã Có Sự Chuyển Biến Tích Cực
Sau một thời gian tuyên truyền tích cực, nhận thức của ngư dân tại Quảng Trị đã có sự chuyển biến rõ rệt. Bản đồ ranh giới và các thiết bị nhận dạng tàu xung quanh đã giúp bà con yên tâm hơn khi tiến hành khai thác hải sản. Điều kiện tiên quyết là các tàu phải duy trì đầy đủ thiết bị, ghi chép nhật ký khai thác một cách chính xác và chấp hành nghiêm chỉnh các vùng đánh bắt được quy định.
Ông Trần Văn Đoàn, một ngư dân tại thôn Đông Đức thuộc xã Đông Trạch, chia sẻ rằng trước mỗi chuyến biển, ông phải khởi động thiết bị VMS sớm và chuẩn bị đầy đủ giấy tờ mới được phép xuất cảng. Khi hiểu rõ trách nhiệm gắn liền với lợi ích của chính mình, ngư dân sẽ chủ động tuân thủ các quy định. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xử phạt nghiêm khắc các trường hợp vi phạm để răn đe, bởi chỉ một sai phạm nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả cộng đồng.
Hoàn Thiện Hạ Tầng và Xử Phạt Nghiêm Minh Tại Các Cảng Cá
Ở khâu "cửa ngõ", các cảng cá trong tỉnh Quảng Trị đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng tiếp nhận và phối hợp chặt chẽ với Văn phòng kiểm soát IUU. Mọi tàu cá cập cảng, kể cả những tàu từ ngoại tỉnh, đều phải trải qua quy trình kiểm tra giấy phép, nhật ký khai thác và tình trạng kết nối VMS. Những tàu không duy trì kết nối theo quy định sẽ bị giữ lại để xử lý. Theo số liệu cập nhật mới nhất, Quảng Trị hiện có 134 tàu không đủ điều kiện hoạt động. Lực lượng chức năng kiên quyết xử phạt để tạo tính răn đe, từ đầu năm 2024 đến nay đã xử phạt 254 tàu cá với tổng số tiền phạt lên đến hơn 6,7 tỉ đồng.
Ông Lê Ngọc Linh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Quảng Trị, khẳng định rằng việc gỡ thẻ vàng IUU chỉ có thể bền vững khi bắt đầu từ sự thay đổi nhận thức của chính ngư dân. Hiểu đúng quy định, nắm rõ ranh giới và nhận thức rõ hậu quả của vi phạm sẽ chuyển hóa thành hành động cụ thể trong mỗi chuyến biển. Thời điểm hiện tại không thể "nương tay", bởi mọi sai sót dù nhỏ đều có thể kéo dài lộ trình gỡ thẻ vàng.
Kế Hoạch 501 Đạt Hiệu Quả Cao, Tạo Lưới An Toàn Từ Bờ Ra Biển
Thực hiện kế hoạch 501 từ giữa tháng 8 năm 2025, đến nay gần như 100% tàu không đủ điều kiện của tỉnh Quảng Trị đã được giám sát chặt chẽ. Sự phối hợp đồng bộ giữa cấp xã và các cơ quan cấp tỉnh đang tạo nên một "lưới an toàn" vững chắc từ bờ ra biển, đảm bảo rằng mỗi con tàu chỉ được ra khơi khi đã đầy đủ điều kiện, và mỗi chuyến biển đều diễn ra đúng luật, hướng tới sự bền vững lâu dài.
