Thái Lan chính thức bước vào cuộc tổng tuyển cử lịch sử
Ngày 8-2, Thái Lan đã chính thức khởi động cuộc tổng tuyển cử được đánh giá là quan trọng nhất trong nhiều thập niên qua. Ông Thitinan Pongsudhirak, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Chulalongkorn, nhận định rằng cuộc bầu cử này sẽ là lời giải cho câu hỏi liệu Thái Lan có thể thoát khỏi vòng xoáy bất ổn chính trị và bế tắc kinh tế hay không. Từ sáng sớm, các điểm bỏ phiếu tại Bangkok và trên toàn quốc đã đông kín cử tri, những người quyết định vận mệnh của 500 ghế tại Hạ viện, bao gồm 400 ghế thuộc các khu vực bầu cử và 100 ghế phân bổ theo danh sách đảng.
Ba đảng chính cạnh tranh quyết liệt
Dù có tới 57 đảng tham gia cuộc bầu cử, giới quan sát đánh giá chỉ ba đảng đủ thực lực cạnh tranh vị trí dẫn đầu. Đảng Nhân dân do ông Natthaphong Ruengpanyawut (38 tuổi) lãnh đạo đang dẫn đầu các cuộc thăm dò với 34% sự ủng hộ. Tiếp theo là Đảng Bhumjaithai của Thủ tướng lâm thời Anutin Charnvirakul (59 tuổi) với 22,6%, và Đảng Pheu Thai với ứng viên Yodchanan Wongsawat (46 tuổi) chỉ đạt khoảng 16% theo khảo sát của Viện Quản lý phát triển quốc gia Thái Lan (NIDA). Cả ba đảng đều tung ra các cam kết dân túy mạnh mẽ và chương trình kinh tế - xã hội khác biệt để thu hút cử tri.
Đảng Nhân dân đã điều chỉnh chiến lược bằng cách làm mềm lập trường chống giới tinh hoa và chiêu mộ nhân sự bên ngoài để chứng minh năng lực điều hành, đồng thời duy trì sức hút lớn với cử tri trẻ và tầng lớp trung lưu đô thị. Trong khi đó, sự trỗi dậy của Đảng Bhumjaithai phần lớn nhờ vào làn sóng dân tộc chủ nghĩa liên quan đến xung đột Thái Lan - Campuchia, cùng với sự suy yếu của Đảng Pheu Thai sau những biến động chính trị năm ngoái.
Bóng dáng gia tộc Shinawatra và các kịch bản hậu bầu cử
Về phía Đảng Pheu Thai, dù người hậu thuẫn là cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra đang phải thụ án tù, đảng này vẫn là một đối thủ đáng gờm. Ông Napon Jatusripitak, một chuyên gia chính trị, nhấn mạnh rằng ông Thaksin vẫn là biểu tượng nhận diện lớn nhất của đảng, được xem như một huyền thoại và mối đe dọa đối với giới tinh hoa Thái Lan. Ứng viên thủ tướng của đảng, ông Yodchanan Wongsawat, là cháu trai của ông Thaksin và con của cựu Thủ tướng Somchai Wongsawat. Nếu giành chiến thắng, ông sẽ trở thành thủ tướng thứ năm của gia tộc Shinawatra nắm giữ cương vị này trong vòng 25 năm qua.
Tuy nhiên, các cuộc thăm dò địa phương đều dự báo không một lực lượng nào đủ sức giành đa số tuyệt đối, điều này có thể đẩy chính trường Thái Lan vào giai đoạn thương lượng cam go để hình thành chính phủ liên minh. Sự tái xuất của cựu Thủ tướng Abhisit Vejjajiva từ Đảng Dân chủ cũng được xem là một biến số thú vị, có thể đóng vai trò "người chia bài" trong các cuộc đàm phán hậu bầu cử. Một số kịch bản còn cho rằng Đảng Pheu Thai có thể ủng hộ Thủ tướng đương nhiệm Anutin Charnvirakul tiếp tục tại vị, đổi lại khả năng ông Thaksin được trả tự do sớm.
Trưng cầu ý dân về hiến pháp mới
Cũng trong ngày 8-2, người dân Thái Lan còn bỏ thêm một lá phiếu để quyết định có sửa đổi Hiến pháp năm 2017 hay không. Kể từ khi chấm dứt chế độ quân chủ tuyệt đối vào năm 1932, Thái Lan đã ban hành tới 20 bản hiến pháp, phần lớn sau các biến cố chính trị. Nếu đề xuất được thông qua, chính phủ kế tiếp và quốc hội sẽ khởi động tiến trình sửa đổi với ít nhất hai cuộc trưng cầu dân ý nữa để phê chuẩn văn bản cuối cùng. Ông Napon Jatusripitak tin rằng đảng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến hướng đi của cải cách hiến pháp.
Các phòng phiếu đóng cửa lúc 17h, và kết quả sơ bộ dự kiến được công bố ngay trong đêm. Trong vòng 15 ngày sau bầu cử, Hạ viện sẽ họp để bầu thủ tướng, với yêu cầu ứng viên cần có tối thiểu 251 phiếu ủng hộ để đứng đầu chính phủ. Kết quả kiểm phiếu sơ bộ bất ngờ cho thấy Đảng Bhumjaithai dẫn đầu số ghế, với Đảng Nhân dân bám sát phía sau, làm dấy lên những dự đoán về một chính phủ liên minh phức tạp trong thời gian tới.
