Các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đã nhất trí thúc đẩy tiến trình đàm phán nhằm hoàn tất Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) với Trung Quốc, theo tuyên bố chung sau Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 57 tại Viêng Chăn, Lào.
Cam kết mạnh mẽ về COC
Các bộ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, an ninh và ổn định ở Biển Đông, đồng thời kêu gọi thúc đẩy đàm phán COC một cách thực chất và hiệu quả. Theo tuyên bố, ASEAN và Trung Quốc đặt mục tiêu hoàn tất COC trong năm 2026, dựa trên các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.
Tiến trình đàm phán
Đến nay, hai bên đã tổ chức hơn 30 vòng đàm phán về COC, với vòng đàm phán thứ 33 dự kiến diễn ra vào cuối năm 2024. Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi cho biết: “Chúng tôi cam kết đẩy nhanh tiến độ đàm phán để đạt được một COC hiệu quả và thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế.”
Nguyên tắc cốt lõi
COC được kỳ vọng sẽ thiết lập các quy tắc ứng xử giữa các bên liên quan ở Biển Đông, ngăn ngừa xung đột và tăng cường hợp tác. Các bộ trưởng nhấn mạnh COC không được làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các quốc gia, đồng thời phải tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù có những bất đồng về phạm vi áp dụng và tính ràng buộc của COC, các nhà ngoại giao ASEAN bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận. Bộ trưởng Ngoại giao Lào Saleumxay Kommasith khẳng định: “ASEAN sẽ tiếp tục đối thoại xây dựng với Trung Quốc để giải quyết các vấn đề còn tồn tại.”
Tác động khu vực
Việc hoàn tất COC được xem là bước tiến quan trọng trong việc quản lý các tranh chấp ở Biển Đông, nơi có các tuyến hàng hải huyết mạch và nguồn tài nguyên phong phú. Theo các chuyên gia, một COC hiệu quả sẽ giúp giảm căng thẳng và thúc đẩy hợp tác kinh tế trong khu vực.
