Một nam bệnh nhân 33 tuổi tại Lào Cai đã phải chịu đựng cơn đau do vết loét lưỡi kéo dài suốt 4 tháng trước khi quyết định đi khám tại Bệnh viện K. Kết quả chẩn đoán cho thấy anh mắc ung thư lưỡi giai đoạn II, một loại ung thư biểu mô vảy. Rất may, khối u chưa di căn hạch hay xâm lấn sang các vùng lân cận.
Phát hiện muộn do chủ quan
Theo các bác sĩ, ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở vùng khoang miệng. Tuy nhiên, ở giai đoạn đầu, bệnh thường dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng hay loét do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua. Trường hợp của anh V., khối sùi loét ở bờ lưỡi phải đã có kích thước 2x2,5 cm. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy kích thước u là 26x10 mm, và giải phẫu bệnh xác định là ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập độ 2.
Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại đầu-cổ, Bệnh viện K, cho biết: “Bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn II, khối u kích thước trung bình, chưa di căn hạch cổ và chưa di căn xa. Giai đoạn này bệnh vẫn còn khu trú, nếu được điều trị đúng phác đồ thì tỷ lệ chữa khỏi rất cao, dao động từ 70% đến 80%.”
Phẫu thuật phức tạp vì cấu trúc giải phẫu đặc biệt
Đối với ung thư lưỡi giai đoạn khu trú, phẫu thuật là phương pháp cốt lõi, đóng vai trò quyết định đến việc điều trị triệt căn. Mục tiêu đầu tiên là cắt bỏ khối u rộng rãi để loại bỏ toàn bộ tổn thương, giảm tối đa nguy cơ tái phát. Các bác sĩ đã chỉ định cắt bán phần lưỡi phải kết hợp vét hạch cổ phải nhằm ngăn chặn khối u xâm lấn hoặc tái phát.
Bác sĩ Ngô Xuân Quý chia sẻ: “Phương án tốt nhất cho người bệnh trong trường hợp này là cắt bỏ rộng toàn bộ vùng liên quan khối u. Điểm đặc biệt của ung thư lưỡi là các tế bào ung thư ít đáp ứng với xạ trị hay hóa chất, nên vai trò của phẫu thuật càng trở nên quan trọng.”
Tuy nhiên, đây là một trong những phẫu thuật khó do lưỡi có cấu trúc giải phẫu phức tạp với hệ thống mạch máu và thần kinh dày đặc, liên quan trực tiếp đến chức năng nói, nuốt và cảm giác vị giác. Việc cắt bỏ một phần lớn lưỡi đòi hỏi phẫu thuật viên phải vừa lấy sạch tổn thương, vừa bảo tồn tối đa các cấu trúc lành để duy trì chức năng cho người bệnh.
Tạo hình bằng kỹ thuật vi phẫu giúp người bệnh sớm phục hồi
Sau khi cắt bỏ 1/2 lưỡi phải, người bệnh phải đối mặt với nguy cơ khuyết hổng lớn ở khoang miệng. Nếu chỉ khâu đóng thông thường, lưỡi sẽ bị co kéo, biến dạng nghiêm trọng, gây khó khăn trong ăn uống, nuốt và phát âm, ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và chất lượng cuộc sống.
Để giải quyết vấn đề này, các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật tạo hình vi phẫu - phương pháp hiện đại trong phẫu thuật tạo hình sau cắt ung thư. Ê-kíp đã lấy vạt da cánh tay của chính người bệnh để tái tạo phần lưỡi bị khuyết. Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các bác sĩ nối các mạch máu và dây thần kinh siêu nhỏ nhằm bảo đảm nuôi sống phần lưỡi tái tạo. Vạt da được thiết kế phù hợp để bảo đảm chức năng nói, nuốt và không ảnh hưởng đường thở, giúp bệnh nhân không phải mở khí quản.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ê-kíp phẫu thuật và gây mê, ca mổ đã diễn ra thành công. Sự kết hợp giữa cắt u triệt căn và tạo hình vi phẫu đã giúp triệt căn ung thư lưỡi, tái cấu trúc hình dáng lưỡi, đồng thời giúp bệnh nhân sớm phục hồi và tự tin trở lại cuộc sống. Sau 5 ngày phẫu thuật, bệnh nhân đã có thể tự ăn uống qua đường miệng và nói chuyện khá tốt với mọi người xung quanh.
Khuyến cáo từ bác sĩ
Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Xuân Quý khuyến cáo: các dấu hiệu sớm của ung thư lưỡi thường khá mờ nhạt, dễ nhầm với các bệnh lý khoang miệng thông thường. Việc phát hiện sớm bệnh có ảnh hưởng lớn đến kết quả điều trị. Do vậy, khi gặp bất cứ triệu chứng bất thường nào ở lưỡi, má hoặc bất kỳ vị trí nào vùng khoang miệng như loét miệng, mụn nhỏ, khối sùi loét…, người dân cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.
