Mùa cao điểm viêm não Nhật Bản: Chuyên gia cảnh báo dấu hiệu dễ bỏ sót
Một bé gái 14 tuổi tại Thanh Hóa vừa tử vong do viêm não Nhật Bản, làm dấy lên lo ngại về căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này. Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng bệnh dễ bị bỏ sót do các triệu chứng ban đầu giống với cảm cúm hoặc sốt do virus thông thường.
Ca tử vong thương tâm tại Thanh Hóa
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa, trong tháng 5 vừa qua, địa phương ghi nhận một trường hợp tử vong do viêm não Nhật Bản. Bệnh nhi là bé gái 14 tuổi, trú tại phường Đông Sơn. Ban đầu, trẻ xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đau đầu, nôn và mệt mỏi. Sau đó, bệnh diễn biến nặng với biểu hiện nói ngọng, rối loạn ý thức và tăng trương lực cơ. Trẻ được điều trị tại cơ sở y tế địa phương nhưng tình trạng không cải thiện, phải chuyển đến Bệnh viện Nhi Thanh Hóa trong tình trạng nguy kịch. Kết quả xét nghiệm xác định dương tính với virus viêm não Nhật Bản. Các bác sĩ đã tích cực hồi sức, thở máy và dùng thuốc vận mạch liều cao nhưng không thể cứu sống bệnh nhi. Đáng tiếc, trẻ chưa được tiêm vaccine phòng bệnh.
Bệnh nguy hiểm, dễ nhầm lẫn
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus viêm não Nhật Bản gây ra, lây truyền sang người qua muỗi đốt. Bệnh thường gia tăng vào mùa hè, đặc biệt từ tháng 5 đến tháng 9, tại các khu vực nông thôn có chăn nuôi và trồng lúa nước. Trẻ em là nhóm nguy cơ cao, dễ gặp biến chứng thần kinh nghiêm trọng. Đáng chú ý, bệnh khởi phát với các triệu chứng không đặc hiệu như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn và mệt mỏi, dễ nhầm với cảm cúm hoặc sốt virus. Sau một thời gian ngắn, virus tấn công hệ thần kinh trung ương, gây viêm não với biểu hiện phù não, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và nhiều biến chứng nặng.
Tỷ lệ tử vong và di chứng cao
Theo các chuyên gia, tỷ lệ tử vong do viêm não Nhật Bản có thể lên tới 20-30%. Ngay cả khi sống sót, khoảng 30-50% bệnh nhân phải chịu di chứng thần kinh và tâm thần kéo dài như liệt vận động, co cứng cơ, động kinh, giảm trí nhớ, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Khoảng trống miễn dịch vì quên tiêm nhắc
Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, biện pháp hiệu quả nhất là tiêm chủng. Theo Tổ chức Y tế thế giới, khoảng 3 tỷ người sống trong vùng nguy cơ tại 24 quốc gia châu Á, với 700 triệu trẻ em dưới 15 tuổi. GS.TS Vũ Sinh Nam, Hội Y học Dự phòng Việt Nam, cho biết mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 67.900 ca mắc, tỷ lệ tử vong lên tới 30%. Một nghiên cứu tại Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar cho thấy viêm não Nhật Bản chiếm 33% số ca viêm não xác định căn nguyên, tỷ lệ tử vong 16%, gần 49% để lại di chứng. Nhờ Chương trình tiêm chủng mở rộng, Việt Nam giảm còn 100-200 ca/năm, nhưng vẫn ghi nhận ca mắc ở người không tiêm, tiêm thiếu liều hoặc không tiêm nhắc. Lịch tiêm cơ bản gồm 3 mũi: mũi đầu lúc 1 tuổi, mũi hai sau 1-2 tuần, mũi ba sau một năm. Cần tiêm nhắc mỗi 3-4 năm đến 15 tuổi. Nhiều phụ huynh quên tiêm nhắc, tạo khoảng trống miễn dịch.
Khuyến cáo phòng bệnh
Bác sĩ Nguyễn Tuấn Hải nhấn mạnh tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả nhất. Bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có nguy cơ, kể cả người lớn. Bên cạnh tiêm chủng, cần phòng muỗi đốt bằng ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ nước đọng, bảo vệ trẻ trong mùa cao điểm từ tháng 5 đến tháng 9.
