Tiếng khóc trẻ em: 'Ngôn ngữ' đặc biệt trong ngành nhi khoa
Trong không gian bệnh viện, khoa Nhi luôn nổi bật với chuỗi âm thanh đặc trưng: tiếng khóc, tiếng cười rộn ràng của trẻ nhỏ. Chăm sóc trẻ em vốn đòi hỏi sự kiên nhẫn vô hạn, đặc biệt khi các em đang ốm đau, sự nhẫn nại ấy càng phải được nhân lên gấp bội. Giữa tiếng khóc của bệnh nhi, nỗi lo lắng của phụ huynh và trách nhiệm chuyên môn, việc duy trì sự bình tĩnh và hiệu quả trong xử trí không hề dễ dàng. Tuy nhiên, đối với nhiều nữ bác sĩ nhi khoa, đây lại là phần tự nhiên trong công việc, phản ánh sự dịu dàng và kiên trì vốn có của phụ nữ.
Tiếng khóc như một tín hiệu chẩn đoán
Bác sĩ Trần Thị Mai Anh, Phó Trưởng khoa Nhi tại Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội - Cơ sở Linh Đàm, chia sẻ rằng làm việc lâu dài với trẻ em tạo nên sự gắn bó đặc biệt. Nhiều người ví công việc này như "một cái duyên, một cái nghiệp". Trong khi một số người có thể sợ hãi trước tiếng khóc hay cảnh trẻ đau đớn, bác sĩ nhi khoa lại xem đó như một "ngôn ngữ" quan trọng.
"Sau thời gian hành nghề, chúng tôi không còn sợ tiếng khóc nữa. Thậm chí, trong nhiều trường hợp, chúng tôi còn 'mong' bé khóc để có thêm tín hiệu giúp hiểu rõ tình trạng. Qua tiếng khóc và phản ứng của trẻ, bác sĩ có thể phần nào phán đoán đó là đau đớn, khó chịu, đói bụng, buồn ngủ hay chỉ là phản ứng tâm lý", bác sĩ Mai Anh giải thích.
Tuy nhiên, đối với phụ huynh, tiếng khóc của con lại là nguồn lo lắng, thậm chí hoảng sợ vì không biết con đang gặp vấn đề gì. Áp lực từ gia đình đôi khi còn lớn hơn áp lực khi làm việc trực tiếp với trẻ. Ngành nhi khoa hiện nay rất nhạy cảm, bởi mỗi em bé đều là "con vàng cháu bạc" của cả gia đình. Ngoài chuyên môn y khoa, bác sĩ còn phải xử lý tình huống xã hội, làm sao để phụ huynh hiểu và yên tâm. Khi bác sĩ tương tác hiệu quả với trẻ, giúp bé bình tĩnh, cha mẹ cũng sẽ tin tưởng hơn vào quy trình điều trị.
Hành trình kiên trì của điều dưỡng phục hồi chức năng
Nếu bác sĩ nhi khoa thường xuyên đối diện với tiếng khóc trẻ em, thì tại khoa Phục hồi chức năng, công việc lại là một hành trình kiên trì từng ngày, giúp bệnh nhân dần lấy lại khả năng vận động và sự tự chủ trong cuộc sống. Chị Nguyễn Thị Vui, Điều dưỡng trưởng Khoa Phục hồi chức năng và Y học cổ truyền tại cùng bệnh viện, kể rằng câu hỏi đầu tiên của bệnh nhân thường là: "Bao giờ tôi khỏi?" hoặc "Bao giờ người nhà có thể ra viện?".
Nhiều bệnh nhân trước đây khỏe mạnh, nhưng sau biến cố như đột quỵ, cuộc sống thay đổi hoàn toàn. Không ít người rơi vào trạng thái tiêu cực, cảm thấy mất giá trị trong gia đình và từ chối hợp tác tập luyện. "Với những trường hợp này, mỗi bệnh nhân cần cách tiếp cận khác nhau. Có người cần được động viên nhẹ nhàng, đôi khi phải 'nịnh' một chút để họ chịu tập. Nhưng cũng có người rất tiêu cực, không muốn nghe ai", chị Vui chia sẻ.
Chị thừa nhận rằng những năm đầu làm nghề, khi gặp bệnh nhân không hợp tác, đôi khi chị cũng buồn và suy nghĩ nhiều. "Mình phải gạt bỏ cảm xúc cá nhân để tiếp tục kiên trì với bệnh nhân. Khi họ dần tiến bộ, thái độ cũng thay đổi. Nhiều trường hợp sau điều trị, mối quan hệ giữa bệnh nhân và nhân viên y tế trở nên gần gũi như người thân".
Cân bằng giữa nghề nghiệp và gia đình
Hành trình công việc của nhiều nữ nhân viên y tế đi kèm với những thiệt thòi về thời gian và điều kiện chăm sóc gia đình. Những ca trực kéo dài, cuộc gọi khẩn bất kể ngày đêm khiến họ không thể luôn ở bên con cái như mong muốn. Không ít đứa trẻ từng "tị" với bệnh nhân của mẹ, khi thấy mẹ sẵn sàng rời nhà bất cứ lúc nào vì công việc.
Thậm chí, đôi khi họ có thể dỗ dành bệnh nhân hay con người khác rất khéo léo, nhưng khi về nhà lại không dễ dàng như vậy với chính con mình. Ở bệnh viện, sự dịu dàng là phần trách nhiệm nghề nghiệp; còn trong gia đình, người mẹ đôi khi phải nghiêm khắc hơn để định hướng và rèn luyện con cái.
Chị Vui tâm sự: "Không phải lúc nào cũng có mẹ ở bên, nên các con phải tự giải quyết nhiều việc. Ở góc độ nào đó, điều này tích cực giúp các con trưởng thành và tự lập hơn. Các con tôi hiểu rõ công việc của mẹ vì từ nhỏ đã theo mẹ vào viện trực".
Bác sĩ Mai Anh kể lại một kỷ niệm: qua camera, con gái kể với giọng bức xúc về việc bị bạn trêu và cô giáo nhắc nhở. Câu chuyện cứ nối tiếp, lúc giận dỗi, lúc nghẹn ngào. Khi đó, bệnh viện đang đông bệnh nhân, thậm chí có ca cấp cứu cần xử lý ngay. Sau khi hoàn thành thao tác cho bệnh nhân, bác sĩ tranh thủ chạy vào nhà vệ sinh để gọi điện cho con vài phút. Đó là khoảng không gian riêng hiếm hoi giữa ca trực bận rộn, nơi bà có thể lắng nghe con.
Điểm tựa từ sự thấu hiểu gia đình
Nếu chỉ nhìn công việc ngành y từ góc độ vất vả và thiệt thòi, câu chuyện dễ trở nên nặng nề. Việc sắp xếp cuộc sống thường dựa trên nguyên tắc ưu tiên: có những việc có thể thay nhau đảm nhận, nhưng trách nhiệm nghề nghiệp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng người khác.
Thực tế cho thấy, không ít con của bác sĩ sau này vẫn lựa chọn tiếp nối nghề y, phản ánh sự thấu hiểu và trân trọng đối với công việc của cha mẹ. Qua những chia sẻ này, có thể thấy rằng phía sau áp lực nghề nghiệp, những người trong ngành y luôn nỗ lực tìm kiếm sự cân bằng giữa đam mê và hạnh phúc gia đình, biến sự thấu hiểu trong nhà thành điểm tựa thay vì áp lực cuộc sống.
