Cảnh báo từ chuyên gia: Vấn đề răng miệng có thể là dấu hiệu sớm của ung thư tuyến tụy
Tiến sĩ Chang Chia-ming tại Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) đã đưa ra một cảnh báo quan trọng về sức khỏe: nhiều vấn đề răng miệng thường bị xem nhẹ trong cuộc sống hàng ngày thực chất có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm cho nhiều loại ung thư nguy hiểm, đặc biệt là ung thư tuyến tụy. Căn bệnh này từ lâu đã được mệnh danh là "vua của các loại ung thư" do tiến triển âm thầm, khó phát hiện ở giai đoạn đầu, dẫn đến tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ khoảng 13%. Điều đáng chú ý là nguy cơ này có thể bắt nguồn từ chính khoang miệng của chúng ta, một phát hiện khiến giới chuyên môn phải giật mình.
Nghiên cứu quy mô lớn hé lộ mối liên hệ đáng sợ
Tiến sĩ Chang dẫn chứng một nghiên cứu đăng trên tạp chí JAMA Oncology vào năm 2025, cho thấy sự mất cân bằng hệ vi sinh trong miệng có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tụy lên gấp 3 lần. Nghiên cứu này đã phân tích mẫu răng miệng từ hơn 120.000 người và theo dõi trong gần 9 năm, phát hiện ra rằng một số loại vi khuẩn và nấm miệng có mối liên hệ chặt chẽ với căn bệnh chết người này. Dưới đây là ba vấn đề răng miệng phổ biến nhất được chỉ ra:
1. Bệnh nha chu và chảy máu nướu kéo dài
Nhiều người thường coi chảy máu nướu khi đánh răng là hiện tượng bình thường, nhưng theo bác sĩ Chang, đây thực chất là biểu hiện của viêm mạn tính vùng nha chu. Các vi khuẩn như Porphyromonas gingivalis, Eubacterium nodatum và Parvimonas micra thường trú ngụ trong túi nha chu có thể xâm nhập vào máu, di chuyển theo hệ tuần hoàn đến tuyến tụy. Tại đây, chúng kích hoạt phản ứng viêm mạn tính, làm rối loạn môi trường miễn dịch và thúc đẩy quá trình đột biến tế bào. Tình trạng viêm kéo dài chính là "mảnh đất màu mỡ" để ung thư hình thành. Không chỉ liên quan đến ung thư tuyến tụy, bệnh nha chu còn được nhiều nghiên cứu khác liên hệ với các loại ung thư như thực quản, dạ dày và đại trực tràng.
2. Hôi miệng với lớp phủ lưỡi dày bất thường
Hơi thở có mùi lạ vào buổi sáng và lưỡi phủ một lớp trắng dày thường bị bỏ qua, nhưng nghiên cứu cho thấy sự gia tăng của nấm Candida, đặc biệt là Candida tropicalis, có liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tụy cao hơn. Nấm Candida không chỉ gây viêm tại chỗ mà còn có thể tạo ra các chất chuyển hóa kích thích phản ứng viêm toàn thân. Khi kết hợp với vi khuẩn nha chu, chúng tạo thành một hệ vi sinh mất cân bằng, làm tăng "điểm rủi ro vi khuẩn" trong khoang miệng. Điểm này càng cao, nguy cơ ung thư tuyến tụy càng tăng rõ rệt, có thể lên đến gấp 3 lần so với nhóm có hệ vi sinh cân bằng tốt. Sự mất cân bằng này cũng liên quan đến ung thư đầu cổ và ung thư gan do tình trạng viêm hệ thống kéo dài.
3. Mất cân bằng hệ vi sinh miệng do lối sống xấu
Ba yếu tố chính làm bùng phát vi khuẩn có hại trong miệng là đường, thuốc lá và thức khuya. Đường nuôi dưỡng vi khuẩn gây bệnh, thuốc lá phá vỡ hàng rào niêm mạc, còn thức khuya làm giảm tiết nước bọt - yếu tố kháng khuẩn tự nhiên của cơ thể. Khi hệ vi sinh miệng rơi vào trạng thái mất cân bằng lâu dài, cơ thể duy trì tình trạng viêm mức thấp nhưng dai dẳng. Chính kiểu viêm "âm ỉ" này được xem là một cơ chế quan trọng trong sự hình thành nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư tuyến tụy vốn nhạy cảm với biến đổi viêm và chuyển hóa.
Lời khuyên thiết thực từ bác sĩ
Bác sĩ Chang nhấn mạnh rằng cơ thể không đột ngột sinh ung thư mà thường gửi tín hiệu sớm qua các biểu hiện ở nướu răng, lưỡi và hơi thở. Để phòng ngừa, ông đưa ra những lời khuyên cụ thể:
- Không xem nhẹ các triệu chứng như chảy máu nướu hay hôi miệng kéo dài.
- Kiểm soát lượng đường tiêu thụ, bỏ thuốc lá và hạn chế thức khuya.
- Tăng cường thực phẩm chứa polyphenol và probiotic như trà xanh, nam việt quất và sữa chua để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh.
- Quan trọng nhất, làm sạch cao răng và kiểm tra răng miệng định kỳ 6 tháng một lần.
Ung thư tuyến tụy vẫn là một căn bệnh khó phát hiện sớm, nhưng có thể, bước phòng ngừa đầu tiên không nằm ở phòng khám ung bướu mà bắt đầu từ chính bàn chải đánh răng mỗi sáng. Việc chăm sóc răng miệng đúng cách không chỉ bảo vệ nụ cười mà còn có thể cứu mạng sống của chúng ta.
