Ung thư đại trực tràng: Căn bệnh đáng báo động ở người trẻ tuổi
Câu chuyện của nam diễn viên James Van Der Beek, ngôi sao loạt phim Dawson's Creek, là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ. Anh từng nghĩ những thay đổi nhỏ trong thói quen đi tiêu chỉ là do cà phê hay chế độ ăn uống. Sau khi tự điều chỉnh sinh hoạt, anh quyết định nội soi vào tháng 8/2023 và nhận chẩn đoán ung thư đại trực tràng giai đoạn 3. Dù kiên cường chiến đấu trong hai năm, tham gia các dự án phim để quên đi bệnh tật, anh đã không qua khỏi và qua đời vào sáng 11/2, hưởng dương 48 tuổi.
Xu hướng trẻ hóa đáng lo ngại
Theo AP, ung thư đại trực tràng không còn là căn bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi. Tại Mỹ, đây hiện là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở nhóm dưới 50 tuổi, với số ca mắc tiếp tục gia tăng suốt hơn hai thập kỷ qua. Tiến sĩ John Marshall, chuyên gia ung thư tại Trung tâm Ung thư Lombardi (Đại học Georgetown), chia sẻ: "Khi tôi mới vào nghề, gần như không có ai ở độ tuổi 20, 30 và 40 mắc bệnh. Xu hướng hiện nay thực sự khiến giới chuyên môn lo ngại."
Hiệp hội Ung thư Mỹ dự kiến năm nay nước này ghi nhận hơn 158.000 ca ung thư đại trực tràng mới. Ở mọi lứa tuổi, đây là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ hai, chỉ sau ung thư phổi, với hơn 55.000 ca tử vong mỗi năm. Trong khi tỷ lệ mắc và tử vong ở nhóm dân số chung có xu hướng giảm nhẹ nhờ tầm soát, thì ở nhóm dưới 50 tuổi, tỷ lệ chẩn đoán đã tăng đều từ đầu những năm 2000.
Nguy cơ và triệu chứng cần lưu ý
Các yếu tố nguy cơ ở mọi lứa tuổi bao gồm:
- Béo phì và ít vận động.
- Chế độ ăn nhiều thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn nhưng ít rau quả.
- Hút thuốc và uống nhiều rượu bia.
- Mắc bệnh viêm ruột mạn tính hoặc có tiền sử gia đình bị ung thư đại trực tràng.
Tiến sĩ Marshall khuyến nghị tăng cường ăn rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế thịt đỏ. Ông cũng nhấn mạnh các triệu chứng thường gặp:
- Có máu trong phân hoặc chảy máu trực tràng.
- Thay đổi thói quen đi tiêu như tiêu chảy, táo bón kéo dài.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Đau bụng hoặc co thắt bụng.
"Đừng bỏ qua các dấu hiệu bất thường. Hãy đi kiểm tra sớm," ông Marshall nói, vì khả năng sống sót cao hơn nhiều nếu bệnh được phát hiện trước khi di căn.
Giải pháp phòng ngừa và tầm soát
Hướng dẫn y khoa hiện nay khuyến cáo người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi, với các phương pháp như xét nghiệm phân hàng năm, nội soi đại tràng mỗi 10 năm, hoặc xét nghiệm máu mới. Tuy nhiên, với một số người trẻ, độ tuổi này có thể đã quá muộn, nên những người có nguy cơ cao cần trao đổi với bác sĩ để cân nhắc tầm soát sớm.
Nguyên nhân khiến ung thư đại trực tràng gia tăng ở người trẻ vẫn chưa rõ ràng. Một số giả thuyết cho rằng sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột hoặc vị trí khối u khác biệt có thể đóng vai trò. Trong khi chờ nghiên cứu sâu hơn, lối sống lành mạnh, theo dõi triệu chứng và chủ động tầm soát vẫn là biện pháp thiết thực nhất để giảm nguy cơ và phát hiện sớm căn bệnh này.
