Thủy đậu ở người lớn: Biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng, không nên chủ quan
Thủy đậu, một bệnh lý thường được coi là "lành tính" ở trẻ em, có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng khi tấn công người lớn. Các biến chứng như sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và nhiễm trùng huyết có thể xảy ra, trực tiếp đe dọa tính mạng bệnh nhân. Sự chủ quan trong phòng ngừa và điều trị đã dẫn đến nhiều ca bệnh nặng, đòi hỏi sự cảnh giác cao từ cộng đồng.
Ca bệnh điển hình: Biến chứng phức tạp từ thủy đậu
Một trong những trường hợp minh họa rõ nét cho mức độ nguy hiểm của thủy đậu ở người lớn là anh Sầm Văn T. (39 tuổi, trú tại Lạng Sơn). Bệnh nhân này nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn và nhiễm trùng ổ bụng sau phẫu thuật tắc ruột, trên nền bệnh thủy đậu diễn tiến nặng. Anh T. có tiền sử gout mạn tính và từng phẫu thuật viêm ruột thừa cách đây 20 năm.
Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, anh xuất hiện các triệu chứng đau quặn bụng và bí trung đại tiện, dẫn đến chỉ định phẫu thuật tắc ruột tại tuyến y tế địa phương. Tuy nhiên, ngay sau ca mổ, các nốt mụn nước đặc trưng của thủy đậu bắt đầu bùng phát ở vùng bụng và nhanh chóng lan rộng ra toàn thân. Tình trạng nhiễm trùng không cải thiện, với bụng chướng đau và dịch tiêu hóa liên tục thoát ra qua dẫn lưu, khiến tiên lượng trở nên vô cùng xấu. Do đó, bệnh nhân đã được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.
Tại đây, kết quả cận lâm sàng cho thấy hệ miễn dịch của anh T. bị suy kiệt nghiêm trọng. Chỉ số viêm CRP tăng vọt lên 348 mg/l, cao gấp hơn 70 lần mức bình thường, trong khi Procalcitonin đạt ngưỡng 100 ng/ml và bạch cầu giảm sâu xuống còn 1,94 G/L. Bác sĩ Nguyễn Hồng Kỳ, thuộc Trung tâm Hồi sức tích cực, chia sẻ rằng đây là một ca bệnh đặc biệt phức tạp, khi bệnh truyền nhiễm bùng phát đồng thời với biến chứng ngoại khoa và nhiễm trùng huyết.
Trên lâm sàng, các nốt thủy đậu phủ khắp cơ thể bệnh nhân, nhiều nốt đã hóa đục, kèm theo biểu hiện sốc nhiễm khuẩn và nhiễm trùng ổ bụng nặng. Siêu âm ghi nhận nhiều dịch tự do trong ổ bụng, với một ổ dịch có kích thước lên tới 36mm. Việc điều trị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hồi sức tích cực và theo dõi sát sao các tổn thương trong ổ bụng, nhằm hỗ trợ các cơ quan đang suy kiệt.
Những trường hợp khác và bài học cảnh giác
Không chỉ anh T., nhiều bệnh nhân khác cũng gặp phải biến chứng nặng do chủ quan với thủy đậu. Ví dụ, bệnh nhân L.V.T. (20 tuổi, Lào Cai) đã không thăm khám sớm, dẫn đến virus tấn công sâu vào các cơ quan nội tạng, gây suy hô hấp và suy gan cấp trên nền hội chứng thận hư nặng. Tiên lượng của bệnh nhân này rất dè dặt, và quá trình điều trị gặp nhiều thách thức.
Các bác sĩ chỉ ra rằng điểm chung của hầu hết các ca nặng là bệnh nhân đều chưa từng tiêm vaccine phòng thủy đậu. Việc thiếu "lá chắn" miễn dịch này khiến virus Varicella-Zoster dễ dàng tấn công mạnh mẽ, đặc biệt ở những người có sức đề kháng yếu hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch. So với trẻ em, thủy đậu ở người lớn thường có triệu chứng sốt cao hơn, đau cơ dữ dội và tỷ lệ biến chứng như viêm phổi ARDS, viêm não hay nhiễm trùng huyết cao hơn đáng kể.
Sự chủ quan còn xuất phát từ những quan niệm sai lầm trong chăm sóc và điều trị tại nhà. Nhiều người bệnh vẫn duy trì thói quen kiêng tắm, kiêng gió cực đoan, hoặc tự ý đắp các loại lá cây và sử dụng thuốc chứa corticoid không theo chỉ định. Những hành động này vô tình làm tê liệt hệ miễn dịch, khiến virus nhân bản nhanh hơn và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua các nốt mụn nước bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng máu và suy đa tạng.
Khuyến cáo từ chuyên gia y tế
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng, chống dịch tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhấn mạnh rằng người dân tuyệt đối không được lơ là với các dấu hiệu khởi đầu của thủy đậu, như sốt, mệt mỏi hay nổi mụn nước trên da. Khi có biểu hiện bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán kịp thời, thay vì tự điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.
Bên cạnh việc giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ và khô thoáng để tránh nhiễm khuẩn thứ phát, tiêm vaccine vẫn được khẳng định là biện pháp hiệu quả và chủ động nhất để bảo vệ bản thân và gia đình. Thủy đậu không đơn thuần là một bệnh ngoài da; đó có thể là khởi đầu của một cuộc chiến sinh tử. Trong bối cảnh dịch bệnh có nhiều diễn biến phức tạp, việc nâng cao cảnh giác và tuân thủ hướng dẫn y khoa chính là cách tốt nhất để bảo toàn sức khỏe và tính mạng trước những biến chứng nguy hiểm.
Thông tin từ các bác sĩ cho thấy, việc phòng ngừa và điều trị đúng cách là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro từ thủy đậu. Cộng đồng cần nhận thức rõ hơn về mức độ nghiêm trọng của bệnh lý này ở người lớn, từ đó hành động kịp thời và hiệu quả.
