Bầu cử Quốc hội khóa XVI: Đột phá chuyển đổi số với ứng dụng VNeID
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 sẽ diễn ra vào Chủ Nhật, ngày 15/3, đánh dấu sự kiện chính trị trọng đại của đất nước và ngày hội lớn của toàn dân. Ông Nguyễn Hải Long, Vụ trưởng Vụ Công tác đại biểu thuộc Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, đã chia sẻ với Người Đưa Tin về những điểm mới mang tính đột phá trong kỳ bầu cử lần này, đặc biệt nhấn mạnh đến việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Những điểm mới nổi bật trong kỳ bầu cử
Theo ông Nguyễn Hải Long, kỳ bầu cử này có hai điểm đặc biệt lớn. Thứ nhất, thời gian và quy trình theo Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân sửa đổi năm 2025 đã được rút ngắn đáng kể, dù các bước cơ bản vẫn giữ nguyên. Thứ hai, mô hình chính quyền hai cấp được áp dụng, với việc không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp huyện và phường ở một số địa phương, dẫn đến nhiều công việc được triển khai trực tiếp từ cấp tỉnh xuống cấp xã.
Từ hai điểm này, một điểm mới thứ ba là việc áp dụng chuyển đổi số mạnh mẽ vào quy trình bầu cử, giúp triển khai nhanh chóng từ Trung ương đến địa phương. Cụ thể, hồ sơ ứng cử lần đầu tiên được đăng ký trực tuyến song song với hồ sơ giấy truyền thống, đảm bảo tính kế thừa và thuận tiện cho mọi đối tượng. Cổng thông tin điện tử của Hội đồng bầu cử Quốc gia cũng công khai minh bạch toàn bộ dữ liệu và danh sách ứng cử viên trên cả nước, cho phép người dân dễ dàng theo dõi.
Quy trình bỏ phiếu và truyền thông cải tiến
Ông Long cho biết, các bước bỏ phiếu trong ngày bầu cử vẫn giữ nguyên như truyền thống, nhưng công tác truyền thông đã có sự khác biệt lớn. Thay vì chỉ tiếp cận qua báo chí hay niêm yết giấy, người dân dự kiến có thể truy cập ứng dụng VNeID trên điện thoại để nắm bắt thông tin mọi lúc, mọi nơi, từ nhà riêng đến khi di chuyển. Thông tin sẽ được cập nhật thường xuyên và liên tục, với sự phối hợp giữa Hội đồng bầu cử và C06 (Bộ Công an) để đảm bảo hệ thống vận hành trơn tru, tránh nghẽn mạng.
Đặc biệt, danh sách cử tri được lập dựa trên cơ sở dữ liệu Căn cước công dân, giúp tránh tình trạng sót hoặc trùng lặp, đảm bảo mỗi cử tri có một thẻ cử tri duy nhất. Điều này nâng cao tính chính xác và minh bạch trong công tác bầu cử.
Thuận lợi đột phá cho cử tri và quy trình kiểm phiếu
Ông Long nhấn mạnh, điểm thuận lợi mang tính đột phá nhất cho cử tri là chuyển đổi số. Cử tri, đặc biệt là những người đi làm ăn xa, có thể sử dụng VNeID để chuyển đổi nơi bầu cử mà không cần phải ra phường xin giấy chuyển đi như trước. Hệ thống sẽ cập nhật ngay lập tức, giúp tiết kiệm thời gian và công sức. Tuy nhiên, khi đã chuyển đổi địa điểm, cử tri sẽ bầu cho các ứng viên tại nơi mới theo danh sách niêm yết, không phải nơi cư trú cũ. Việc bỏ phiếu vẫn được thực hiện trực tiếp bằng lá phiếu giấy.
Về quy trình kiểm phiếu, ông Long cho biết việc kiểm phiếu sẽ diễn ra ngay trong đêm bầu cử bởi các Tổ bầu cử. Điểm khác biệt là kết quả sẽ được cập nhật ngay lên hệ thống số để Trung ương nắm bắt tức thời, thay vì chờ báo cáo qua các tầng nấc. Kết quả kiểm phiếu được phân luồng nộp về ba Ban bầu cử tương ứng (phường, tỉnh và Quốc hội) để tổng hợp. Dự kiến, kết quả trúng cử sẽ được công bố vào khoảng ngày 22/3, tức một tuần sau ngày bầu cử.
Phản bác thông tin xuyên tạc và vai trò của truyền thông
Trước những luồng thông tin xuyên tạc về việc bầu cử có sự "sắp đặt", ông Long khẳng định: "Bầu cử là quyền của toàn dân, mọi công dân đủ điều kiện đều có quyền nộp hồ sơ ứng cử và thực tế ở các cấp đều có người tự ứng cử, không có sắp đặt." Việc sắp xếp danh sách ứng cử viên dựa trên đề xuất của địa phương và tuân thủ quy trình chặt chẽ, hoàn toàn minh bạch.
Bà Lâm Thị Phương Thanh, Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của báo chí và hệ thống thông tin cơ sở trong tuyên truyền bầu cử. Tuy nhiên, trong bối cảnh môi trường số và mạng xã hội phát triển nhanh, công tác tuyên truyền cần được chuẩn bị sớm, bài bản, và chủ động đấu tranh phản bác các thông tin sai lệch.
Kỳ bầu cử này không chỉ là dịp để người dân thực hiện quyền công dân mà còn thể hiện sự tiến bộ trong ứng dụng công nghệ, hướng tới một nền dân chủ minh bạch và hiệu quả hơn.
