Thuốc chống béo phì thế hệ mới của tập đoàn dược phẩm Eli Lilly, retatrutide, đang đối mặt với những nghi vấn về an toàn tim mạch dù được kỳ vọng là vũ khí đánh bại béo phì. Theo trang tin Stat News, các chuyên gia cho rằng số lượng người tham gia gặp biến cố tim mạch trong các thử nghiệm là quá nhỏ để đưa ra kết luận có ý nghĩa thống kê.
Kết quả giảm cân ấn tượng nhưng tiềm ẩn rủi ro
Eli Lilly trước đó đã xác định rằng retatrutide, loại thuốc điều trị béo phì thế hệ tiếp theo, có thể giúp giảm cân nhanh chóng. Trong nghiên cứu giai đoạn cuối mang tên TRANSCEND-T2D-1, thuốc đã giúp những người mắc bệnh tiểu đường hạ đường huyết và giảm cân đáng kể. Điều này đặc biệt đáng chú ý vì bệnh nhân tiểu đường thường giảm cân ít hơn so với người không mắc bệnh.
Tuy nhiên, dữ liệu mới được trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ và công bố trên tạp chí The Lancet cho thấy 7 trong số 403 người dùng retatrutide gặp tình trạng loạn nhịp tim, và 3 người gặp biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Trong khi đó, nhóm dùng giả dược không ghi nhận các biến cố tương tự.
Lo ngại về tác động lên tim mạch
Các nhà khoa học đã đặt câu hỏi liệu việc retatrutide tác động đồng thời vào ba hormone GLP-1, GIP và glucagon có dẫn đến tác dụng phụ về tim hay không, vì tác động vào glucagon được cho là làm tăng nhịp tim. Một thử nghiệm giai đoạn giữa trước đó cũng cho thấy một số bệnh nhân bị loạn nhịp tim khi dùng thuốc này.
Ông Harpreet Bajaj, nghiên cứu viên trưởng của thử nghiệm và là bác sĩ nội tiết tại LMC Healthcare ở Canada, nhận định rằng những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ cao gặp biến chứng tim mạch. Tuy nhiên, số ca ghi nhận trong nghiên cứu hiện tại là quá ít để đưa ra kết luận chắc chắn. Ông Thomas Seck, phó chủ tịch cấp cao phụ trách phát triển sản phẩm tại Lilly, cũng đồng tình và cho biết công ty sẽ đánh giá thêm khi có dữ liệu từ các nghiên cứu lớn hơn.
Dù vậy, ông Seck nhấn mạnh: “Chúng tôi rất tự tin vào hồ sơ năng lực của retatrutide dựa trên sự cải thiện các chỉ số khác như giảm mỡ máu và huyết áp.”
Các trường hợp tử vong trong thử nghiệm
Trong thử nghiệm TRANSCEND-T2D-1, có hai trường hợp tử vong ở nhóm điều trị. Một người tử vong vì ung thư phổi và có tiền sử hút thuốc lá; nguyên nhân tử vong của người còn lại chưa được xác định nhưng họ có yếu tố nguy cơ tim mạch chuyển hóa từ khi sàng lọc.
Trong một thử nghiệm khác mang tên TRIUMPH-1, retatrutide giúp bệnh nhân béo phì giảm tới 28% trọng lượng cơ thể khi chỉ phân tích những bệnh nhân kiên trì điều trị. Tuy nhiên, 11% số người ở liều cao nhất đã ngừng thuốc do tác dụng phụ. Dữ liệu chi tiết cho thấy từ 7,7% đến 10,5% người dùng retatrutide gặp ít nhất một biến cố có hại nghiêm trọng, so với 5,5% ở nhóm giả dược.
Trong thử nghiệm TRIUMPH-1, bốn bệnh nhân dùng retatrutide tử vong: một do tai nạn giao thông, hai chưa rõ nguyên nhân, và một người bị suy tim và đã ngừng thuốc 189 ngày trước khi tử vong do biến chứng tim mạch. Nhóm giả dược có hai trường hợp tử vong do tai nạn giao thông và súng bắn.
Lo ngại về giảm cân quá nhanh
Một vấn đề khác là retatrutide có thể khiến người dùng giảm cân quá nhiều và quá nhanh. Trang tin Stat News năm ngoái đưa tin rằng một số người trong các thử nghiệm đã tự ý bỏ liều hoặc ăn thực phẩm giàu calo để tránh giảm cân quá mức. Trong một nghiên cứu trước đó về retatrutide ở bệnh nhân béo phì bị thoái hóa khớp gối, Lilly cho biết một số người tham gia đã bỏ cuộc vì nhận thấy cân nặng giảm quá mức.
Triển vọng và thách thức
Retatrutide được xem là liệu pháp đầy hứa hẹn, đặc biệt cho người béo phì nghiêm trọng. Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng cần thận trọng vì cơ chế tác động vào ba hormone là mới. Ông Randy Seeley, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Béo phì Dinh dưỡng Michigan, cho biết hiện chưa rõ liệu việc tác động thêm các hormone khác có làm mất đi lợi ích tim mạch từ GLP-1 hay không. Ông Dan Drucker, nhà nghiên cứu GLP-1 tại Đại học Toronto, cho rằng số lượng biến cố tim mạch quá nhỏ để kết luận, nhưng sẽ theo dõi dữ liệu từ các nghiên cứu chưa công bố.
Lilly đang tiến hành một thử nghiệm kiểm tra ảnh hưởng của retatrutide lên kết quả tim mạch, dự kiến kết thúc vào năm 2029. Dù dữ liệu mới củng cố tiềm năng giảm cân mạnh mẽ, các tín hiệu về an toàn, khả năng dung nạp và biến cố tim mạch vẫn cần được theo dõi trong các nghiên cứu quy mô lớn hơn. Cuộc đua phát triển thuốc điều trị béo phì thế hệ mới đang nóng lên, và các kết quả thử nghiệm sắp tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vị thế lâu dài của liệu pháp này.
Theo Stat News
