Ung thư vú trẻ hóa: Cảnh báo từ chuyên gia về chế độ ăn uống
Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 2,3 triệu ca mắc mới ung thư vú mỗi năm, với khoảng 670.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, đây là loại ung thư đứng đầu về tỷ lệ mắc ở nữ giới và đang có xu hướng trẻ hóa đáng báo động, khi ngày càng nhiều phụ nữ ngoài 20 - 30 tuổi đã phải điều trị.
5 nhóm thực phẩm cần hạn chế để phòng ngừa ung thư vú
Bác sĩ Chang Yu-Chin từ Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Cathay Hsinchu (Đài Loan, Trung Quốc) nhấn mạnh: "Ngoài yếu tố di truyền, chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hormone, phản ứng viêm và khả năng sửa chữa tế bào." Cùng quan điểm, Tiến sĩ Norihiro Sato, giáo sư Khoa Công nghệ Y tế thuộc Đại học Teikyo (Nhật Bản), cho biết nhiều nghiên cứu đã xác định một số thực phẩm quen thuộc có thể làm tăng nguy cơ ung thư nếu tiêu thụ thường xuyên.
- Thịt đỏ nhiều mỡ và thịt chế biến sẵn: Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông hay các phần thịt nhiều mỡ chứa lượng chất béo bão hòa cao. Khi mỡ tích tụ, cơ thể tăng sản xuất estrogen - hormone có liên quan mật thiết đến ung thư vú phụ thuộc nội tiết. Nghiên cứu cho thấy cứ tăng 50g thịt chế biến mỗi ngày, nguy cơ ung thư đại trực tràng tăng 18%, đồng thời môi trường viêm cũng khiến tế bào dễ đột biến hơn. Chuyên gia dinh dưỡng Lai Sheng-ru khuyến nghị giữ lượng thịt đỏ dưới 500g mỗi tuần và ưu tiên thịt nạc, cá hoặc đạm thực vật.
- Thực phẩm và đồ uống nhiều đường: Đường khiến insulin và IGF-1 tăng cao, hai yếu tố có thể thúc đẩy tế bào phát triển nhanh bất thường. Một nghiên cứu phát hiện cứ mỗi 100ml đồ uống có đường tiêu thụ mỗi ngày, nguy cơ ung thư tổng thể tăng khoảng 18%. Ngay cả nước ép trái cây cũng nên uống có chừng mực vì quá trình ép làm mất chất xơ, chỉ còn fructose dễ gây tăng đường huyết. Tốt hơn hết là ăn trái cây nguyên quả.
- Tinh bột tinh luyện: Cơm trắng, bánh mì trắng hay mì làm từ bột tinh chế có thể làm đường huyết tăng vọt sau ăn. Glucose dư thừa không chỉ nuôi tế bào ung thư mà còn khiến insulin tăng cao, yếu tố liên quan đến tiên lượng sống thấp hơn ở bệnh nhân ung thư. Không cần cắt bỏ hoàn toàn, nhưng nên thay bằng ngũ cốc nguyên hạt hoặc giảm khẩu phần để ổn định chuyển hóa.
- Sữa và chế phẩm từ sữa nhiều chất béo: Một nghiên cứu trên hơn 2.000 bệnh nhân ung thư đại trực tràng cho thấy tiêu thụ sữa nhiều béo làm tăng nguy cơ tái phát tới 60%. Với ung thư vú, lượng chất béo cao cũng bị nghi ngờ là yếu tố thúc đẩy tiến triển bệnh. Bạn không cần tránh hoàn toàn sữa, nhưng nên chọn loại ít béo và hạn chế kem, bơ hoặc phô mai béo.
- Dầu ăn giàu omega-6: Theo Tiến sĩ Norihiro Sato, một nghiên cứu trên khoảng 38.000 phụ nữ phát hiện nhóm tiêu thụ nhiều axit linoleic, thường có trong dầu đậu nành hoặc dầu hạt nho, có nguy cơ ung thư vú phụ thuộc hormone cao gần gấp 3 lần so với nhóm tiêu thụ thấp. Thay vào đó, nên ưu tiên dầu giàu omega-9 như dầu ô liu hoặc dầu hạt cải. Một số nghiên cứu cho thấy các loại dầu này thậm chí có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư.
5 thực phẩm nên tăng cường để tạo "lá chắn sinh học"
Bác sĩ Chang Yu-Chin cho rằng ăn đúng có thể tạo "lá chắn sinh học" cho cơ thể trước ung thư vú. Với nữ giới, bác sĩ Chang khuyên chị em nên ăn thêm 5 món:
- Đậu nành: giàu isoflavone giúp điều hòa estrogen.
- Cá béo: cung cấp omega-3 chống viêm, nên ăn 2 - 3 lần mỗi tuần.
- Các loại hạt: nhiều vitamin E bảo vệ tế bào khỏi gốc tự do, chỉ cần một nắm nhỏ mỗi ngày.
- Táo: giàu chất chống oxy hóa, hỗ trợ thải độc.
- Kiwi hoặc anh đào: bổ sung vitamin C giúp tăng miễn dịch.
Lối sống lành mạnh và tự kiểm tra định kỳ
Ngoài chế độ ăn uống khoa học, việc xây dựng lối sống lành mạnh, vận động vừa phải, ngủ nghỉ khoa học và tránh căng thẳng kéo dài là vô cùng quan trọng. Chị em nên học cách tự kiểm tra vú tại nhà bên cạnh việc khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Ung thư vú có thể gặp ở cả nam và nữ, nhưng phổ biến hơn ở nữ giới. Việc nhận thức đúng về các yếu tố nguy cơ từ thực phẩm và chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt là bước đầu tiên và quan trọng trong phòng ngừa căn bệnh này.
