Thành phố Hồ Chí Minh ứng dụng công nghệ số, nâng cao hiệu quả công tác bầu cử
Những giải pháp công nghệ hiện đại không chỉ giúp công tác bầu cử diễn ra thuận lợi, minh bạch, và gần gũi hơn với người dân, mà còn tạo thêm động lực mạnh mẽ thúc đẩy quá trình xây dựng và phát triển chính quyền số trên địa bàn thành phố. Việc khẳng định bản sắc "thành phố thông minh" được thể hiện rõ nét qua các chiến dịch tuyên truyền bầu cử được triển khai đồng bộ và đa dạng trên các nền tảng số như cổng thông tin điện tử, các trang thông tin điện tử, Zalo OA, mạng xã hội và hệ thống bảng tin điện tử. Nhờ đó, thông tin được cung cấp kịp thời, chính xác, góp phần lan tỏa không khí dân chủ và trách nhiệm trong nhân dân một cách sâu rộng.
Mô hình sáng tạo từ cấp cơ sở
Một trong những mô hình gây ấn tượng mạnh mẽ chính là sản phẩm móc khóa tuyên truyền thông minh tại phường Tân Sơn Hòa. Thay vì sử dụng những tờ rơi dễ bị bỏ quên, phường đã phát tặng cử tri những chiếc móc khóa nhỏ gọn với thiết kế đầy sáng tạo, tích hợp công nghệ tiên tiến. Mặt trước in rõ ngày giờ bầu cử (15/3/2026) để nhắc nhớ; mặt sau tích hợp một mã QR. Khi dùng điện thoại thông minh quét mã này, cử tri lập tức được dẫn đến sơ đồ trực quan của bảy điểm bỏ phiếu trên địa bàn phường. Cử tri Nguyễn Thị Huệ chia sẻ, móc khóa nhỏ không chỉ cung cấp thông tin cần thiết mà còn là kỷ niệm ý nghĩa để người dân treo vào khóa nhà, khóa xe, và mỗi khi cầm trên tay lại nhớ về kỳ bầu cử quan trọng này. Đây được xem là cách tuyên truyền hiệu quả, thiết thực, rất sáng tạo của địa phương, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số hiện nay.
Tại các khu dân cư, chung cư cao tầng và điểm niêm yết, nhiều nơi đã dán các mã QR, cho phép người dân chỉ cần thao tác quét mã trên điện thoại thông minh là có thể xem được tiểu sử tóm tắt của các ứng cử viên, khu vực bỏ phiếu, sơ đồ phòng bỏ phiếu và hướng dẫn quy trình bầu cử chi tiết. Nhiều địa phương trên địa bàn thành phố còn ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để sản xuất các video và ấn phẩm tuyên truyền, giúp nội dung trở nên sinh động, gần gũi hơn với người dân, đặc biệt thu hút sự quan tâm của giới trẻ.
Hệ thống tra cứu thông minh và quản lý cử tri số hóa
Xác định chuyển đổi số trong công tác quản lý và điều hành là mục tiêu quan trọng để phục vụ người dân tốt nhất, thời gian qua, phường Minh Phụng đã triển khai hệ thống tra cứu thông tin bầu cử thông qua mã QR. Chỉ cần nhập số nhà và tên đường, hệ thống sẽ hiển thị khu vực bỏ phiếu, danh sách cử tri trong hộ gia đình, thông tin các ứng cử viên, đồng thời tích hợp bản đồ để chỉ đường đến điểm bầu cử. Bà Nguyễn Thị Mai Trang, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Minh Phụng, cho biết việc xây dựng công cụ tra cứu này xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Cũng theo bà Trang, mô hình này không chỉ nhằm phục vụ công tác bầu cử vừa qua mà phường Minh Phụng còn xác định đây là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của địa phương, hướng đến xây dựng nền hành chính hiện đại và minh bạch.
Chuẩn hóa thông tin cử tri và kết quả ấn tượng
Việc ứng dụng công nghệ thông tin tại thành phố trong kỳ bầu cử này không chỉ dừng lại ở nội dung tuyên truyền mà còn đi sâu vào khâu tổ chức và quản lý cử tri. Trước hết, đó là việc rà soát và lập danh sách cử tri. Thay vì rà soát thủ công danh sách hộ khẩu hay giấy tạm trú như trước đây, các tổ bầu cử tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đối soát danh sách cử tri dựa trên nền tảng số hóa đồng bộ. Thành phố đã khai thác triệt để Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư kết hợp với ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Ông Võ Văn Minh, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Là địa phương có số lượng cử tri đông nhất cả nước, thành phố đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và dữ liệu số trong quản lý cử tri. Thành phố triển khai phần mềm quản lý cử tri kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, giúp việc lập, rà soát và cập nhật danh sách cử tri được thực hiện nhanh chóng, chính xác và minh bạch. Nhờ đó, thông tin cử tri được chuẩn hóa, hạn chế đến mức thấp nhất sai sót, trùng lặp hoặc thiếu thông tin, bảo đảm không ai bị bỏ sót quyền bầu cử.
Bên cạnh đó, ứng dụng định danh điện tử VNeID cho phép công dân kiểm tra thông tin cá nhân, thẻ cử tri và khu vực bỏ phiếu một cách thuận tiện. Việc ứng dụng hệ thống báo cáo tiến độ theo thời gian thực và quản lý cử tri bằng dữ liệu số đã giúp Ủy ban Bầu cử thành phố theo dõi sát sao tình hình tại từng điểm bỏ phiếu. Có thể thấy, nhờ công nghệ thông tin, mà một thành phố có số dân đông, biến động dân cư thường xuyên diễn ra mạnh (do một lượng lớn sinh viên, công nhân hiện đang tạm trú trên địa bàn) như Thành phố Hồ Chí Minh đã quản lý dân cư nói chung, quản lý cử tri trong đợt bầu cử vừa qua nói riêng khá hiệu quả. Qua đó, vừa bảo đảm sự chính xác, minh bạch, vừa giúp cho công tác bầu cử diễn ra nhanh chóng, thuận lợi.
Tỷ lệ cử tri đi bầu tại thành phố đạt mức gần 99%. Kết quả này là minh chứng rõ ràng cho sức lan tỏa của các chiến dịch tuyên truyền thông minh và thông tin không còn chỉ phát đi một chiều mà đã tạo ra sự tương tác mạnh mẽ với người dân. Nhìn lại cuộc bầu cử vừa qua trên địa bàn thành phố, có thể khẳng định việc ứng dụng công nghệ thông tin đã mang lại những thay đổi căn bản và tích cực. Sự thành công của mô hình "Bầu cử 4.0" trên địa bàn không chỉ là kết quả của một đợt vận động, mà đó là kết quả của một quá trình bền bỉ xây dựng chính quyền điện tử. Những mô hình sáng tạo từ cấp phường, xã cho thấy tư duy đổi mới đã thấm sâu xuống từng cán bộ cơ sở, đi vào thực tiễn từng hoạt động, công việc cụ thể. Đây sẽ là tiền đề quan trọng để thành phố tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực quản lý nhà nước, xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hướng đến phục vụ người dân ngày càng tốt hơn, để người dân thật sự là trung tâm, là động lực của sự phát triển bền vững.
