Cần Thơ: Vươn mình trở thành trung tâm kinh tế biển xanh
Với 72 km bờ biển và 6 xã, phường giáp biển, thành phố Cần Thơ đang sở hữu nguồn tài nguyên phong phú cùng hệ sinh thái ngập mặn đa dạng. Khai thác tiềm năng này, thành phố đang tập trung phát triển các lĩnh vực kinh tế then chốt tại khu vực ven biển, hướng tới mục tiêu trở thành động lực phát triển cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Cảng biển và logistics: Đòn bẩy then chốt
Tiến sĩ Trần Hữu Hiệp, chuyên gia kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long, khẳng định: Cần Thơ hội tụ đầy đủ các yếu tố để phát triển cảng biển và logistics. Đặc biệt, dự án bến cảng ngoài khơi cửa Trần Đề được kỳ vọng sẽ trở thành cảng cửa ngõ quan trọng. Khi đi vào hoạt động, cảng biển Trần Đề sẽ giải quyết bài toán xuất nhập khẩu trực tiếp, giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian so với việc phải trung chuyển hàng hóa lên các cảng ở vùng Đông Nam Bộ.
Năng lượng tái tạo: Hướng đi bền vững
Vùng ven biển Cần Thơ có tiềm năng lớn để phát triển năng lượng sạch. Với hơn 50.000 ha vùng bãi bồi ven biển và số giờ nắng cao, đây là "đất lành" cho điện gió và điện mặt trời. Hiện nay, một số dự án điện gió đang hoạt động, cung cấp năng lượng sạch phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Thành phố đã công bố danh mục 11 dự án điện gió đủ điều kiện để mời gọi đầu tư. Theo quy hoạch đến năm 2030, Cần Thơ sẽ triển khai 17 dự án điện mặt trời với tổng công suất lên tới 975MW. Ngoài ra, năng lượng thủy triều cũng là một hướng đi triển vọng, tận dụng sự lên xuống của triều cường để tạo ra nguồn điện ổn định và thân thiện với môi trường.
Thủy sản và công nghiệp ven biển: Nền tảng vững chắc
Cần Thơ có tiềm năng phát triển nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản. Hiện nay, diện tích nuôi trồng thủy sản của thành phố hơn 96.000 ha, trong đó tôm nước lợ đóng vai trò chủ đạo với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 900 triệu USD. Đội tàu cá hùng hậu gần 800 chiếc đang khai thác hơn 60.000 tấn hải sản mỗi năm, đóng góp quan trọng vào tổng giá trị xuất khẩu thủy sản hơn 1,7 tỷ USD của thành phố.
Thành phố cũng đang tập trung xây dựng các khu công nghiệp ven biển quy mô lớn để thu hút đầu tư. Sự xuất hiện của các khu công nghiệp như Mỹ Thanh (217 ha) và Trần Đề (160 ha) đang biến ven biển Cần Thơ thành thỏi nam châm thu hút các nhà đầu tư. Hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ và đường thủy kết nối liên vùng chính là nền tảng để các ngành công nghiệp phụ trợ và chế biến nông thủy sản phát triển mạnh mẽ.
Du lịch biển đảo: Khởi sắc từng bước
Du lịch biển đảo tại Cần Thơ bước đầu có khởi sắc. Tuyến tàu cao tốc Trần Đề-Côn Đảo với tần suất 3-4 chuyến/ngày đã mở ra hướng đi mới cho du lịch biển. Những địa danh như Khu du lịch sinh thái Hồ Bể, Mỏ Ó hay rừng ngập mặn Cù Lao Dung đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn, kết hợp hài hòa giữa tham quan nghỉ dưỡng và trải nghiệm điện gió.
Thách thức và giải pháp đồng bộ
Tuy nhiên, phát triển kinh tế biển Cần Thơ vẫn đang đối mặt với những khó khăn lớn:
- Hạ tầng du lịch nghèo nàn, chưa được đầu tư đúng mức.
- Nguồn nhân lực trong lĩnh vực kinh tế biển còn hạn chế về cả số lượng và chất lượng.
- Môi trường biển đang bị đe dọa do khai thác chưa đi đôi với bảo vệ.
- Các ngành công nghiệp ven biển phát triển chậm, thiếu sự kết nối với ngành phụ trợ.
Để hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm kinh tế biển xanh, Cần Thơ cần thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược. Theo tiến sĩ Đặng Kiều Nhân, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển Đồng bằng sông Cửu Long, chính quyền thành phố cần rà soát, ban hành các chính sách đồng bộ về quản lý tài nguyên và môi trường biển. Việc thực hiện thành công quy hoạch không gian biển sẽ là nền tảng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.
Bên cạnh đó, tập trung đầu tư hạ tầng trọng điểm, trọng tâm là xây dựng và khai thác hiệu quả cảng nước sâu Trần Đề gắn với hạ tầng logistics hiện đại. Đồng thời, cần mở rộng các dự án năng lượng tái tạo, đưa ngành năng lượng thành trụ cột kinh tế mới của địa phương. Thành phố cần sớm hiện đại hóa ngành thủy sản, chuyển dịch từ khai thác gần bờ sang đánh bắt xa bờ bền vững, nói không với các hình thức đánh bắt hủy diệt và tuân thủ nghiêm ngặt quy định IUU.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết: "Trong quy hoạch tích hợp phát triển kinh tế, xã hội Cần Thơ sau sáp nhập, kinh tế biển là một trong những trụ cột chính đóng vai trò quan trọng để thành phố phát triển bứt phá, dẫn dắt toàn vùng." Vì vậy, ngoài đầu tư hệ thống hạ tầng giao thông, cảng biển, trung tâm dịch vụ logistics hiện đại, thành phố cần quy hoạch phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển để thu hút đầu tư các dự án công nghiệp xanh, sạch, thân thiện môi trường.
Nghiên cứu ban hành những chính sách ưu đãi đặc biệt về tín dụng, đất đai để thu hút các dự án công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi giá trị sản phẩm biển hoàn chỉnh. Bên cạnh đó, thành phố cần đầu tư mạnh mẽ vào các khu du lịch trọng điểm tại Cù Lao Dung, Trần Đề, Vĩnh Châu; tăng cường liên kết vùng với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long để tạo ra các tour tuyến đa dạng, nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Cần Thơ trên bản đồ quốc tế.
