Việt Nam đón hệ thống xạ trị proton tích hợp AI, mở cơ hội điều trị ung thư tiên tiến
Trước thực trạng nhiều bệnh nhân ung thư phải ra nước ngoài điều trị với chi phí cao, ngành y tế Việt Nam đã đặt mục tiêu đầu tư ba hệ thống xạ trị proton tiên tiến tại các bệnh viện tuyến cuối ở ba miền Bắc, Trung, Nam. Thành phố Hồ Chí Minh cũng có dự án mua hệ thống này đặt tại Bệnh viện Ung bướu. Tuy nhiên, trong những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, một tin vui bất ngờ đã đến khi Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh ký kết hợp đồng trị giá gần 2.000 tỉ đồng để mua hệ thống xạ trị Proton MEVION S250-FIT thế hệ mới nhất của Mỹ.
Hệ thống xạ trị proton tích hợp AI: Bước đột phá trong điều trị ung thư
Đây là hệ thống xạ trị proton tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đại, vừa được Mỹ cấp phép vào tháng 10 năm 2025. Việt Nam trở thành quốc gia thứ hai ngoài Mỹ sở hữu phiên bản cao cấp này. Sự kiện được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội lớn cho bệnh nhân ung thư Việt Nam tiếp cận phương pháp xạ trị tiên tiến ngay trong nước, giúp giảm chi phí điều trị và khẳng định bước chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam trong đầu tư thiết bị y tế hiện đại hàng đầu thế giới.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh, khẳng định sự kiện ký hợp đồng mua hệ thống xạ trị proton là dấu ấn quan trọng trong hành trình y tế Việt Nam tiếp cận và làm chủ công nghệ hiện đại phục vụ điều trị ung thư. Ông nhấn mạnh tầm nhìn đầu tư đồng bộ cho lĩnh vực ung bướu, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Ưu điểm vượt trội của xạ trị proton so với phương pháp truyền thống
Theo Tiến sĩ - Bác sĩ Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống xạ trị proton đại diện cho bước tiến quan trọng của điều trị ung thư hiện đại. Trong khi xạ trị photon với tia X truyền thống có thể đi xuyên qua cơ thể và gây tổn thương mô lành, xạ trị proton mang lại ưu điểm vượt trội với khả năng "trúng, đúng, an toàn".
AI được tích hợp trong hệ thống phân tích năng lượng để xác định chính xác vị trí khối u, ngay cả ở kích thước siêu nhỏ hoặc vị trí phức tạp, giúp đường tia có thể "dừng lại đúng chỗ". Công nghệ này tập trung mạnh mẽ chùm tia xạ ngay tại vị trí khối u mà không làm tổn hại các vùng lân cận. Hệ thống Proton MEVION S250-FIT mở ra cơ hội cho bệnh nhân có khối u ở vị trí sâu và phức tạp như đầu cổ, não, tủy sống, phổi, gan; đồng thời bảo vệ tối đa mô lành và các cơ quan quan trọng xung quanh như tim, phổi, não bộ, đồng thời giảm thiểu tác dụng phụ so với xạ trị tia X truyền thống.
Đầu tư đồng bộ trang thiết bị y tế hiện đại tại các bệnh viện
Bên cạnh hệ thống xạ trị proton, Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh xem việc đầu tư trang thiết bị y tế hiện đại và đồng bộ là yếu tố cốt lõi. Bệnh viện đã đầu tư robot phẫu thuật Da Vinci trong mổ ngoại tổng quát, robot mổ não, robot mổ chấn thương chỉnh hình và nhiều kỹ thuật chuyên sâu hiện đại khác.
Trong lĩnh vực ung thư, kỹ thuật ghép tế bào gốc trị ung thư máu đã được ghi nhận thành công tại nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện Truyền máu huyết học Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Chợ Rẫy, và Bệnh viện quốc tế Minh Anh.
Phát triển mạnh mẽ trong điều trị tim mạch và các chuyên khoa khác
Đầu năm 2026, Bệnh viện Chợ Rẫy đã đưa vào hoạt động hệ thống thông tim can thiệp hiện đại hàng đầu khu vực phía Nam, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tim mạch phức tạp. Hệ thống này bao gồm bốn máy DSA hiện đại với đầy đủ tính năng, trị giá 100 tỉ đồng.
Bác sĩ Phạm Thanh Việt, Phó giám đốc phụ trách quản lý điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, nhấn mạnh rằng bệnh lý tim mạch đang ngày càng gia tăng và trở thành gánh nặng lớn trên toàn cầu. Hằng năm, bệnh viện tiếp nhận số lượng lớn bệnh nhân mắc các bệnh lý tim mạch nặng và phức tạp. Việc điều trị đòi hỏi không chỉ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm mà còn cần các "vũ khí" công nghệ tối tân. Khu can thiệp tim mạch hiện đại sẽ mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn cho chuyên ngành tim mạch, đặc biệt trong can thiệp mạch vành và rối loạn nhịp, góp phần nâng cao độ chính xác và an toàn trong điều trị.
Chỉ đạo của Bộ Y tế và tầm quan trọng của ngoại ngữ trong y khoa
Tại nhiều bệnh viện ở Thành phố Hồ Chí Minh và trên cả nước, hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại như CT-Scanner, MRI, CEMO cũng được đầu tư mạnh mẽ. Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, đánh giá việc đầu tư kỹ thuật chuyên sâu và ít xâm lấn góp phần nâng cao độ chính xác, an toàn trong chẩn đoán và điều trị, rút ngắn thời gian nằm viện, giảm biến chứng và chi phí điều trị. Đồng thời, nó còn bảo vệ cả người bệnh và nhân viên y tế thông qua việc giảm phơi nhiễm tia X.
Thứ trưởng Bộ Y tế cũng chỉ đạo rằng trong tương lai, các bệnh viện đầu ngành cần phát huy tối đa hiệu quả của hệ thống đã đầu tư, gắn với chuẩn hóa quy trình chuyên môn. Cần đẩy mạnh đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, tăng cường nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế, cập nhật các tiến bộ y học, thực hiện tốt các chủ trương phát triển hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả và lấy người bệnh làm trung tâm.
Trong y khoa, việc trau dồi kiến thức chuyên môn và cập nhật thông tin mới liên tục là rất quan trọng. Bên cạnh đào tạo trong nước, vấn đề học hỏi và trao đổi kinh nghiệm trên diễn đàn quốc tế luôn được đặt ra, và tiếng Anh trở thành cầu nối không thể thiếu. Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Huy Thắng, Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não tại Bệnh viện Nhân dân 115, và Tiến sĩ - Bác sĩ Đỗ Lệnh Hùng, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình niệu đạo tại Bệnh viện Bình Dân, đều nhấn mạnh rằng hầu hết sách giáo khoa kinh điển, tạp chí y khoa, và công bố khoa học đều sử dụng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp.
Nếu không có ngoại ngữ, bác sĩ sẽ khó tiếp cận nguồn tri thức quý giá này, dẫn đến lỗ hổng kiến thức và không thể cập nhật những tiến bộ khoa học mới nhất. Điều này cũng hạn chế khả năng nghiên cứu, công bố khoa học quốc tế, và trình bày tại các hội nghị quốc tế. "Do vậy, có thể nói để có thể trở thành một bác sĩ giỏi, ngoại ngữ chắc chắn là điều kiện cần thiết và bắt buộc", Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Huy Thắng chia sẻ.
