Từ ngày 1/6, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc. Trước bước chuyển đổi này, nhiều người tiêu dùng băn khoăn liệu xăng E10 có thực sự an toàn cho phương tiện đang lưu hành hay không. Những thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc nhiên liệu này gây ăn mòn động cơ, giảm tuổi thọ máy móc hoặc tăng chi phí bảo dưỡng có cơ sở khoa học không? Ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông của Hiệp hội các nhà sản xuất Ôtô Việt Nam (VAMA), đã trao đổi với báo chí để làm rõ những vấn đề này.
Xe đời mới đã được thiết kế tương thích với xăng E10
Trả lời câu hỏi về sự chuẩn bị của các hãng xe và VAMA nhằm đảm bảo các dòng ôtô đang lưu hành tại Việt Nam tương thích với xăng E10, ông Đào Công Quyết cho biết: Hiệp hội Các nhà sản xuất Ôtô Việt Nam khẳng định các hãng xe luôn đồng hành với lộ trình nhiên liệu sạch của Chính phủ. Hiện nay, hầu hết dòng xe mới của các thành viên VAMA đều được thiết kế tương thích với xăng E10. Các doanh nghiệp cũng đã triển khai công bố thông tin về việc sử dụng xăng E10 tới hệ thống đại lý và khách hàng.
Đối với các dòng xe hiện đang bán trên thị trường, vật liệu chế tạo hệ thống nhiên liệu, từ bình xăng, bơm xăng đến kim phun và các vòng đệm, đều đã được nghiên cứu và lựa chọn theo hướng kháng cồn (ethanol resistant). Vì vậy, hiện tượng ăn mòn hoặc lão hóa gioăng cao su sẽ không xảy ra nếu khách hàng sử dụng đúng nhiên liệu E10 theo Quy chuẩn quốc gia QCVN 01:2022 của Bộ Khoa học và Công nghệ. Do đó, khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng.
Về mặt kỹ thuật, hầu hết dòng xe đời mới đều tương thích tốt với xăng E10. VAMA khuyến nghị khách hàng sở hữu xe đời cũ nên chủ động kiểm tra xe tại các đại lý chính hãng để được tư vấn và thay thế các chi tiết như gioăng, ống dẫn nhiên liệu nếu cần thiết trước khi chuyển sang sử dụng xăng E10.
Việc nghiên cứu và sử dụng nhiên liệu sinh học đã được các hãng ôtô toàn cầu triển khai tại nhiều thị trường như Thái Lan, Indonesia, Brazil... Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam cũng đã ban hành các quy chuẩn liên quan đến nhiên liệu sinh học từ hơn 10 năm trước. Vì vậy, trước khi đưa xe vào thị trường Việt Nam, các hãng đều thực hiện đánh giá kỹ thuật dựa trên điều kiện vận hành thực tế và tiêu chuẩn Việt Nam nhằm đảm bảo mức độ tương thích cao nhất trước khi đưa ra khuyến nghị chính thức cho khách hàng.
"Ì máy, hụt ga" là lo ngại có cơ sở hay thông tin sai lệch?
Về lo ngại xăng E10 có thể khiến xe bị ì máy, hụt ga hoặc ảnh hưởng đến khả năng vận hành, ông Đào Công Quyết cho biết: Theo VAMA, các hiện tượng như xe ì hoặc hụt ga thường chỉ xảy ra khi trị số octan của nhiên liệu không phù hợp hoặc nhiên liệu bị lẫn tạp chất, nước. Trong khi đó, xăng E10 có trị số octan tương đương hoặc cao hơn xăng khoáng thông thường, giúp quá trình cháy diễn ra ổn định hơn. Nếu xe được bảo dưỡng định kỳ và sử dụng xăng E10 đạt chuẩn theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất, thì hiện tượng hụt ga sẽ không xảy ra.
Bên cạnh việc bảo dưỡng định kỳ, VAMA đặc biệt lưu ý khách hàng không nên để xe quá lâu không sử dụng, nhất là trong trường hợp bình xăng còn ít nhiên liệu. Nguyên nhân là ethanol có đặc tính hút ẩm từ không khí, có thể gây đọng nước trong bình xăng. Ngoài ra, người dùng cần tuân thủ đúng quy định thay thế bộ phận lọc xăng theo khuyến cáo của nhà sản xuất để đảm bảo hệ thống nhiên liệu luôn sạch.
Trên thực tế, nhiên liệu sinh học không phải là xu hướng mới. Nhiều quốc gia đã triển khai xăng pha ethanol trong thời gian dài và các hãng sản xuất ôtô cũng đã có quá trình nghiên cứu, thử nghiệm rất kỹ lưỡng trước khi thương mại hóa sản phẩm. Các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện nay đều hướng tới đảm bảo động cơ vận hành ổn định, đồng thời đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Đối với thị trường Việt Nam, việc áp dụng xăng E10 cũng nằm trong lộ trình phát triển nhiên liệu sạch và giảm phát thải theo định hướng chung.
Truyền thông minh bạch là "chìa khóa" tạo niềm tin
Về kinh nghiệm triển khai xăng E10 tại Việt Nam, đặc biệt là công tác truyền thông và tạo niềm tin với người tiêu dùng, VAMA cho rằng điều quan trọng nhất là cần hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế. Việc xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn như QCVN cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đồng thời nghiên cứu kỹ và đánh giá đầy đủ tác động trong quá trình xây dựng tiêu chuẩn.
Theo VAMA, các nhà sản xuất ôtô và nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) luôn thực hiện nghiên cứu kỹ thuật dựa trên tiêu chuẩn quốc tế, cũng như áp dụng các tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính tương thích đã được kiểm chứng trên thế giới, từ đó đảm bảo sản phẩm khi đưa ra thị trường không ảnh hưởng tới hoạt động của động cơ.
Đối với công tác truyền thông tới người tiêu dùng, VAMA cho rằng cần có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất nhiên liệu, doanh nghiệp ôtô và các cơ quan truyền thông nhằm cung cấp thông tin khoa học, minh bạch và đầy đủ cho người dân. Cụ thể, khi cơ quan quản lý nhà nước công bố kế hoạch triển khai cung cấp xăng E10 ra thị trường, các doanh nghiệp sản xuất nhiên liệu cũng cần chuẩn bị và cung ứng nguồn nhiên liệu đạt chuẩn. Về phía doanh nghiệp ôtô, cần chủ động giải thích, chia sẻ rõ với khách hàng về khả năng tương thích của từng dòng xe.
Đối với các thành viên VAMA, hiệp hội cho biết đã thông qua hệ thống nhà phân phối, đại lý để cung cấp thông tin và tư vấn cho khách hàng về những dòng xe phù hợp với nhiên liệu E10, cũng như các dòng xe cần được kiểm tra kỹ hơn hoặc thay thế một số chi tiết trong hệ thống nhiên liệu trước khi chuyển đổi. Mục tiêu là đảm bảo hệ thống nhiên liệu vận hành hiệu quả, phục vụ tốt cho động cơ và không ảnh hưởng tới quá trình vận hành của xe khi sử dụng xăng E10.
Người dùng cần sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn, bảo dưỡng xe đúng định kỳ và tuân thủ khuyến cáo kỹ thuật của nhà sản xuất để đảm bảo hiệu quả vận hành cũng như tuổi thọ của động cơ.
