Cảnh báo: Nhiều trẻ vị thành niên mắc bệnh tình dục do thiếu kiến thức an toàn
Một nữ sinh lớp 12, tên Thảo, đã chia sẻ câu chuyện đau lòng sau một lần đi chơi và làm quen với một nam thanh niên. Em thừa nhận đã có hành vi quan hệ bằng miệng (oral sex) và cho rằng điều này chỉ đáng lo ngại về nguy cơ mang thai, không nghĩ đến khả năng lây nhiễm bệnh. "Em chỉ sợ mang thai chứ không nghĩ sẽ bị lây bệnh nếu chỉ quan hệ bằng miệng", Thảo tâm sự.
Sau đó, miệng của Thảo bắt đầu sưng đỏ, xuất hiện nhiều vết loét gây đau rát ở vùng họng và miệng. Ban đầu, em nghĩ mình bị nhiệt miệng hoặc dị ứng thức ăn, nên tự mua thuốc ngậm và gel bôi tại hiệu thuốc gần nhà. Tuy nhiên, khi các vết loét lan rộng, gây khó khăn trong ăn uống và nuốt, Thảo buộc phải thông báo cho bố mẹ và đến cơ sở y tế thăm khám. Kết quả chẩn đoán cho thấy em mắc bệnh lậu, khiến Thảo ray rứt và mặc cảm sâu sắc.
Những trường hợp tương tự và hậu quả nghiêm trọng
Không chỉ Thảo, Quốc, một thanh niên 16 tuổi, cũng đến bệnh viện trong tình trạng nổi mụn sùi và đau rát ở vùng hạ bộ. Trước đó, em tin rằng một số hình thức quan hệ không trực tiếp, như bằng tay hoặc bằng miệng, sẽ giúp tránh được lây nhiễm. "Em nghe nhiều người nói như vậy sẽ an toàn hơn, tò mò muốn thử một lần, ai ngờ mắc bệnh", Quốc kể lại.
Kết quả khám bệnh xác định Quốc bị sùi mào gà do virus HPV. May mắn là bệnh được phát hiện sớm, chưa lan rộng, nhưng vẫn cần điều trị và theo dõi tái phát. Sau đợt điều trị đầu tiên, Quốc hạn chế ra ngoài vì xấu hổ và sợ bạn bè biết chuyện. Những trường hợp này phản ánh xu hướng tò mò giới tính ở trẻ vị thành niên, dễ dẫn đến quan hệ thiếu an toàn và hậu quả khôn lường.
Số liệu đáng báo động từ các bệnh viện
Các bệnh viện trên cả nước ghi nhận số lượng trẻ vị thành niên điều trị bệnh tình dục ngày càng tăng. Theo thống kê của Bệnh viện Da liễu TP HCM, số bệnh nhân mắc bệnh tình dục dưới 18 tuổi luôn tăng dần qua các năm. Cụ thể, trong 8 tháng đầu năm 2025, có 533 trường hợp trẻ vị thành niên phải can thiệp thủ thuật điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Tại Hà Nội, Bệnh viện Phụ sản Trung ương ghi nhận khoảng 150 đến 200 bệnh nhân tuổi vị thành niên liên quan đến bệnh tình dục mỗi tháng, với xu hướng tăng nhẹ qua từng năm. Những con số này cho thấy một thực trạng đáng lo ngại về sức khỏe sinh sản ở giới trẻ.
Nguyên nhân và hệ lụy từ thiếu kiến thức
ThS.BS Nguyễn Văn Quảng, Quản lý Y khoa tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, đánh giá tình trạng này phản ánh xu hướng quan hệ sớm và thiếu kiến thức về an toàn tình dục ở trẻ vị thành niên. Điều này khiến các em dễ tin vào thông tin sai lệch, thử nghiệm những hành vi tình dục rủi ro mà không lường trước hậu quả.
Một nghiên cứu trên 598 học sinh tại một trường THPT ở Thái Nguyên năm 2023 cho thấy, tỷ lệ học sinh có kiến thức tốt về phòng tránh thai và các bệnh lây truyền qua đường tình dục chỉ đạt 35,3%. Nhiều bạn trẻ tin vào các bài đăng trên mạng, cho rằng chỉ cần tránh giao hợp trực tiếp hoặc sử dụng bao cao su là đủ để phòng bệnh.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Quảng, nhiều loại virus và vi khuẩn gây bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể xâm nhập qua tiếp xúc da - da hoặc dịch tiết, lây lan qua những vùng mà bao cao su không bao phủ được. Ngoài ra, tâm lý e ngại, sợ bị đánh giá là "hư hỏng" khiến không ít thanh thiếu niên chậm trễ trong việc đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
Nhiều em ngại đến bệnh viện nên tự tìm đến các cơ sở điều trị không uy tín để giữ kín thông tin cá nhân, hoặc tự tra cứu cách điều trị, tự mua thuốc bôi. Điều này khiến bệnh tình tiến triển nặng hơn, tăng nguy cơ lây lan cho người khác và bỏ lỡ cơ hội được điều trị đúng cách.
Các bệnh thường gặp và biện pháp phòng ngừa
Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục thường gặp bao gồm:
- Lậu
- Giang mai
- Sùi mào gà
- Chlamydia
- Mụn rộp sinh dục (Herpes)
- HIV/AIDS
Những bệnh này có thể âm thầm tiến triển, gây viêm nhiễm kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, chúng có thể để lại di chứng như vô sinh, ung thư cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm đạo, và âm hộ.
Do đó, trẻ vị thành niên cần được trang bị kiến thức giới tính và sức khỏe sinh sản từ sớm, hiểu rõ nguy cơ lây nhiễm cũng như cách bảo vệ bản thân. Khi có dấu hiệu bất thường như nổi mụn, loét, đau rát, tiết dịch hoặc khó chịu ở vùng kín, nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và tư vấn kịp thời, tuyệt đối không tự tìm cách điều trị để tránh bội nhiễm.
Bác sĩ khuyến cáo, thanh thiếu niên hiện có thể tiêm vaccine viêm gan B và vaccine HPV để phòng ngừa viêm gan B, sùi mào gà và ung thư sinh dục. Cụ thể:
- Vaccine viêm gan B có loại đơn và loại phối hợp phòng thêm viêm gan A, với lịch tiêm ba mũi trong 6 tháng, cần xét nghiệm trước khi tiêm và tiêm nhắc lại khi kháng thể giảm.
- Vaccine HPV hiện có hai loại: Gardasil phòng 4 type cho nữ giới từ 9 đến 26 tuổi, và Gardasil 9 phòng 9 type cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi.
Việc nâng cao nhận thức và hành động phòng ngừa là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe cho thế hệ trẻ trong bối cảnh các bệnh tình dục đang gia tăng.
