Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra cảnh báo khẩn cấp về đợt bùng phát dịch Ebola tại khu vực Trung Phi, do một chủng virus hiếm gặp gây ra, với tốc độ lây lan được đánh giá là rất nhanh. Phát biểu tại cuộc họp báo ở Geneva, Thụy Sĩ, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết dịch bệnh được chính thức tuyên bố vào ngày 15 tháng 5 vừa qua tại phía Đông Bắc Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Tuy nhiên, ông Tedros nhấn mạnh virus có thể đã âm thầm lây lan trong cộng đồng từ một đến hai tháng trước đó.
Diễn biến dịch bệnh tại Trung Phi
Tính đến thời điểm hiện tại, khu vực Trung Phi ghi nhận tổng cộng 359 ca nhiễm Ebola, trong đó có 61 trường hợp tử vong. Tâm dịch CHDC Congo là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 344 ca mắc (60 ca tử vong) và hơn 100 ca nghi nhiễm đang được theo dõi. Quốc gia láng giềng Uganda cũng đã xác nhận 15 ca mắc, bao gồm 1 trường hợp không qua khỏi. Cơ quan y tế xác định ca nhiễm đầu tiên là một y tá tại thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri (CHDC Congo), nhưng tâm điểm bùng phát thực sự nằm tại thị trấn khai thác mỏ Mongbwalu, cách đó khoảng 90 km.
Chủng virus hiếm gặp Bundibugyo
Kết quả giải trình tự gene đã xác định tác nhân gây ra đợt bùng phát này là chủng virus Ebola hiếm gặp có tên Bundibugyo. Điều đáng lo ngại là hiện chưa có bất kỳ loại vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu nào được phê duyệt cho chủng virus này. Hầu hết các loại vaccine ngừa Ebola hiện có trên thế giới chỉ có tác dụng đối với chủng Zaire – chủng virus phổ biến từng gây ra thảm kịch khiến khoảng 2.300 người tử vong tại CHDC Congo trong giai đoạn 2018-2020. Do đó, việc ngăn chặn chủng Bundibugyo hoàn toàn phải dựa vào các biện pháp phòng ngừa như cách ly, phát hiện sớm và điều trị triệu chứng.
WHO kêu gỡ bỏ lệnh cấm đi lại
Trước tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, người đứng đầu WHO kêu gọi các quốc gia đang áp đặt lệnh cấm đi lại toàn diện đối với vùng dịch hãy lập tức dỡ bỏ các quy định này. Ông Tedros nhấn mạnh WHO chỉ khuyến nghị siết chặt kiểm tra, sàng lọc hành khách xuất nhập cảnh tại các sân bay, cảng biển và cửa khẩu. Việc phong tỏa hoặc hạn chế đi lại quá mức không giúp ngăn chặn virus mà trái lại, đang làm đứt gãy chuỗi cung ứng vật tư y tế và nhân lực, đẩy công tác dập dịch vào thế cô lập.
Đánh giá rủi ro từ WHO
Hiện WHO đánh giá mức độ rủi ro của đợt bùng phát này ở mức rất cao đối với cấp quốc gia, cao đối với cấp khu vực Trung Phi và thấp trên phạm vi toàn cầu. Tổ chức này tiếp tục kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động nhanh hơn nữa để bắt kịp đà lây lan của virus, đồng thời tăng cường hỗ trợ cho các quốc gia bị ảnh hưởng.
