Đảng cầm quyền Nhật Bản giành chiến thắng áp đảo, thị trường tài chính chao đảo
Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền tại Nhật Bản đã đạt được một chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử Hạ viện, giành siêu đa số với hơn 2/3 số ghế. Kết quả này mang ý nghĩa quan trọng, mở đường cho Thủ tướng Takaichi thực hiện các cam kết tài khóa quy mô lớn mà bà đã đề ra trong chiến dịch tranh cử.
Chính sách kích thích và phản ứng thị trường
Kế hoạch chi tiêu mạnh tay của bà Takaichi, bao gồm việc tạm dừng thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm trong hai năm, đã tạo ra làn sóng biến động trên thị trường tài chính Nhật Bản suốt nhiều tuần qua. Trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) và đồng yen liên tục chao đảo, đẩy cả hai xuống những mức yếu kỷ lục trong lịch sử. Điều này cho thấy thị trường đã phần nào "định giá trước" làn sóng chi tiêu sắp tới, ngay cả khi cuộc bầu cử chưa chính thức diễn ra.
Sau phiên giao dịch đầu tuần, lợi suất JGB kỳ hạn dài đã hạ nhiệt sau cú tăng ban đầu, trong khi đồng yen phục hồi về gần mức 156 yen đổi 1 USD, so với mức trượt sâu xuống 158 yen trước đó. Diễn biến này được cho là có liên quan đến tuyên bố của nhà ngoại giao tiền tệ hàng đầu Nhật Bản, ông Atsushi Mimura, rằng Bộ Tài chính đang theo dõi sát sao diễn biến tỷ giá.
Nguy cơ căng thẳng với Ngân hàng Trung ương
Tuy nhiên, sự yên ả này có thể chỉ là tạm thời. Vẫn còn rất ít thông tin rõ ràng về cách thức bà Takaichi sẽ tài trợ cho gói kích thích tài khóa của mình. Chỉ riêng việc tạm dừng thuế tiêu dùng đối với thực phẩm đã được ước tính sẽ tiêu tốn khoảng 5.000 tỷ yen, tương đương 32 tỷ USD.
Nhiệm kỳ của bà Takaichi cũng làm gia tăng nguy cơ căng thẳng giữa chính phủ và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Nếu việc nới lỏng tài khóa kích hoạt một đợt bán tháo JGB mới và đẩy lợi suất tăng vọt, BOJ sẽ chịu áp lực lớn hơn trong việc đáp trả bằng chính sách tiền tệ thắt chặt mạnh tay hơn. Điều này có thể đẩy nhanh tốc độ và quy mô tăng lãi suất, trái ngược với "lời chào hàng" của bà Takaichi với cử tri Nhật Bản.
Áp lực từ quốc tế và triển vọng bất ổn
Các quan chức Bộ Tài chính Nhật Bản đã nhiều lần cảnh báo rằng mọi biện pháp đều đang được cân nhắc để đối phó với tình trạng biến động quá mức của đồng yen. Giới giao dịch tiền tệ hiểu rằng khả năng can thiệp trực tiếp để hỗ trợ yen vẫn rất cao nếu đồng tiền này tiếp tục suy yếu về ngưỡng 160 yen đổi 1 USD.
Bên cạnh đó, Washington cũng sẽ không dễ dàng chấp nhận việc yen tiếp tục mất giá so với USD, đặc biệt trong bối cảnh chính quyền Trump đã thể hiện rõ mong muốn có một đồng tiền cạnh tranh hơn. Các nhà phân tích của Goldman Sachs dự báo biến động sẽ tăng trở lại, với USD/JPY tiến sát và thậm chí vượt mốc 160 khi thị trường dần hấp thụ đầy đủ tác động từ kết quả bầu cử.
Triển vọng tích cực và thách thức dài hạn
Tuy nhiên, cũng có một cách nhìn khác về kết quả bầu cử. Phản ứng tích cực ban đầu của thị trường cho thấy vẫn có khả năng cương lĩnh của bà Takaichi, với tinh thần "Làm cho Nhật Bản vĩ đại trở lại", rốt cuộc sẽ nâng đỡ đồng yen và các tài sản Nhật Bản nhờ triển vọng tăng trưởng cao hơn. Điều này đặc biệt đúng nếu chính sách của bà đủ sức thu hút một phần trong số 3.400 tỷ USD tài sản ròng mà các nhà đầu tư Nhật Bản đang nắm giữ ở nước ngoài quay trở về.
Dù vậy, hướng đi tài khóa của Tokyo dường như đã khá rõ ràng. Và không giống như đồng USD, đồng yen không có "tấm đệm" từ vị thế là đồng tiền dự trữ chủ chốt của thế giới. Vì thế, tiền tệ và trái phiếu Nhật Bản nhiều khả năng vẫn ở thế phòng thủ, cho thấy rằng sự chắc chắn về chính trị không phải lúc nào cũng mang lại sự bình lặng cho thị trường.
