Ngân hàng Thế giới (WB) chính thức loại bỏ mục tiêu lợi ích kép về khí hậu, theo đó ít nhất 45% tổng vốn tài trợ phải mang lại lợi ích khí hậu, cùng với mục tiêu 35% trong Kế hoạch Hành động về Biến đổi Khí hậu (CCAP). Quyết định này được đưa ra sau hơn hai tháng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi WB thay đổi, thể hiện lập trường của Tổng thống Donald Trump, người từng gọi biến đổi khí hậu là “trò lừa bịp”.
Áp lực từ chính quyền Trump
Ngay từ nhiệm kỳ đầu (2016-2020), ông Trump đã phản đối các chính sách khí hậu toàn cầu, rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris 2015 và sẽ chính thức rút khỏi Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu vào đầu năm tới. Dưới thời ông, quan điểm cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra bị bác bỏ rộng rãi. Kể từ nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump liên tục gây áp lực lên các tổ chức toàn cầu nhằm giảm tập trung vào vấn đề này.
Quyết định gây tranh cãi
Theo phân tích của AFP và France 24, các mục tiêu tài trợ khí hậu hằng năm của WB theo CCAP phần lớn đã đạt được từ năm 2016. Năm 2025, 48% nguồn tài trợ của Nhóm Ngân hàng Thế giới có lợi ích kép về khí hậu, tương đương khoảng 50,8 tỷ USD. Việc từ bỏ mục tiêu này được xem là lựa chọn không dễ dàng.
Tín hiệu nguy hiểm cho tài chính khí hậu
Ông Simon Stiell, người đứng đầu Ban Thư ký Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, nhận định: “WB và các ngân hàng phát triển đa phương giữ vai trò trung tâm trong việc cung cấp nguồn tài chính khí hậu, đặc biệt khi ngân sách công của nhiều quốc gia ngày càng chịu áp lực”. Họ là điểm tựa để hơn 190 quốc gia thống nhất mục tiêu: các nước phát triển huy động tối thiểu 300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035 hỗ trợ các nước đang phát triển ứng phó biến đổi khí hậu.
Ảnh hưởng đến uy tín và các dự án
Quyết định này gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của WB. Một quan chức từ một quốc gia phát triển tham gia đàm phán giấu tên cho biết (theo Politico): “Điều này còn cách xa rất, rất nhiều so với hướng đi mà chúng ta nên có cho một cấu trúc tài chính có trách nhiệm”. Việc WB “quay xe” để tránh làm phật lòng cổ đông lớn nhất là Mỹ có thể phá sản công cuộc tài trợ cho các dự án khí hậu ở các nước đang phát triển, bao gồm Việt Nam, như năng lượng tái tạo, tư vấn kỹ thuật, xây dựng khả năng chống chịu thiên tai.
Hệ lụy toàn cầu
Đây là “cú đòn” nặng nề cho tương lai của Hành tinh Xanh, nhất là khi COP sắp diễn ra. Ngay cả châu Âu cũng vừa trải qua đợt nắng nóng cực đoan chưa từng có.
